<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0">
  <channel>
    <title>فصلنامه علمی- پژوهشی اطلاعات جغرافیایی « سپهر»</title>
    <link>https://www.sepehr.org/</link>
    <description>فصلنامه علمی- پژوهشی اطلاعات جغرافیایی « سپهر»</description>
    <atom:link href="" rel="self" type="application/rss+xml"/>
    <language>fa</language>
    <sy:updatePeriod>daily</sy:updatePeriod>
    <sy:updateFrequency>1</sy:updateFrequency>
    <pubDate>Sun, 23 Aug 2026 00:00:00 +0330</pubDate>
    <lastBuildDate>Sun, 23 Aug 2026 00:00:00 +0330</lastBuildDate>
    <item>
      <title>فرگشت توزیع فراوانی دمای کمینۀ ایران در پنج دهۀ گذشته: لایه پنهان تغییر اقلیم</title>
      <link>https://www.sepehr.org/article_736565.html</link>
      <description>وردش‌پذیری برازنده‌ترین صفت برای اقلیم است و ریشه در واداشت‌های طبیعی، انسانی یا فرایندهای غیرخطی درون دستگاه اقلیم دارد. تغییر توزیع فراوانی دما، یکی از مهم‌ترین نمودهای وردش‌پذیری اقلیم است که نه تنها چگونگی گرمایش جهانی را آشکار می‌نماید، بلکه ریشه بسیاری از تغییرات محیطی را نیز روشن می‌کند. هدف این پژوهش، بررسی فرگشت توزیع فراوانی دمای کمینه در ایران طی پنج دهه اخیر (سال های۱۳۵۴ تا ۱۴۰۳) است. به این منظور از داده‌های دمای هوای دو متری ERAS-LAND و داده‌های ایستگاهی ۳۸۹ ایستگاه هواشناسی برای راستی‌آزمایی استفاده شد. دمای کمینه روزانه از داده‌های ساعتی استخراج و فراوانی سالانه دمای کمینه در ۷۷ دسته دمایی (از ۳۷- تا ۴۰ درجه سلسیوس) شمارش شد. با به‌کارگیری روش تجزیه مقادیر تکین (SVD)، الگوهای مکانی و زمانی توزیع فراوانی، مورد شناسایی قرار گرفتند. یافته‌ها نشان داد که مؤلفه نخست SVD نزدیک به ۴۲ درصد پراش کل داده‌ها را تبیین و ایران را به سه پهنه دمایی متمایز افراز می‌کند: ایران سرد (کوهستانی)، ایران گرم (کرانه‌های جنوبی) و پهنه معتدل (میانی). بررسی روندها نشان داد که در پنج دهه گذشته، فراوانی دماهای زیر ۵- درجه سلسیوس در ایران سرد به میزان 1.8 درصد کاهش و فراوانی دماهای بالای ۲۷ درجه سلسیوس در ایران گرم افزایش یافته است. در مقابل، فراوانی دماهای ۱- تا ۸ درجه سلسیوس در ایران سرد و دماهای ۱۵ تا ۲۵ درجه سلسیوس در ایران گرم به ترتیب افزایش و کاهش داشته‌اند. این تغییرات سبب افزایش 0.94 درجه سلسیوسی میانگین دمای کمینه ایران در دهه‌های اخیر شده است. پژوهش حاضر نشان می‌دهد که توزیع فراوانی دمای کمینه در ایران به راست منتقل شده و همچنین نتایج، اثر این فرگشت بر افزایش میانگین دمای کمینه بخش‌های مختلف کشور را مشخص نمود.</description>
    </item>
    <item>
      <title>انتخاب روش بهینه درون‌یابی به منظور مدل‌سازی پیوسته میدان جابجایی پوسته زمین با اندازه‌گیری‌های GNSS در فلات ایران</title>
      <link>https://www.sepehr.org/article_743679.html</link>
      <description>این پژوهش با هدف مقایسۀ روش‌های درون‌یابی مکانی برای مدل‌سازی پیوسته میدان سرعت پوستۀ زمین در فلات ایران و بررسی اثر پراکندگی ایستگاه‌ها بر دقت پیش‌بینی انجام شده است. عملکرد چهار روش کریجینگ &amp;amp;lrm;(Kriging)&amp;amp;lrm;، اسپلاین &amp;amp;lrm;(Spline)&amp;amp;lrm;، وزن‌دهی معکوس فاصله &amp;amp;lrm;(IDW)&amp;amp;lrm; و تابع پایۀ شعاعی &amp;amp;lrm;(RBF)&amp;amp;lrm; با داده‌های ۱۰۴ ایستگاه &amp;amp;lrm;GNSS&amp;amp;lrm; مربوط به سال‌های ۲۰۰۷ تا ۲۰۱۰ بررسی شد. برای درنظرگرفتن ناهمگنی زمین‌ساختی، تحلیل‌های منطقه‌ای در پنج مجموعۀ مکانی و سه سناریوی آموزش&amp;amp;ndash;آزمون 10/90، 20/80 و 30/70 انجام گرفت. شاخص‌های &amp;amp;lrm;RMSE&amp;amp;lrm;، &amp;amp;lrm;MAE&amp;amp;lrm; و &amp;amp;lrm;MBE&amp;amp;lrm; برای سنجش خطا و اریبی به‌کار رفتند. افزون بر ارزیابی‌های اولیه، برای سنجش حساسیت نتایج به آرایش ایستگاه‌ها، ۷۰ تقسیم تکرارشوندۀ مکانی با کنارگذاشتن بلوک‌های جغرافیایی اجرا و عدم‌قطعیت مقایسه‌ها با بوت‌استرپ بلوکی برآورد شد. در سناریوی 20/80، &amp;amp;lrm;RMSE&amp;amp;lrm; تجمیع‌شده بر مبنای وزن یکسان هر ایستگاه برای کریجینگ و &amp;amp;lrm;IDW&amp;amp;lrm; به‌ترتیب 7/967 و 7/835 میلی‌متر بر سال به دست آمد. نزدیک‌بودن این مقادیر و دربرگرفتن صفر در فاصلۀ اطمینان اختلاف &amp;amp;lrm;MAE&amp;amp;lrm; دو روش نشان می‌دهد که برتری آماری قطعی یکی بر دیگری از این داده‌ها استنباط نمی‌شود. نقشه‌ها تفاوت‌هایی از نظر همواری و الگوی مکانی نشان می‌دهند، اما بدون مقایسۀ کمی با هندسۀ گسل و مدل معنا‌دار، انطباق بصری با گسل‌ها اثبات‌کنندۀ برتری فیزیکی هیچ روش نیست. سرعت‌ها در دستگاه &amp;amp;lrm;ECEF&amp;amp;lrm; گزارش شده‌اند و برای تفسیر مؤلفه‌های محلی به &amp;amp;lrm;ENU&amp;amp;lrm; تبدیل شده‌اند. با توجه به دوره زمانی داده‌ها، نتایج حاضر معطوف به ارزیابی روش‌شناختی برای همان دوره‌ هستند و به معنی پایش کنونی گسل‌ها تلقی نمی شوند.</description>
