فصلنامه علمی- پژوهشی اطلاعات جغرافیایی « سپهر»

فصلنامه علمی- پژوهشی اطلاعات جغرافیایی « سپهر»

وحدت جهان اسلام عوامل مؤثر در ایجاد واگرایى، مقوم همگرایى و کانون‏ هاى همگرایى و واگرایى جهان اسلام (قسمت سوم)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانشیار جغرافیاى سیاسى دانشگاه امام حسین علیه ‏السلام
چکیده
به لحاظ سیاسى، جهان اسلام مى‏ تواند براى خود نقش یک قدرت جهانى را تعریف نماید و بدین ترتیب زمینه‏ اى را فراهم آورد که منافع کلیه کشورهاى اسلامى عضو از ناحیه تعریف و تأسیس «اتحادیه ‏ى کشورهاى اسلامى» حاصل آید. روایى و پایایى چنین نقش و جایگاهى به دلایل ذیل است:
بهره‏ مندى جهان اسلام از کانون ‏هاى معتبر براى ایجاد قدرت؛
داشتن ایدئولوژى برون‏گرا که قابلیت طرح خود را در گستره‏ ى جهانى دارد و حداقل در قلمرو جهان اسلام از مقبولیت اجتماعى برخوردار است؛
سهم قابل توجهى که در شبکه ارتباطات جهانى به دلیل داشتن توان تولید معنا عهده‏ دار است؛
امکان ارتقاى سازمان نظامى خود و تبدیل نمودن آن به یک قدرت مؤثر در سطح منطقه‏ اى؛
برخوردار بودن از قلمرو جغرافیایى وسیع که در بردارنده ‏ى جمعیتى بالاست؛
داشتن ژئوپلیتیک حساس و تأثیرگذار در نظام جهانى.
تأسیس «اتحادیه‏ ى کشورهاى اسلامى» هدفى بزرگ در حد و اندازه‏ ى نظام ‏هاى منطقه ‏اى ارزیابى مى‏شود که به گمان بسیارى، به عنوان کارآمدترین بدیل ساختارى براى نظم نوین جهانى در قرن حاضر مطرح است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Unity of the Islamic World: Factors Influencing Divergence, Convergence, and Convergence and divergence centers of the Islamic world (third part)

نویسنده English

Seyyed Yahya Safavi
Associate Professor of Political Geography, Imam Hossein University
چکیده English

Politically, the Islamic world can define for itself the role of a global power and thus provide a ground through which the interests of all Islamic member states are derived from the definition and establishment of the "Union of Islamic Countries." The validity and continuance of such a role are due to the following reasons:
The enjoyment by the Islamic world of creditable focuses for the creation of power;
Having an extrovert ideology that has the ability to plan on a global scale and at least has social acceptability in the realm of the Islamic world;
A significant contribution to the global communications network due to the ability to generate meaning;
The possibility of upgrading its military organization and turning it into an effective power at the regional level;
Having a large geographical area with high population density;
Possessing sensitive and influential geopolitics in the global system.
The establishment of the "Union of Islamic Countries" is judged as a major objective at the level of regional systems, and is considered by many to be the most effective structural alternative to the modern world order in the present century.

1- ابراهیمى‏فر، طاهره(1378) بررسى علل واگرایى در منطقه خلیج فارس، مجله سیاست خارجى، سال سیزدهم، شماره‏ى 2، تابستان 78، تهران.
2- احتشامى، انوشیروان: بنیادگرایى اسلامى و اسلام سیاسى، فصلنامه علوم سیاسى، شماره 18.
3- ازغندى، علیرضا(1370)نظام بین‏الملل، بازدارندگى و همپایگى استراتژیک، نشرقومس، تهران.
4- ایوانز، گراهام ونونام، جفرى(1381) فرهنگ روابط بین‏الملل، ترجمه حمیرا مشیرزاده و حسین شریفى، نشرمیزان، تهران.
5- براون، مایکل (1380) علل وقوع درگیرى‏هاى داخلى، نشریه نگاه، سال دوم، تیر و مرداد 80، تهران.
6- جعفرى ولدانى، اصغر(1374) تحولات مرزها و نقش ژئوپلیتیک آن در خلیج فارس، نشر قومس، تهران.
7- جى.مارتین،لى.نور(1383) چهره جدید امنیت در خاورمیانه، ترجمه قدیرنهرى، پژوهشکده‏ى مطالعات راهبردى، وزارت امورخارجه، تهران.
8- دانشپور، محمدجعفر(1376) ارزیابى عملکرد سازمان کنفرانس اسلامى در گذشته و راه‏هاى آینده، مجله‏ى سیاست خارجى، سال یازدهم، شماره‏ى 3، تهران.
9- درایسدل، آلاسرایرو اج بلیک، جرالد(1374) جغرافیاى سیاسى خاورمیانه و شمال آفریقا؛ ترجمه، دره میرحیدر، دفتر مطالعات سیاسى و بین‏الملل وزارت امورخارجه، چاپ چهارم، تهران.
10- سنبلى، نبى (1376) جهان اسلام:آسیب پذیرى‏ها و تهدیدات، مجله‏ى سیاست خارجى، سال یازدهم، شماره‏ى 3، پاییز 76، تهران.
11- عزتى، عزت اله(1371) ژئوپلیتیک، انتشارات سمت، چاپ چهارم، تهران.
12- على بابایى، غلامرضا(1374) فرهنگ تاریخى - سیاسى ایران و خاورمیانه، جلد اول، انتشارات رسا، چاپ اول، تهران.
13- قوام، عبدالعلى(1377) اصول سیاست خارجى و سیاست بین‏الملل، انتشارات سمت، چاپ پنجم، تهران.
14- مک‏لین، ایان (1381) فرهنگ علوم سیاسى آکسفورد، ترجمه حمید احمدى، نشرمیزان، تهران.
15- یوسفى، محمدعلى و یوسفى جویبارى، محمد(1381) همگرایى در میان کشورهاى منطقه‏ى خلیج فارس: بررسى زمینه‏هاى موجود، فصلنامه مطالعات خاورمیانه، سال نهم، شماره 2، تابستان، تهران.