سازمان جغرافیایی فصلنامه علمی- پژوهشی اطلاعات جغرافیایی « سپهر» 2588-3860 25 97 2016 06 01 Uncertainty analysis of the future changes in maximum daily temperatures over Iran using GIS تحلیل دامنه عدم قطعیت تغییرات آینده دمای حداکثر روزانه بر روی ایران با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی 29 43 20134 10.22131/sepehr.2016.20134 FA محسن عباس نیا دانشجوی دکتری اقلیم شناسی دانشکده جغرافیا و برنامه ریزی محیطی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران تقی طاوسی استاداقلیم شناسی دانشکده جغرافیا و برنامه ریزی محیطی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران محمود خسروی دانشیار اقلیم شناسی دانشکده جغرافیا و برنامه ریزی محیطی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران حسین توروس دانشیار هواشناسی دانشکده هوانوردی و فضانوردی، دانشگاه صنعتی استانبول، استانبول، ترکیه Journal Article 2015 08 11 Recognizing and evaluating the climate changes in the coming decades is absolutely necessary for the purpose of appropriate environmental planning in order to adapt and mitigate its effects. In this research, the SDSM model was successfully calibrated and validated (1981-2010) tocomparatively analyze and explore the future maximum daily temperature variations over Iran forthe two future periods of (2041-70 and 2071-99) and based on the output of two general circulation models of atmosphere, namely, Hadcm3 and CGCM3 under the existing emission scenarios (A1B, A2, B1, B2), relative to the baseline period of 1981-2010. In other words, with regard to the uncertainty for the maximum daily temperature of the future data, downscaling was performed in 7 synoptic stations as the climatic representatives of Iran. Analysis of the output uncertainty showed that CGCM3 model under the B1 scenario among all different models-scenarios has had the best performance in simulating the future temperature. Also, the findings of the research on the studied stations indicate that the temperature in Iran in the middle and final decades of the 21st century increases in averagebetween 1 to 2 degrees Celsius, which based on different scenarios of the Hadcm3 model, this temperature increase has been higher compared to the CGCM3 model. In terms of spatial dispersion of the changes in the GIS environment based on the output of all scenario-models, the lowest temperature increase was observed at Bandar Abbas station located on the south lowland coast of Iran, and on the contrary, the temperature rise reaches the maximumat the Tabriz station located onthe northern latitudes and highland and mountainous regions of Iran. In total, the important and effective factors in the future changes of Iran's temperature can be classified into three groups: factors of altitude, latitude and atmospheric humidity, because, based on all the outputs of model-scenarios, the stations located on the northern latitude elevations of Iran will experience the highest temperature rise compared to the stations located on low-altitude and adjacent to the southern coast of Iran. <strong>شناخت و ارزیابی تغییرات اقلیم در دهه</strong><strong>‌</strong><strong>های آینده با هدف برنامه</strong><strong>‌</strong><strong>ریزی محیطی مناسب در جهت سازگاری و کاهش اثرات آن امری کاملاً ضروری است</strong><strong>. در این پژوهش نیز </strong><strong>تغییرات دمای حداکثر روزانه بر روی کشور ایران در دو دوره زمانی</strong><strong> (</strong><strong>70-2041 و 99-2071</strong><strong>)</strong><strong>و بر اساس خروجی دو مدل گردش عمومی جو </strong><strong>Hadcm3</strong><strong>و </strong><strong>CGCM3</strong><strong> تحت سناریوهای انتشار موجود </strong><strong>( </strong><strong>A1B, A2, B1 , B2</strong><strong>) </strong><strong>مورد بررسی مقایسه</strong><strong>‌</strong><strong>ای قرار گرفت</strong><strong>. </strong><strong>بدین منظور پس از بررسی توانمندی مدل آماری </strong><strong>SDSM</strong><strong> در شبیه</strong><strong>‌</strong><strong>سازی اقلیم دوره پایه (2010-1981)، مقادیر آینده دمای حداکثر روزانه با لحاظ نمودن عدم قطعیت،</strong><strong>بر روی 7 ایستگاه سینوپتیک به عنوان نماینده</strong><strong>‌</strong><strong>های آب و هوایی انتخابی ایران، ریز مقیاس نمایی گردید. در تحلیل عدم قطعیت مربوط به مدل-سناریوها</strong><strong>،</strong><strong>مشخص شد که مدل </strong><strong>CGCM3</strong><strong> تحت سناریوی </strong><strong>B1</strong><strong> در بین مدل</strong><strong>-</strong><strong>سناریوهای مختلف، بهترین عملکرد را در </strong><strong>شبیه سازی</strong><strong>دمای آینده داشته است</strong><strong>. همچنین </strong><strong>یافته</strong><strong>‌</strong><strong>های پژوهش بر روی ایستگاه</strong><strong>‌</strong><strong>های مورد مطالعه نشان می</strong><strong>‌</strong><strong>دهد که دمای ایران به طور متوسط در</strong><strong>دهه</strong><strong>‌</strong><strong>های میانی</strong><strong>و پایانی قرن بیست و یکم، بین 1 تا 2</strong><strong>درجه</strong><strong>‌</strong><strong> سلسیو</strong><strong>س</strong><strong>افزایش می</strong><strong>‌</strong><strong>یابد، که البته این افزایش دما </strong><strong>بر اساس سناریوهای مختلف مدل </strong><strong>Hadcm3</strong><strong> نسبت به مدل </strong><strong>CGCM3</strong><strong> شدیدتر بوده است</strong><strong>.</strong><strong>از نظر پراکنش فضایی تغییرات در محیط </strong><strong>GIS</strong><strong> نیز</strong><strong>بر اساس خروجی همه مدل</strong><strong>-</strong><strong>سناریوها، کمترین افزایش دما بر روی ایستگاه بندرعباس واقع در سواحل پست جنوبی ایران مشاهده شده و بالعکس بر روی ایستگاه تبریز واقع در عرض</strong><strong>‌</strong><strong>های شمالی</strong><strong>‌</strong><strong>تر و مناطق بلند و کوهستانی ایران، افزایش دما به حداکثر می</strong><strong>‌</strong><strong>رسد</strong><strong>. </strong><strong>در مجموع می</strong><strong>‌</strong><strong>توان عوامل مهم</strong><strong>و مؤثر</strong><strong>در تغییرات آینده دمای ایران را در سه گروه: عامل</strong><strong>ارتفاع، عرض جغرافیایی و رطوبت جوی دسته</strong><strong>‌</strong><strong>بندی نمود. چرا که بر اساس تمامی خروجی</strong><strong>‌</strong><strong>های مدل</strong><strong>-</strong><strong>سناریوها، ارتفاعات عرض</strong><strong>‌</strong><strong>های شمالی ایران، بیشترین افزایش دما را تجربه خواهند نمود.</strong> https://www.sepehr.org/article_20134_6dd04912b9cdebb7c4e5f58a067358ed.pdf