    </item>
    <item>
      <title>مقایسه کارایی نرم‌افزارهای تخصصی فتوگرامتری پهپاد‌مبنا در برآورد برخی از ویژگی‌های ساختاری در جنگل‌های زاگرس‌؛ مطالعه موردی: قلاجه، استان کرمانشاه</title>
      <link>https://www.sepehr.org/article_728411.html</link>
      <description>امروزه فتوگرامتری پهپاد‌مبنا برای دریافت اطلاعات دقیق، ارزان و به‌روز از جنگل در مقایسه با روش‌های سنتی آماربرداری جایگاه ویژه‌ای پیدا کرده است. نوع نرم‌افزارهای فتوگرامتری به کارگرفته شده برای پردازش تصاویر دریافت شده توسط پهپاد، اهمیت فراوانی در دقت و صحت نتایج دارند. بنابراین هدف پژوهش حاضر، مقایسه قابلیت و دقت نرم‌افزارهای Agisoft Metashape و PIX4Dmapper در برآورد ویژگی‌های ساختاری جنگل‌های زاگرس شامل تراکم، سطح تاج‌پوشش و ارتفاع درختان است. به این منظور بخشی از جنگل‌های زاگرس در استان کرمانشاه با وسعت 15 هکتار انتخاب و تصویر‌برداری از آن با استفاده از پهپاد مجهز به سیستم موقعیت‌یاب آنی (RTK) انجام شد. تعداد ده قطعه‌نمونه به &amp;amp;shy;طور تصادفی برای تراکم‌های مختلف تاج‌پوشش (کم، متوسط و زیاد) انتخاب شدند. پردازش تصاویر و ایجاد ابر نقاط با استفاده از دو نرم‌افزار Agisoft و PIX4D انجام شد. نتایج نشان داد که ابر نقاط متراکم تولید شده در نرم‌افزار Agisoft و PIX4D به ترتیب 1708 و 1498.5 بر متر مربع بود. همچنین در قطعه&amp;amp;shy; نمونه&amp;amp;shy; های با تراکم تاج‌پوشش کم، هر دو نرم‌افزار برآورد دقیقی از تعداد درختان داشتند اما در قطعه‌نمونه‌های با تراکم متوسط و زیاد، خطای Agisoft (با مقادیر 55.15 درصد و 70.29 درصد) از خطای PIX4D (با مقادیر 61.13 درصد و 78.10 درصد) کمتر بود. درباره برآورد سطح تاج‌پوشش، بیشترین (30.77 درصد) و کمترین (8.63 درصد) خطای برآوردی مربوط به Agisoft و به ترتیب در قطعات‌نمونه با تراکم تاج‌پوشش زیاد و کم بود. درباره برآورد ارتفاع نیز، بیشترین (23.12 درصد) و کمترین (5.12 درصد) خطا، به ترتیب مربوط به Agisoft در درجه تراکم تاج‌پوشش متوسط و PIX4D در درجه تراکم تاج‌پوشش کم بود. با توجه به زمان پردازش و کیفیت ابر نقاط متراکم، نتیجه&amp;amp;shy; گیری شد که گرچه کارایی نرم‌افزار Agisoft نسبت به نرم‌افزارPIX4D بیشتر است ولی کارایی هر دو نرم‌افزار برای برآورد تعداد درخت، ارتفاع و سطح تاج پوشش، کاملاً وابسته به میزان تراکم تاج‌پوشش است.</description>
    </item>
    <item>
      <title>تصحیح اریبی محصول بارش ماهواره‌ای GPM-IMERG V07 Final Run در شمال‌غرب ایران</title>
      <link>https://www.sepehr.org/article_741894.html</link>
      <description>محصولات بارش ماهواره‌ای منبع مهمی برای پایش بارش در مناطقی با پوشش محدود ایستگاه‌های زمینی هستند؛ بااین‌حال، عملکرد آن‌ها می‌تواند تحت تأثیر شدت بارش، تغییرات زمانی و شرایط توپوگرافی قرار گیرد. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی GPM-IMERG V07 Final Run و توسعه چارچوبی منطقه‌ای برای تصحیح اریبی آن در شمال‌غرب ایران انجام شد. به این منظور، برآوردهای روزانه IMERG طی دوره سه ساله - اول ژانویه ۲۰۲۱ تا ۳۱ دسامبر ۲۰۲۳  - با مشاهدات ۱۸۸ ایستگاه باران‌سنجی مقایسه شدند. ساختار خطا در مقیاس‌های ماهانه و فصلی و در طبقات مختلف شدت بارش و ارتفاع بررسی و بر اساس الگوهای شناسایی‌شده، روابط تصحیح افزایشی، ضربی و ترکیبی متناسب با زمان، شدت بارش و شرایط مکانی توسعه یافتند. برآورد ضرایب و انتخاب مدل با استفاده از اعتبارسنجی متقابل مونت‌کارلو انجام شد. نتایج نشان داد که محصول خام در بازنمایی تغییرات زمانی بارش عملکرد محدودی دارد؛ به‌طوری‌که ضریب همبستگی آن 0.1659 و RMSE روزانه آن 3.7207 میلی‌متر در روز بود. پس از تصحیح، ضریب همبستگی به 0.8532 افزایش یافت، RMSE به  1.6288 میلی‌متر در روز کاهش پیدا کرد و NSE از 0.5436- به 0.7042 رسید. شاخص‌های رخداد نیز کاهش هشدارهای کاذب و بهبود تشخیص بارش را نشان دادند. میزان بهبود در طبقات شدت یکسان نبود؛ در بارش‌های متوسط و سنگین، خطای مقداری کاهش یافت و اریبی نسبی به صفر نزدیک شد، درحالی‌که تشخیص بارش‌های بسیار ضعیف همچنان با محدودیت همراه بود. تصحیح همچنین اختلاف عملکرد محصول در امتداد گرادیان ارتفاعی را کاهش داد، هرچند بخشی از خطای توپوگرافی و کم‌برآوردی پس از تصحیح باقی ماند. طبقه سیل‌آسا به دلیل کمبود نمونه تصحیح نشد و کارایی روش در این طبقه ارزیابی نشده است. در مجموع، یافته‌ها نشان می‌دهند که چارچوب پیشنهادی با لحاظ‌کردن ماهیت زمان‌وابسته، شدت‌وابسته و مکان‌وابستة خطا، سازگاری IMERG V07 با مشاهدات زمینی را به‌طور محسوسی افزایش داد. داده‌های تصحیح‌شده می‌توانند به‌عنوان مکمل شبکه باران‌سنجی در مطالعات هیدروکلیماتولوژیکی و هیدرولوژیکی منطقه استفاده شوند؛ هرچند اعتبارسنجی مستقل و دوره‌های زمانی طولانی‌تر برای ارزیابی تعمیم‌پذیری آن ضروری است.</description>
