کاربرد مطالعات آب و هواشناسى در تخمین آب مورد نیاز گیاهان زراعى (مطالعه موردى: منطقه تبریز)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

عضو هیأت علمى دانشگاه زنجان

چکیده

یکى از مهم‏ ترین مشکلات موجود در زمینه فعالیت‏ هاى زراعى کمبود آب یا مسائل مربوط به منابع آب مى‏ باشد.در این زمینه تنها کشورهایى توانسته‏ اند براین مشکلات فائق آیند که از روش ‏هاى علمى، در تأمین آب مورد نیاز گیاهان زراعى استفاده نموده ‏اند. در این مطالعه سعى شده است تا کاربرد مطالعات آب و هواشناسى در تخمین آب مورد نیاز گیاهان زراعى مورد نظر (گندم و سیب زمینى) در منطقه تبریز در طى مراحل مختلف رشد مورد ارزیابى قرار گیرد. براى این منظور ابتدا، میزان ETP (تبخیر و تعرق پتانسیل گیاه) با استفاده از آمارهاى طولانى مدت تعیین شده است و سپس با استفاده از جداول سازمان  FAO ضرائب گیاهى براى هر کدام از گیاهان زراعى مورد نظر استخراج گردیده است. در نهایت به منظور برنامه ریزى در زمینه تأمین منابع آب، میزان باران مؤثردر منطقه، مطالعه شده و با کسر نمودن مقدار آب مورد نیاز از باران مؤثر، میزان کمبود آب در منطقه شناسایى شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Application of Meteorological and Hydrological Studies to Estimate the Water Requirement of Crops (Case study: Tabriz Area)

نویسنده [English]

  • Seyyed Hossein Mir Musavi
Member of Faculty, University of Zanjan
چکیده [English]

One of the most important problems in the field of agricultural activities is water scarcity or water resources issues. In this context, only those countries that utilize scientific methods in supplying the water needed for crops have been able to overcome these problems. In this study, we tried to evaluate the application of meteorological studies in estimating the water requirements of the desired crops (wheat and potato) in Tabriz region during different stages of growth. For this purpose, the ETP (plant evapotranspiration potential) was first determined using long-term statistics, and then, using the FAO organization tables, the plant coefficients for each of the crops were extracted. Finally, in order to plan for the supply of water resources, the effective rainfall in the region has been studied, and by subtracting the amount of water required from effective rain, the amount of water deficiency in the region has been identified.

کلیدواژه‌ها [English]

  • climatology
  • Tabriz
  • Plants
  • application
  • effective rain

1- بزرگى، سیدجعفر،1376، برآورد آب مورد نیاز گیاهان عمده زراعى در آذربایجان شرقى، سازمان جهاد کشاورزى آذربایجان شرقى.

2- راشد محصل، محمدحسن، 1376- زراعت غلات، جهاد دانشگاهى مشهد.

3- علیزاده، امین، 1368- رابطه آب خاک و گیاه، پال جى، کرامر، انتشارات جاوید مشهد.

4- فرشى على اصغر و دیگران، 1376، برآورد آب مورد نیاز گیاهان زراعى و باغى، جلد اول، مؤسسه آب و خاک.

5- کاویانى، محمدرضا، 1364- مقدمه‏اى بر مسئله خشکى و تعیین میزان کسرى آب در مناطق خشک و نیمه خشک ایران، رشد آموزش جغرافیا، شماره 4.

6- کریمى، هادى، 1368، گیاهان زراعى، دانشگاه تهران.

7 - کوچکى، عوض، رابطه آب و خاک در گیاهان زراعى، آر.د.یتى، یو ام ام پیت، جهاد دانشگاهى مشهد.

8- مهندسین آب و خاک، 1375، طرح توسعه شهرستان بستان آباد، مرکز تحقیقات کشاورزى سازمان جهاد کشاورزى استان آذربایجان شرقى.

9- مهندسین مشاور جامع ایران، 1376، مطالعات جامع توسعه کشاورزى حوضه‏هاى آبریز ارس و دریاچه ارومیه.

10- نوروزیان، معصومه، بررسى مسائل و مشکلات یکپارچه سازى اراضى زراعى، پایان نامه کارشناسى ارشد، دانشگاه اصفهان، 1377.

11-Doorenbossj and W.O.pru.tt,1957 Crop water, Reqirments, Irrigation and Drainage paper, No.24.F.A.O,Rome ltaly.

12- Smith,M,1993,Computer program for Irrigation planning and management,F.A.O.paper No 46.Rom Italy.