کاربرد(1)GIS در تحلیل شریان‏هاى حمل و نقل و بررسى کاربرد و اجراى مدل تحلیل شبکه(2) و تعیین الگوریتم ‏هاى کوتاه ترین مسیر در آن (نمونه مورد مطالعه: استان آذربایجان شرقى - تبریز)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری

2 عضو هیأت علمی گروه جغرافیای دانشگاه زنجان

چکیده

سیستم ‏هاى اطلاعات جغرافیایى با مدیریت منابع اطلاعات حمل ونقل و ایجاد ارتباط متقابل با آن‏ها سبب تسهیل دسترسى به اطلاعات ترافیکى و خدماتى مى‏ گردد. در واقع هدف از ایجاد GIS براى سیستم حمل ونقل، تشکیل یک پایگاه اطلاعاتى مرتبط میان اطلاعات حمل و نقل و GIS مى ‏باشد. در این مقاله برآنیم که با استفاده از روش توصیفى- تحلیلى به توضیح و تبیین عملى کاربردهاى نرم افزار GISدر زمینه حمل و نقل پرداخته و نحوه مکان گزینى تأسیسات و تجهیزات حیاتى و برخى از کاربرى‏ هاى مهم در استان آذربایجان شرقى را نسبت به عامل راه مورد تجزیه قرار دهیم. در این پژوهش هم چنین مدل تحلیل شبکه NETWORK ANALYSIS، به عنوان یکى از روش‏هاى بسیار مناسب جهت تعیین کوتاه ‏ترین مسیر براى دسترسى به امکانات یا کاربرى‏ ها مورد بررسى قرار گرفته و این مدل جهت دسترسى به کاربرى پارکینگ ‏هاى عمومى در شهر تبریز در محیط نرم‏ افزار GIS پیاده شده است. نتایج حاصله نشانگر این مطلب است که GIS در برنامه ریزى بهینه حمل و نقل از ابزارهاى بسیار مناسب بوده و مدل تحلیل شبکه مى‏ تواند در تعیین کوتاه ‏ترین و بهترین مسیر از نظر خدماتى و دسترسى در برنامه ‏ریزى‏ هاى حمل و نقل به کار گرفته شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Application of (1) GIS in analyzing transport arteries and examining the application and implementation of the network analysis model (2) and determining the shortest path algorithms in it (Case study: East Azarbaijan Province - Tabriz)

نویسندگان [English]

  • Hakimeh Ghanbari 1
  • Mohsen Ahadnejad 2
1 Master of Geography and Urban Planning
2 Member of Faculty, Department of Geography, University of Zanjan
چکیده [English]

Geographic information systems (GIS), with the management of transport information sources and the establishment of interconnection with them, facilitate access to traffic and service information. In fact, the goal of creating a GIS for the transportation system is to create a database linking transportation information and GIS. In this paper, we aimed to explain and clarify the practical applications of GIS software in the field of transportation using descriptive-analytical method, and to analyze the locating process of vital facilities and equipment as well as some important uses in East Azarbaijan province relative to the route factor. In this research, the Network Analysis model has been considered as one of the most suitable methods for determining the shortest route for access to facilities or users, and has been implemented in the GIS software to provide access to the use of public parking lots in Tabriz city. The results indicate that GIS is one of the very suitable tools in optimal transportation planning and that Network Analysis model can be employed to determine the shortest and best route in terms of service and availability in transportation planning.

کلیدواژه‌ها [English]

  • GIS
  • network analysis model
  • transportation
  • Planning
1- قاضى حسامى، ع. مکان ‏یابى پارکینگ با استفاده از GIS، دانشگاه شهید بهشتى، صفحه 199،1373.
2- پرهیزگار،ا. الگو ى مناسب مکان گزینى خدمات شهرى با تحقیق در مدل‏ ها و GIS شهرى، دانشگاه تربیت مدرس، صفحه43،1376.
3- لاله پور،م. چمنى،م. مکان‏ یابى و ساماندهى پارکینگ‏ هاى عمومى شهریار با استفاده از GIS، شهردارى شهریار، صفحه 12،1385.
4- فرهادى،ر. مکان‏یابى مدارس با استفاده از GIS، دانشگاه تربیت مدرس، صفحه 123، 1379.
5- فرایند طراحى شهرى، سیدحسین بحرینى، انتشارات سمت، دانشکده هنرهاى زیبا، 1377.
6- کاربرد GIS در مطالعات شهرى، على ربیعى، مهر، صفحه 45، 1380.
7- شبکه ارتباطى و طراحى شهرى، فریدون قریب، انتشارات دانشگاه تهران، صفحه 175،1376.
8- کاربرد GIS با استفاده از ARC/INFO در برنامه ریزى شهرى و منطقه‏ اى، ثنایى نژاد، فرجى، انتشارات جهاد دانشگاهى، صفحه 50- 52،1381.
9- تأثیر مدیریت پارکینگ و سیستم موج سبز بر سطح قدرت معابر شریانى، حمید شفیعى، دانشگاه صنعتى امیرکبیر، صفحه 59-58، 1377.
10- متکان،ع. شکیبا، ع. پور على، ح.کاربرد GIS در مکانى‏یابى پارکینگ ‏هاى عمومى طبقانى به روش OWA، همایش شعر و شهرسازى، صفحه 4، 1385.
11- سعیدیان،م. احمدى، ک. کاربرد GIS در مدیریت و مکان‏یابى پارکینگ ‏ها، همایش شهر و شهرسازى، صفحه2، 1385.
12- احدنژاد،م. حیدرى،ع. مکان‏ یابى ایستگاه‏ هاى آتش نشانى با استفاده از روش تحلیل شبکه و A.H.P، همایش map asia 2007، صفحه 6-7،1386.
13- مجله هنرهاى زیبا، فرایند تحلیل سلسله مراتبى در برنامه‏ ریزى شهرى و منطقه ‏اى، 1380.
14- Kligman. ricardo, m. ryan mcDevitt, Todd Withee.(2002) apllication of GIS to a parking study in newton sponsoring agency: city of newton Department of public works engineering division, submitted to the faculty of worcester polytechnic institute, date: april 30.
15- Liu. Chong, (2005) research Assistance, Institute of Transportation Engineering, Tsinghue University. 'study on a parking planning method based on GIS: a case analysis' proceeding of the Eastern Asia Society for Transportation Studies, Vol.5, pp900- 906.