    </item>
    <item>
      <title>روشی نوین برای استخراج نقشه دوبعدی ساختمان‌های مسکونی از داده‌‌های ابرنقاط</title>
      <link>https://www.sepehr.org/article_738115.html</link>
      <description>استخراج نقشه دوبعدی ساختمان‌های مسکونی، یک نیاز اساسی در مطالعات و کاربردهای حوزه‌های معماری، مهندسی عمران و نقشه‌برداری به‌شمار می‌رود. نقشه دوبعدی، نمایش برداری از چیدمان داخلی ساختمان است که موقعیت و شکل هندسی دقیق دیوارها و اتاق‌ها را بازنمایی می‌کند. استخراج نقشه‌ ساختمان‌های مسکونی، فرآیندی زمان‌بر است و به مشارکت انسانی گسترده نیاز دارد. پیاده‌سازی روش‌های نیمه خودکار می‌تواند این روند را تسهیل کرده و دقت و سرعت استخراج نقشه‌ها را به‌طور قابل توجهی افزایش دهد. داده‌های ابرنقاط، بازنمایی دقیق هندسه سه‌بعدی محیط هستند و جزئیات ساختار داخلی ساختمان را به‌خوبی ارائه می‌دهند. هدف این تحقیق، ارائه روشی نوین برای بازنمایی برداری فضای داخلی ساختمان‌های مسکونی از داده‌های ابرنقاط بر پایه تحلیل مؤلفه‌های اصلی، یادگیری عمیق و عملگرهای مورفولوژیکی است. در این روش با تحلیل مؤلفه‌های اصلی، بردار نرمال نقاط که ویژگی اصلی برای تفکیک دیوارها است، محاسبه می‌شود. ابتدا تصاویر تراکم حاصل از پیش‌پردازش ابرنقاط، با مدل یادگیری عمیق U-Net قطعه‌بندی می‌شوند. سپس خروجی پیکسل-‌مبنای قطعه‌بندی با استفاده از عملگرهای مورفولوژیکی به صورت برداری بازسازی می‌شود. عملکرد روش پیشنهادی، بر روی مجموعه‌داده Structure3D مورد ارزیابی قرار گرفت. برای سنجش دقت بازسازی برداری نقشه ساختمان، معیارهای استاندارد Precision و Recall در سطح گوشه‌ها و اتاق‌ها اندازه‌گیری شد. نتایج آزمایش‌ها نشان داد که نرخ دقت و نرخ بازخوانی روش پیشنهادی در سطح گوشه‌ها به ترتیب 75% و 82% است. برخلاف روش‌های پیشین که وابسته به آموزش دو مرحله‌ای مدل‌های Mask R-CNN و ترنسفورمر برای تهیه نقشه‌های برداری هستند، روش پیشنهادی پیچیدگی محاسباتی کمتری دارد و همزمان نتایج پایدار و با کیفیت مطلوب ارائه می‌دهد.</description>
    </item>
    <item>
      <title>بررسی تغییرات عمق و آب معادل برف و ارتباط آن با بارش و عوامل توپوگرافی در شهرستان مریوان</title>
      <link>https://www.sepehr.org/article_739008.html</link>
      <description>برف یکی از مؤلفه‌های مهم چرخه آب در مناطق کوهستانی است و بررسی عمق برف و آب معادل برف می‌تواند شناخت دقیق‌تری از مقدار آب ذخیره‌شده در توده برفی فراهم کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی تغییرات زمانی عمق برف و آب معادل برف، ارزیابی محصولات بارش ماهواره‌ای و تحلیل ارتباط ذخیره برفی با عوامل توپوگرافی در شهرستان مریوان انجام شد. دوره مطالعه شامل دوره‌های سرد چهارماهه دسامبر تا مارس در سال‌های 2022-2021، 2023-2022 و 2024-2023 بود. داده‌های ماهانه عمق برف و آب معادل برف از  FLDAS-Noah، داده‌های روزانه بارش از CHIRPS و PERSIANN-CDR  و داده مرجع بارش از ایستگاه هواشناسی مریوان گردآوری شد. همچنین، ارتفاع، شیب و جهت دامنه از مدل رقومی ارتفاع SRTM با تفکیک مکانی ۳۰ متر استخراج شد. تحلیل‌ها با استفاده از آمار توصیفی، ضریب همبستگی پیرسون، ضریب تعیین و شاخص‌های RMSE، MAE،Bias  و NSE انجام گرفت. نتایج نشان داد میانگین عمق برف و آب معادل برف در کل دوره به‌ترتیب 2.563 سانتی‌متر و 4.569 میلی‌متر بود و بیشترین مقادیر در فوریه ۲۰۲۳، به‌ترتیب 10.120 سانتی‌متر و 16.362 میلی‌متر ثبت شد. میان عمق برف و آب معادل برف رابطه‌ای مستقیم و بسیار قوی وجود داشت (0.985 = r و 0.971 = R2). محصولات CHIRPS و PERSIANN-CDR  بارش ایستگاهی را به‌ترتیب حدود 42.2 و 56.9 درصد کم‌برآورد کردند و CHIRPS براساس شاخص‌های خطا عملکرد مناسب‌تری داشت. تحلیل توپوگرافی نشان داد ارتفاع منظم‌ترین ارتباط را با ذخیره برف دارد و بیشترین مقادیر در طبقه ارتفاعی 2624.1 تا ۳۱۵۳ متر مشاهده شد. اثر شیب تا طبقه ۳۵ تا ۴۰ درجه افزایشی و پس از آن کاهشی بود، درحالی‌که اختلاف میان جهت‌های دامنه محدودتر بود.</description>
    </item>
    <item>
      <title>تحلیل ریشه‌ای تهدیدهای جزیره قشم با رویکرد ترکیبی کمی و کیفی (DPSIR-DEMATEL)</title>
      <link>https://www.sepehr.org/article_735695.html</link>
