تحلیل و ارزیابى پتانسیل‏ ها و راهبردهاى توسعه اکوتوریسم در منطقه ریجاب (استان کرمانشاه)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیأت علمى دانشکده نقشه ‏بردارى

2 دستیار علمى دانشگاه پیام نور مرکز قصرشیرین

3 کارشناس ارشد ژئومورفولوژى دانشگاه تهران

4 دانشجوى دکترى ژئومورفولوژى دانشگاه تهران

چکیده

امروزه هدف از برنامه‏ریزى گردشگرى، ضرورت ایجاد طرح و برنامه ریزى پایدار به منظور جلوگیرى از اثرات مخرب فعالیت‏ هاى گردشگرى بر روى محیط‏ ها و مناطق گردشگرى (شهرها، روستاها و...) مى‏ باشد و دیگر این که اگر چه فعالیت‏ هاى گردشگرى به اهداف و اثرات اقتصادى بهتر دستیابى پیدا کرده، لذا آن اهداف باید براى رضایت مندى گردشگران و ارتقاء کیفى رفاه و زندگى جوامع محلى (ساکنین) و بشرى بکار گرفته شود. منطقه ریجاب به عنوان یک منطقه ژئوتوریسمى بکر در میان رشته کوه‏ هاى زاگرس قرار دارد. این منطقه با داشتن عوارض تیپیک ژئومورفولوژیکى و وجود جاذبه‏ هاى توریسمى حاکى از قابلیت‏ ها و توان‏ هاى بالاى موجود در آن دارد. این مقاله با هدف بررسى قابلیت‏ ها و محدودیت‏هاى ژئوتوریسم و تدوین بهترین استراتژى در جهت رونق و بهبود عملکرد مدیریت توریسم در این منطقه صورت گرفته است. روش تحقیق تلفیقى از دو روش کتابخانه‏ اى و مطالعات میدانى است. در روش کتابخانه‏ اى علاوه بر متون مرتبط با موضوع، برخى از اطلاعات موردنیاز، خصوصا اطلاعات کمّى از طریق مراجعه به کتابخانه‏ ها، ادارات و سازمان‏ها جمع‏ آورى شد. در روش مطالعات میدانى، جمع‏ آورى اطلاعات، از طریق مشاهده مستقیم (عکس و فیلم)، مصاحبه و پرسش نامه انجام شد. در این راستا تعداد 10 پرسش نامه به روش دلفى تکمیل گردید، سپس با استفاده از مدل SWOT تجزیه و تحلیل شد. در نهایت عوامل داخلى و خارجى ارزیابى شده و راهبردهاى این عوامل استخراج شد.
استخراج ماتریس داخلى و خارجى نشان داد که راهبردهاى  WOاولویت بیشترى براى اجرا دارند و نهایتا این عوامل توسط ماتریس برنامه‏ ریزى راهبردى کمّى (QSPM) به ترتیب 1- تقویت نیروى متخصص، 2- احداث و بهبود وضعیت واحدهاى اقامتى- خدماتى، 3- حفاظت از جاذبه‏ هاى تیپیک گردشگرى (خصوصا ژئومورفولوژیکى) 4- ارائه تبلیغات گسترده، 5- آشنا کردن مردم محلى با فرهنگ گردشگرى و 6- افزودن به وسعت منطقه گردشگرى با بهره‏ گیرى از زمین‏هاى اطراف و مشارکت سرمایه گذاران و دولت، اولویت‏ بندى شدند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analysis and Evaluation of Ecotourism Development Potential and Strategies in Rijab Region (Kermanshah Province)

نویسندگان [English]

  • Mahdi Modiri 1
  • Jabbar Salimimanesh 2
  • Mohammad Abbasi 3
  • Sajjad Bagheri Seyyed Shokri 4
1 Member of Faculty of Mapping
2 Scientific Assistant of Payame Noor University of Qasr-e-Shirin Center
3 Master of Geomorphology, University of Tehran
4 Ph.D. Student of Geomorphology, University of Tehran
چکیده [English]

Today, the goal of tourism planning is to fulfil the need to create sustainable planning in order to prevent the destructive effects of tourist activities on the tourist environments and areas (cities, villages, etc.), and that although tourist activities have achieved better goals and economic effects, these goals should be used to satisfy the tourists and to improve the quality of the welfare and life of local communities (residents) and human beings. The Rijab area is located in the Zagros Mountain range as a geotourist area. With its typical geomorphologic features and the presence of tourist attractions, this region has high tourist potentials. This article aims to study the capabilities and limitations of geotourism and to develop the best strategy for the prosperity and improvement of tourism management in this region. The research method is a combination of two methods of secondary and field studies. In the secondary method, in addition to the subject-related texts, some of the information needed, especially quantitative information, was gathered through referrals to libraries, departments and organizations. In field study, information was gathered through direct observation (image and video), interviews and questionnaires. Ten Delphi questionnaires were completed and then analyzed by SWOT model. Finally, internal and external factors were evaluated and the strategies of these factors were extracted.
The extraction of internal and external matrices showed that WO strategies have a higher priority for implementation, and ultimately these factors, by quantitative Strategic Planning Matrix (QSPM), were prioritized as follows: 1- Strengthening the specialist force; 2. Construction and improvement of the status of residential-service units; 3. Protection of typical tourism attractions (especially geomorphologic); 4. vast advertisements; 5. Familiarizing local people with the culture of tourism; 6. Adding to the extent of the tourist area by utilizing the surrounding lands and the participation of investors and government.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Tourism
  • Rijab
  • Strategic Management SWOT

1- اکبرپور سراسکانرود، محمد. ارزیابى مشارکت مردم در بهسازى بافت فرسوده، فصلنامه تخصصى بنیاد مسکن، 1387 شماره 34.121-19.

2- امرى کاظمى، علیرضا. اطلس ژئوتوریسم قشم، انتشارات سازمان زمین‏شناسى و اکتشافات معدنى کشور،1383.

3- بونى فیس، پرسیلا، 1380، مدیریت گردشگرى فرهنگى، ترجمه محمود عبداللّه زاده، انتشارات دفتر پژوهشهاى فرهنگى شماره 160،1380.

4- گل کار، کوروش، 1384، مناسب سازى تکنیک تحلیلى SWOT براى طراحى شهرى، انتشارات صفه، شماره 15، ص 65-44.

5- منشى زاده، رحمت اللّه، 1384، اندرمقوله جهانگردى، انتشارات پیام مؤلف.

6- نوحه‏گر، احمد و محمدمهدى حسین زاده، 1388، ارزیابى قابلیت‏هاى طبیعت گردى جزیره قشم با بهره‏گیرى از مدل مدیریت استراتژى SWOT، مجله جغرافیا و توسعه، شماره 15،ص 172-151،1388.

7- نورى، جعفر و مجید عباس پور و بیژن مقصودلو، 1385، ارزیابى زیست محیطى سیاست‏هاى استراتژیک توسعه صنعتى ایران با استفاده از مدل SWOT، علوم و تکنولوژى محیط زیست، شماره8.

8- SWOT Houben,c,Lenie,k.and Vanhoof,k(1999),a Knowledge Based Analysis System as an in Strumpet for Strategic Planning in Small and Medium sized Enterprises, Decision support systems, No 26,Elsevier.

9- Nilsson.M. Research and advice on Strategic Environmental Assessment. Stokholm Environment in Stitute Publications,2004.