      <description>این پژوهش با هدف شناسایی و تحلیل تهدیدهای جزیره قشم و بررسی نقش ساختار حکمرانی مناطق آزاد در شکل‌گیری این تهدیدها انجام شد. رویکرد تحقیق ترکیبی بوده و شامل دو بخش کیفی و کمی است. در بخش کیفی، از مصاحبه‌های عمیق با جامعه محلی و متخصصان برای شناسایی تهدیدها استفاده شد. سپس با بهره‌گیری از چارچوب DPSIR، عوامل شناسایی‌شده در قالب پیشران‌ها، فشارها، وضعیت و اثرات دسته‌بندی شدند. در مرحله بعد، ۱۷ تهدید کلیدی برای تحلیل روابط علّی و معلولی میان آن‌ها با روش DEMATEL انتخاب شدند. به طور کلی در مرحله اول 15 پرسشنامه متخصصان تکمیل شد. در مرحله دوم هفت مصاحبه عمیق و در نهایت پنج پرسشنامه DEMATEL تکمیل شد. تمامی تحلیل‌ها در نرم افزار اکسل انجام شد. یافته‌ها نشان داد که ساختار حکمرانی منطقه آزاد قشم مهم‌ترین منشأ تهدیدهای توسعه ناپایدار است. عواملی مانند دوگانگی نهادی بین سازمان منطقه آزاد و فرمانداری، تغییر مکرر مدیران، مدیران غیربومی و موازی‌کاری نهادی، در خوشه عوامل اثرگذار قرار دارند، در حالی که پیامدهایی نظیر تخریب محیط‌زیست، فرسایش فرهنگی و توسعه بدون پیوست اجتماعی، در گروه عوامل اثرپذیر قرار گرفتند. نتایج ترکیبی DPSIR&amp;amp;ndash;DEMATEL بیانگر آن است که ضعف‌های نهادی و مدیریتی به‌صورت چرخه‌ای بازتولید شده و به‌تدریج موجب کاهش سرمایه اجتماعی و تضعیف تاب‌آوری بوم‌اجتماعی جزیره می‌شوند. بر این اساس، ریشه مشکلات جزیره قشم ناهماهنگی نهادی و نبود نظام ارزیابی و پاسخ‌گویی است. اصلاحات ساختاری در نظام حکمرانی مناطق آزاد، از جمله شفاف‌سازی اختیارات، به‌کارگیری مدیران بومی و متخصص، ارتقای پاسخ‌گویی و افزایش مشارکت مردمی، پیش‌شرط دستیابی به توسعه پایدار در قشم و سایر مناطق آزاد کشور است.</description>
    </item>
    <item>
      <title>تحلیل مقایسه‌ای شبکه عصبی عمیق و ماشین بردار پشتیبان بهینه‌شده برای برآورد مکانی پسلرزه با تأکید بر کالیبراسیون احتمال و کمّی‌سازی عدم‌قطعیت</title>
      <link>https://www.sepehr.org/article_742695.html</link>
      <description>برآورد دقیق مکانی پسلرزه‌ها یکی از چالش‌های اساسی در زلزله‌شناسی آماری است. در این مطالعه، دو الگوریتم یادگیری ماشین شامل شبکه عصبی عمیق (DeepMLP) و ماشین بردار پشتیبان با هسته تابع پایه شعاعی (SVM-RBF)برای طبقه‌بندی دودویی سلول‌های شبکه ۵ کیلومتری به دو کلاس &amp;amp;laquo;دارای پسلرزه&amp;amp;raquo; و &amp;amp;laquo;بدون پسلرزه&amp;amp;raquo; مقایسه شدند. مجموعه داده شامل ۲۰۲٬۶۴۴ نمونه از ۱۹۹ رخداد زمین‌لرزه بود که با تقسیم در سطح رخداد (۱۴۲ رخداد آموزش، ۵۷ رخداد آزمون) از نشتی داده جلوگیری شد. SVM با پنج اصلاح کلیدی بهبود یافت: وزن‌دهی متعادل کلاس‌ها، جایگزینی معیار F1 با AUC، گسترش فضای جستجوی &amp;amp;gamma; به بازه (1، 0.0001)، کالیبراسیون احتمال، و کاهش زیرنمونه به ۱۰٬۰۰۰. SVM بهبودیافته نه‌تنها توانایی رتبه‌بندی بهتری نشان داد (DeLong &amp;amp;Delta;AUC = +0.0011، p = 0.0011) بلکه کالیبراسیون احتمال آن نیز بهتر بود (Brier: 0.166 در برابر 0.172، بازه اطمینان ۹۵٪ بدون همپوشانی). با این حال، تصمیم‌های دودویی دو مدل در آستانه بهینه تفاوت معناداری نداشتند (McNemar p = 0.57). ارزیابی عدم‌قطعیت با AUSE سیگنال متوسطی (0.11~) برای هر دو مدل نشان داد، اما فیلتر کردن 50% نمونه‌های با عدم‌قطعیت بالا، دقت را از 0.77 به 0.87 (10%+) رساند. منحنی‌های یادگیری حاکی از اشباع هر دو مدل در حدود ۵٬۰۰۰ تا ۱۰٬۰۰۰ نمونه بود؛ یعنی عامل محدودکننده، نمایش ویژگی است نه حجم داده. از نظر کارایی،SVM بهبودیافته حدود ۲۰ برابر سریع‌تر از DeepMLP آموزش می‌بیند (۱۹ در برابر ۳۷۶ ثانیه)، در حالی که DeepMLP در استنتاج ۵۶ برابر سریع‌تر عمل می‌کند. این یافته‌ها به مدیران بحران در انتخاب مدل مناسب بر اساس اولویت‌های عملیاتی (سرعت در برابر دقت مثبت) کمک می‌کند.</description>
    </item>
    <item>
      <title>پیش‌بینی تغییرات کاربری اراضی و پوشش زمین با رویکرد سلول‌های خودکار زنجیره مارکوف؛ غرب استان گیلان</title>
      <link>https://www.sepehr.org/article_716090.html</link>
      <description>پژوهش حاضر به بررسی تغییرات کاربری اراضی و پوشش زمین[1] (LULCc)در منطقه غرب استان گیلان از سال 1999 تا 2023 و برآورد تغییرات تا سال 2043 می‌پردازد. داده های پایه دراین مطالعه تصاویر لندست 5، 7، و8 هستند. طبقه‌بندی تصاویر و آشکار سازی تغییرات با استفاده از الگوریتم جنگل تصادفی[2](RF) در پلت فرم [3]Google Earth Engine (GEE) و سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) انجام شد. به منظور پیش‌بینی تغییرات کاربری اراضی تا سال 2043 از مدل سلول‌های خودکار زنجیره مارکوف (CAMarkov)[4]استفاده شد. با استفاده از شاخص اختلاف کمّیت و تخصیص [5](QADI) دقت نقشه‌های طبقه‌بندی شده محاسبه شد. مقادیر QADI برای سال های 1999، 2010 و 2023 به ترتیب 0.02، 0.01 و 0.009 بود که نشان‌دهنده دقت بالای طبقه‌بندی است. همچنین ضریب کاپا [6](KC) و دقت کلی [7](OA) بالای 96 درصد، کارایی بسیار خوب الگوریتم RF را در تصمیم گیری و طبقه‌بندی تأیید می‌کند. برای افزایش دقت مدل پیش‌بینی کننده ماژول ارزیابی چند معیاره [8](MCE) با این مدل ادغام شد. اعتبار سنجی مدل با استفاده از سه معیار اختلاف تخصیص[9](AD)، تفاوت کمّیت[10](QD) و شاخص شکل شایستگی[11] (FOM) انجام شد. مقدار کلی برای این سه فاکتور به ترتیب 4.65، 2.02 و 48.60 درصد برآورد شد. یافته ها حاکی از کاهش مساحت اراضی جنگلی، زمین‌های کشاورزی و پهنه تالاب و همچنین افزایش مساحت مناطق ساخته شده و اراضی مرتعی در دوره پایه مورد مطالعه (2023-1999) و دهه‌های آتی پیش‌بینی شده است. این یافته‌ها به تصمیم‌گیرندگان کمک می‌کند تا با شناسایی میزان تخریب اراضی طبیعی و بهبود مدیریت آن‌ها، شرایط توسعه پایدار منطقه را در آینده فراهم کنند.[1] Land Use and Land Cover change[2] Random forest[3] Google Earth Engine[4] CA-Markov[5] Quantity and Allocation Disagreement Index[6] kappa coefficient[7]overall accuracy[8] Multi-Criteria Evaluation[9] Allocation Disagreement[10]Quantity Disagreement[11]Figure of Merit</description>
    </item>
    <item>
      <title>ارزیابی کیفیت محیطی خیابان های تاریخی از منظر پیاده مداری - مطالعه موردی : خیابان نظر اصفهان</title>
      <link>https://www.sepehr.org/article_743305.html</link>
      <description>پیاده‌مداری به‌عنوان یکی از رویکردهای اصلی طراحی شهری انسان‌محور، نقشی تعیین‌کننده در ارتقای کیفیت زندگی شهری دارد؛ با این حال، ارزیابی یکپارچه کیفیت محیطی در خیابان‌های اشتراکی تاریخی بر پایه ادراک کاربران، همچنان با خلأ پژوهشی مواجه است. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی کیفیت محیطی خیابان نظر در محدوده تاریخی&amp;amp;ndash; فرهنگی جلفای اصفهان از منظر پیاده‌مداری و تعیین اولویت‌های مداخله انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از حیث ماهیت توصیفی&amp;amp;ndash; تحلیلی است. داده‌ها از طریق پرسشنامه محقق‌ساخته مبتنی بر طیف لیکرت پنج‌درجه‌ای در پنج بُعد عملکردی، کالبدی&amp;amp;ndash; فضایی، اقتصادی، اجتماعی&amp;amp;ndash; فرهنگی و دسترسی‌پذیری گردآوری شد. جامعه آماری شامل کاربران خیابان بوده و حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران ۳۷۰ نفر تعیین شد. نمونه‌گیری به روش در دسترس و در بازه‌های زمانی مختلف انجام شد. پایایی ابزار با ضریب آلفای کرونباخ (0.876) مورد تأیید قرار گرفت. با توجه به غیرنرمال بودن داده‌ها، تحلیل‌ها با آزمون‌های ناپارامتریک (ویلوکاکسون، فریدمن و ضریب همبستگی اسپیرمن و رگرسیون کوانتایل) و تحلیل اهمیت&amp;amp;ndash; عملکرد (IPA) در نرم‌افزار SPSS نسخه 26 و Excel انجام گرفت. نتایج نشان داد کیفیت محیطی خیابان نظر در مجموع بالاتر از سطح متوسط ارزیابی می‌شود (p&amp;amp;lt;0.05)، اما میان ابعاد مختلف تفاوت معنادار وجود دارد. بُعد کالبدی&amp;amp;ndash; فضایی پایین‌ترین رتبه را کسب کرده و در ناحیه &amp;amp;laquo;تمرکز برای بهبود&amp;amp;raquo; قرار گرفت و به‌عنوان مؤلفه اثرگذار اصلی در ادراک کیفیت کلی خیابان شناسایی شد. مهم‌ترین چالش‌ها شامل کمبود فضای سبز، ضعف خوانایی مسیر، کیفیت نامطلوب کف‌سازی و ناهماهنگی عناصر شهری با هویت تاریخی بود. بر این اساس، ارتقای کیفیت کالبدی&amp;amp;ndash; فضایی و بهبود عناصر ریزمقیاس محیطی، شرط اساسی تقویت پیاده‌مداری پایدار در خیابان‌های اشتراکی تاریخی است.</description>
    </item>
    <item>
      <title>راهکارهای برنامه‌ریزی راهبردی عملیاتی برای مقابله با چالش‌های توسعه شهری در شهر ایذه</title>
      <link>https://www.sepehr.org/article_736066.html</link>
      <description>شهر ایذه به عنوان یکی از شهرهای دارای سابقه تاریخی و موقعیت جغرافیایی خاص، با چالش‌های متعددی در حوزه توسعه شهری مواجه است. چالش ها شامل مخاطرات طبیعی نظیر زلزله، سیلاب، فرونشست و آسیب‌پذیری در برابر تغییرات اقلیمی و مشکلات انسانی مانند رشد بی‌برنامه، بافت فرسوده، ضعف زیرساخت‌ها، آلودگی هوا و بیکاری می‌شود. هدف پژوهش حاضر، شناسایی، اولویت‌بندی و ارائه راهکارهای عملیاتی برای مقابله با این چالش‌ها و نوع پژوهش، کاربردی &amp;amp;ndash; توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر رویکرد ترکیبی کمّی و کیفی است. اطلاعات کتابخانه‌ای و پرسشنامه‌ای جمع‌آوری شده از کارشناسان شهری، مدیران، اساتید دانشگاه و ذی‌نفعان محلی، داده های تحقیق به شمار می روند. ابزارهای مورد استفاده شامل نرم‌افزارExpert Choice  برای تحلیل سلسله‌مراتبی (AHP) و روش وزن‌دهی نسبی برای تلفیق دیدگاه خبرگان و نتایج پرسشنامه عمومی هستند. مراحل تحقیق عبارتند از: شناسایی چالش‌ها از طریق مرور منابع و اعتبارسنجی توسط خبرگان، و سپس اولویت‌بندی چالش‌ها و ارائه راهکارهای عملیاتی. نتایج پژوهش نشان داد که برخی چالش‌ها از اهمیت بالاتری برخوردارند و نیازمند توجه فوری در برنامه‌ریزی شهری هستند. همچنین، راهکارهای عملیاتی پیشنهادی شامل بهبود زیرساخت‌ها، بازآفرینی بافت‌های فرسوده، مدیریت منابع طبیعی و انرژی، ارتقای نظارت بر فضاهای عمومی و تقویت مشارکت شهروندان می شود. این پژوهش می‌تواند به مدیران و سیاست‌گذاران شهری کمک کند تا تصمیمات مبتنی بر شواهد علمی و اولویت‌بندی شده اتخاذ کرده و توسعه شهری پایدار، ایمن و مقاوم را در شهر ایذه محقق نمایند.</description>
    </item>
    <item>
      <title>تحلیل جغرافیایی- نجومی بازه زمانی شب قدر در ایران بر پایه معیارهای آغاز ماه‌ قمری</title>
      <link>https://www.sepehr.org/article_741291.html</link>
      <description>تقویم هجری قمری، از آغاز تا به امروز بر پایه &amp;amp;shy;ی گردش ماه و محاسبات نجومی بوده و متناسب با ساکنین مناطق بر موقعیت های جغرافیایی تکیه دارد. تعریف اعمال عبادی مسلمانان از جمله اعمال شب قدر در ایام خاصی از این تقویم و اهتمام مسلمانان به اعمال عبادی معین، ضرورت تعیین دقیق ایام و ساعات تقویم قمری را دو چندان می&amp;amp;shy;کند. اهمیت و جایگاه شب قدر در بین مسلمانان، باعث شده است تا بندگان برای بهره&amp;amp;shy;مندی از برکات این شب، به دنبال شناخت زمان دقیق این شب باشند. براساس احادیث و روایات اسلامی بیشترین احتمال در مورد شب قدر، شب های 19، 21، 23 و 27 ماه مبارک رمضان (خصوصاً شب بیست و سوم) است. در اینکه شب قدر واحد است و در دهه سوم ماه مبارک رمضان واقع شده، شکی وجود ندارد اما گردش زمین به دور خودش باعث می‌شود زمانی که در یک طرف کره زمین شب است، در طرف دیگر روز باشد و هم زمان همه نقاط کره زمین شب را تجربه نکنند. هدف از این پژوهش پیدا کردن یک روش مناسب و بدون نقص به منظور در نظر گرفتن یک شب قدر واحد برای ساکنان نقاط مختلف کره زمین است. برخی مفسران قرآن کریم نظیر آیت الله ناصر مکارم شیرازی معتقدند که شب قدر 24 ساعت طول می کشد تا تاریکی شب بر همه مناطق کره زمین گسترده شود. این نظر می تواند در قائل شدن شب قدر واحد برای تمام نقاط کره زمین راهگشا باشد اما در این نظریه آغاز زمان شب قدر در کره زمین مشخص نشده است. در این مقاله بر اساس داده های دینی، نجومی و جغرافیایی برای زمان آغاز شب قدر، نظریه‌ای پیشنهاد و بازه احتمالی شب قدر معین شده است. این بازه زمانی را از زمان غروب آفتاب در اولین نقطه رؤیت هلال ماه رمضان با چشم غیرمسلح در جهان در نظر گرفته و 24 ساعت بعد این زمان به پایان می رسد. این نظریه در یک دوره بلند مدت 228 ساله با کمک تجزیه و تحلیل جغرافیایی- نجومی برای سه نقطه در ایران و شهر مکه در عربستان بر مبنای پنج ملاک اصلی آغاز ماه های قمری مورد بررسی قرار گرفت. یکی از نتایج مهم این پژوهش، کامل بودن و بهترین تطبیق ملاک اتحاد آفاق با در نظر گرفتن اشتراک در اکثر شب برای تعیین آغاز ماه‌های قمری است. </description>
    </item>
    <item>
      <title>اقتصاد رسانه‌ی مکان‌محور و بازاندیشی نقش توزیع جغرافیایی داده‌ها</title>
      <link>https://www.sepehr.org/article_740854.html</link>
      <description>در سال‌های اخیر، اهمیت داده‌های مکانی و ابزارهای تحلیلی مکان محور، دیدگاه سنتی اقتصاد رسانه را با پرسش‌های تازه‌ای روبه‌رو کرده است. رسانه‌ها دیگر صرفاً بر مخاطب به‌مثابه &amp;amp;laquo;توده‌ای همگن&amp;amp;raquo; نگاه نمی‌کنند، بلکه باید تفاوت‌های جغرافیایی در دسترسی، مصرف و ارزش‌گذاری محتوا را در نظر بگیرند. این مقاله با رویکردی مفهومی، به بازاندیشی نقش توزیع جغرافیایی داده‌ها در شکل‌گیری موضوع &amp;amp;laquo;اقتصاد رسانه‌ی مکان‌محور&amp;amp;raquo; می‌پردازد و می‌کوشد پیوند میان داده‌های مکانی، زنجیره ارزش رسانه‌ای و الگوهای نوین کسب‌وکار را بررسی کند. در گام نخست، نگاهی گذرا به مفاهیم اطلاعات مکانی، پراکندگی جغرافیایی مخاطب و اقتصاد رسانه بر پایه ادبیات بین‌المللی در حوزه جغرافیای اطلاعات، اقتصاد رسانه و مطالعات رسانه‌های مکان‌محور، و نیز برخی پژوهش‌های داخلی خواهد شد. سپس با تکیه بر مطالعات دیگر درباره رسانه‌های مکان‌محور و پلتفرم‌هایی نظیر شبکه‌های اجتماعی محله‌محور و رسانه‌های محلی دیجیتال، بیان می‌شود که توزیع جغرافیایی داده‌ها چگونه می‌تواند به ارائه الگوهایی مانند تبلیغات محلی، شخصی‌سازی محتوا، غیرمتمرکز بودن اطلاعات و طراحی نوین سیاست‌گذاری رسانه‌ای منجر شود. تحلیل پژوهش حاکی از آن است که داده‌های مکانی صرفاً منبعی فنی برای هدف‌گیری مخاطب نیستند، بلکه به‌عنوان مؤلفه‌ای مهم در تعریف مخاطب، طراحی مدل کسب‌وکار و تنظیم رابطه میان رسانه، جغرافیا و حتی فرماندهی و کنترل عمل می‌کنند. در پایان، پیامدهای این دگرگونی برای کشور ایران به‌طور اجمالی بیان شده و ضرورت توسعه سیاست‌های داده‌محور وتوجه به اهمیت اطلاعات جغرافیایی در حکمرانی رسانه‌ای واکاوی می‌شود.</description>
    </item>
    <item>
      <title>راهبردهای برنامه‌ریزی توسعه گردشگری رودخانه‌ای در استان خوزستان</title>
      <link>https://www.sepehr.org/article_737702.html</link>
      <description>گردشگری آبی فرصتی است که می‌تواند به ایجاد اشتغال و درآمدزایی برای جوامع محلی و توسعه زیرساخت‌های گردشگری در کشور کمک نماید. در این راستا، استان خوزستان از پتانسیل بالایی برای توسعه گردشگری رودخانه‌ای و فعالیت‌های تفرجی برخوردار است. از این رو در مطالعه حاضر، به بررسی راهبردهای برنامه‌ریزی توسعه گردشگری رودخانه ای در استان خوزستان با استفاده از مدل SWOT-PESTLE&amp;amp;rlm; پرداخته شد. در ادامه به اولویت‌بندی راهبردها از طریق نرم‌افزار TOPSIS Solver و ارائه اقدامات مدیریتی اقدام شد. مطابق نتایج، مجموع عوامل بیرونی (فرصت‌ها و تهدید‌ها) با امتیاز 0.126 بیش از مجموع عوامل درونی (قوت‌ها و ضعف‌ها) با امتیاز 0.100 هستند. همچنین نتایج بدست آمده حاکی از آن است که از بین عوامل درونی و بیرونی، نقاط فرصت با نمره 0.698 بالاترین وزن را به خود اختصاص داده‌اند. نسبت راهبردها در هر یک از حوزه‌های راهبردی نیز شامل 25 درصد راهبرد توسعه &amp;amp;rlm;مشارکتی و توانمندسازی (WO)، 30 درصد راهبرد توسعه همه‌جانبه (SO)، 20 درصد راهبرد حفظ وضع موجود (WT) و 25 درصد راهبرد ارتقاء عملکرد (ST) هست. ازاین‌رو، موقعیت راهبردی رودخانه‌های استان با توجه به &amp;amp;rlm;درصد اختصاص یافته به هر یک از راهبردها، معادل با راهبرد " SO" یا تقویت و استفاده از فرصت‌های بیرونی با تمرکز بر نقاط قوت است. اولویت‌بندی راهبردهای مدیریتی رودخانه‌های استان خوزستان نیز نشان داد که بالاترین راهبرد با ضریب 0.7414 مربوط به "مدیریت مشارکتی گردشگری رودخانه‌ای" و پایین‌ترین راهبرد با ضریب 0.2072 مربوط به "هوشمندسازی مدل‌های تصمیم‌گیری تاب‌آوری فعالیت‌های گردشگری رودخانه ای" است. به این‌ترتیب در توسعه گردشگری رودخانه‌ای در این استان، مدیریت مشارکتی و برنامه‌ریزی منسجم و یکپارچه می‌تواند در توسعه گردشگری پایدار، نقش بسیار مهمی را ایفا نماید.</description>
    </item>
    <item>
      <title>نقش برنامه‌ریزی فضایی در اثربخشی جذب جاذبه‌های گردشگری شهرستان ایذه</title>
      <link>https://www.sepehr.org/article_742732.html</link>
      <description>توزیع نامتوازن جاذبه‌های گردشگری یکی از چالش‌های اساسی در مسیر توسعه پایدار گردشگری به‌ویژه در مناطق دارای ظرفیت‌های متنوع طبیعی و فرهنگی است. شهرستان ایذه با برخورداری از جاذبه‌های غنی طبیعی و تاریخی&amp;amp;ndash;فرهنگی، علی‌رغم ظرفیت‌های بالقوه، با مشکلاتی در زمینه تمرکز مکانی جاذبه‌ها و عدم بهره‌برداری متوازن از توان‌های فضایی مواجه است. از این‌رو، هدف پژوهش حاضر تبیین نقش برنامه‌ریزی فضایی در بهبود و بهینه‌سازی توزیع جاذبه‌های گردشگری شهرستان ایذه با استفاده از یک رویکرد علمی و نظام‌مند تصمیم‌گیری چندمعیاره است. در این تحقیق، ابتدا معیارهای مؤثر بر توزیع فضایی جاذبه‌های گردشگری از طریق مطالعه ادبیات و نظرات خبرگان شناسایی و با بهره‌گیری از روش دلفی فازی غربالگری شدند. سپس، وزن‌دهی شاخص‌های ارزیابی با استفاده از روش سوارا انجام گرفت و در نهایت، رتبه‌بندی معیارهای نهایی با به‌کارگیری روش مارکوس صورت پذیرفت. جامعه آماری پژوهش شامل ۱۰ نفر از خبرگان و متخصصان حوزه گردشگری و برنامه‌ریزی فضایی بود که به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. نتایج رتبه‌بندی نشان داد که معیارهای جاذبه‌های طبیعی، جاذبه‌های تاریخی&amp;amp;ndash;فرهنگی و مدیریت و سیاست‌گذاری گردشگری بیشترین اولویت را در بهبود توزیع فضایی جاذبه‌های گردشگری شهرستان ایذه دارند. یافته‌های پژوهش بیانگر آن است که به‌کارگیری رویکرد تصمیم‌گیری چندمعیاره در برنامه‌ریزی فضایی می‌تواند زمینه کاهش تمرکز مکانی، ارتقای عدالت فضایی و حرکت به‌سوی توسعه پایدار گردشگری را فراهم آورد.</description>
    </item>
    <item>
      <title>ارزیابی تطبیقی مدل های جنگل تصادفی و ماشین بردار پشتیبان در پهنه بندی خطر لرزه ای استان کرمانشاه</title>
      <link>https://www.sepehr.org/article_743160.html</link>
      <description>زمین‌لرزه یکی از مخرب‌ترین مخاطرات طبیعی در ایران است و استان کرمانشاه به ‌دلیل قرارگیری در کمربند چین‌خورده و راندگی زاگرس، از فعال ترین پهنه ‌های لرزه ‌خیز کشور محسوب می ‌شود. هدف پژوهش حاضر پهنه ‌بندی خطر زمین ‌لرزه در این استان با بهره‌گیری از سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS)، داده ‌های زمین ‌شناسی، لرزه ‌زمین ‌ساختی و مورفومتری و همچنین استفاده از دو الگوریتم یادگیری ماشین شامل جنگل تصادفی (RF) و ماشین بردار پشتیبان (SVM) است. ابتدا مجموعه‌ای از متغیرهای مؤثر بر لرزه خیزی(ارتفاع، انحناء، شدت زلزله های گذشته، تراکم گسل، زمین شناسی، شیب، عمق زلزله های رخ داده، فاصله از گسل، انحناء سطح، انحناء مقطع) استخراج و لایه ‌های مکانی آن ‌ها تهیه شد. سپس با استفاده از مدل‌های RF و SVM ،الگوی فضایی خطر و تولید نقشه نهایی پهنه ‌بندی مورد تحلیل قرار گرفتند. همچنین  برای سنجش توانایی مدل در تفکیک کلاس‌ها و پیش‌بینی صحیح داده‌ها، از شاخص AUC استفاده شد. نتایج نشان داد هر دو مدل عملکرد مناسبی در پیش ‌بینی خطر زمین ‌لرزه داشته اند، اما مدل RF در مراحل اعتبار سنجی و آزمون دقت بالاتری نسبت به SVM ارائه کرد. نقشه ‌های نهایی پهنه ‌بندی خطر حاصل از RF و SVM نشان می‌دهند که مناطق با خطر بالا و بسیار بالا عمدتاً در محدوده ‌های هم‌ راستا با ساختار چین‌ خورده و رانده زاگرس، در مجاورت گسل‌های اصلی و در نواحی با شیب و ارتفاع قابل توجه متمرکز شده‌اند. یافته‌های این پژوهش می‌تواند مبنای مهمی برای برنامه ‌ریزی توسعه شهری و روستایی، مکان ‌یابی زیرساخت‌ های حیاتی، و تدوین سیاست ‌های کاهش خطر پذیری و مدیریت بحران در یکی از لرزه خیزترین استان ‌های کشور باشد.</description>
    </item>
    <item>
      <title>ماهیت و ساختار پدیدارشناختیِ تحلیل های فضایی در گذارهای مقیاسی؛ پژوهشی انتقادی</title>
      <link>https://www.sepehr.org/article_742563.html</link>
      <description>برای مشاهده و مطالعه دقیق پدیده‌های جغرافیایی، مقیاسی که در آن نقشه‌برداری و تحلیل‌های فضایی انجام می‌شود لازم است با مقیاس واقعی پدیده‌ها مطابقت داشته باشد. برای حل این مسئله جغرافیدانان و غیرجغرافیدانان کوشیده‌اند با ارائه راه‌حل‌ها، تکنیک‌ها و بازتعریف‌های مختلف، اثر و جایگاه مقیاس را در تحلیل‌های فضایی در نظر بگیرند. در این میان، رویکردهای انتقادی و پدیدارشناختی، نقش مهمی در روشنگری ابعاد پنهان و در عین حال پیچیده‌تر کردن درک از مقیاس داشته است. این رویکردها، موضوع مقیاس را آشکارا در پیوند با نظریه اجتماعی، سیاسی و محیط زیستی قرار داده و بستری برای شکل‌گیری ترکیبی از روش‌های گفتمانی، کیفی و کمّی درباره مقیاس فراهم نموده است. هدف مقاله حاضر، توسعه درکی از مقیاس است که در آن، مقیاس نه به مثابه صِرف یک ابزار، لنز و یا متغیر مزاحم در مدل‌سازی فضایی، بلکه وجه ساختاری و پدیدارشناختی سیستم‌های پیچیده فضایی در نظر گرفته شود. روش‌شناسی پژوهش، مبتنی بر &amp;amp;laquo;مطالعه اسنادی&amp;amp;raquo; و &amp;amp;laquo;تحلیل محتوا&amp;amp;raquo; است. نتایج تحلیلیِ مقاله نشان می‌دهد که مقیاس، فقط یک موضوع روش‌شناختی نیست، بلکه در ماهیت و ساختار پدیدارشناختیِ پدیده‌های جغرافیایی نقش بنیادینی دارد، و درک ما را از واقعیت‌های اجتماعی و الگوهای فضایی تعیین می‌کند. از این رو، عبور از رویکردها و دغدغه‌های &amp;amp;laquo;کلاسیک&amp;amp;raquo; در حوزه مقیاس امری ضروری است. در پایان پژوهش، پیشنهاد می‌شود که متخصصان تحلیل فضایی برای دستیابی به درک واقعی از پدیده‌های جغرافیایی، از تحلیل مقیاس ایستا، ساده و خطی به سمت تحلیل مقیاس پویا، پیچیده و غیرخطی حرکت کنند؛ جایی که شناخت جغرافیایی ما، نه از حقیقت پدیده در یک مقیاس معین، بلکه از منطق گذار پدیدارشناختیِ آن پدیده در میانه مقیاس‌های چندگانه حاصل می‌شود.</description>
    </item>
    <item>
      <title>تحلیل پژوهش‌ها در حوزه تغییر اقلیم در بخش کشاورزی بر اساس web of science با استفاده از Biblioshiny</title>
      <link>https://www.sepehr.org/article_743155.html</link>
      <description>تغییر اقلیم یکی از مهم‌ترین چالش‌های قرن حاضر است که با تغییر الگوی بارش، افزایش دما، تشدید خشکسالی و برداشت بی‌رویه از منابع آب زیرزمینی، بخش کشاورزی را با مخاطرات جدی مواجه کرده و امنیت غذایی و پایداری تولیدات کشاورزی را تحت تأثیر قرار داده است. ازاین‌رو، تحلیل روندهای پژوهشی این حوزه با استفاده از مطالعات کتاب‌سنجی، امکان شناسایی ساختار علمی، پژوهشگران و مراکز اثرگذار، روندهای پژوهشی و خلأهای دانشی را فراهم می‌کند. هدف این پژوهش، تحلیل کتاب‌سنجی مطالعات تغییر اقلیم و کشاورزی، بررسی روند انتشار مقالات، شناسایی نویسندگان، دانشگاه‌ها و کشورهای فعال و تحلیل کلیدواژه‌های این حوزه بود. داده‌های پژوهش از پایگاه Web of Science Core Collection در بازه زمانی سال های ۱۹۸۸ تا ۲۰۲۵ استخراج شد. در مجموع، 34992 مقاله استخراج و اطلاعات کتاب‌شناختی آن‌ها با استفاده از نرم‌افزار R و رابط گرافیکی Biblioshiny مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. روند انتشار اسناد، همکاری‌های علمی، وابستگی‌های سازمانی، کشورهای فعال و هم‌رخدادی کلیدواژه‌ها بررسی شد. نتایج نشان داد که انتشار پژوهش‌های مرتبط با تغییر اقلیم و کشاورزی طی سال‌های اخیر رشد چشمگیری داشته است. مؤسسه جغرافیا، علوم و منابع طبیعی و دانشگاه آکادمی علوم چین، هر یک با ۶۴۷ مقاله، در صدر مؤسسات قرار دارند. در میان دانشگاه‌های ایران نیز دانشگاه تهران با ۲۳۳ مقاله، دانشگاه شیراز با ۷۷ مقاله، دانشگاه تبریز با ۷۴ مقاله و دانشگاه شهید بهشتی با ۴۹ مقاله، بیشترین مشارکت را داشته‌اند. ایران با ۱۷۳۲ تولید علمی در جایگاه شانزدهم جهان قرار گرفت و ایالات متحده آمریکا و چین به‌ترتیب با ۲۷۹۸۹۷ و ۱۲۳۷۶۷ مقاله، بیشترین سهم را در تولیدات علمی این حوزه داشتند. تحلیل کلیدواژه‌ها نشان داد که واژگانی مانند &amp;amp;laquo;تغییر اقلیم&amp;amp;raquo;، &amp;amp;laquo;کشاورزی&amp;amp;raquo;، &amp;amp;laquo;سازگاری&amp;amp;raquo;، &amp;amp;laquo;تاب‌آوری&amp;amp;raquo;، &amp;amp;laquo;مدیریت&amp;amp;raquo; و &amp;amp;laquo;امنیت غذایی&amp;amp;raquo; از مهم‌ترین محورهای پژوهشی هستند.</description>
    </item>
  </channel>
</rss>
