روستاهاى خودجوش عشایرى اولویتى مناسب براى طرح هاى اسکان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه ریزى روستایى دانشگاه شهید بهشتى

چکیده

جامعه عشایرى کشور در سیر تاریخى خود متأثر از شرایط پیش رو، روندهایى از اسکان را که بسته به مکانیزم مؤثر پایدارى یا عدم پایدارى از ویژگی هاى بارز آنان مى‏ باشد تجربه نموده که مطالعه هدفمند این روندها به خوبى مى‏ تواند کارشناسان را با ساختار سیستمى جامعه عشایرى که با پویایى و انعطاف پذیرى خاص خود توانسته مراحل مختلفى از تحول را سپرى سازد، آشنا ساخته و براى هدایت جارى سیستم در راستاى رسیدن به توسعه پایدار جامعه عشایرى یارى رسان آنان بوده، چراغى روشنگر براى درک صحیح از آینده برنامه‏ هاى مرتبط با جامعه عشایرى گردد، آنگونه که بى توجهى به این واقعیت به صرف نامرتبط اعتبارات و اتلاف نیروهاى کارشناسى منتهى خواهد شد.
بر این اساس آن دسته از سکونت هاى عشایرى که بصورت خودجوش و منطبق بر نواحى ییلاقى، قشلاقى و میان بند شکل گرفته‏ اند پذیرفته‏ ترین شکل اسکان را در راستاى رسیدن به پراکندگى معقول جمعیت در پهنه سرزمین جهت بهره‏ گیرى بهینه از منابع در گستره متنوع سرزمین ارائه داده، نمادى از تجلى انطباق همه جانبه سکونت پایدار مى‏ باشند.
به این ترتیب شناسایى نواحى خود جوش اسکان عشایر بعنوان نقطه اتکایى مطمئن براى تلفیق و یکى نمودن برنامه‏ هاى اسکان سازمان‏ هاى ذیربط با خواست درونى عشایر و بسترى مناسب براى اسکان پایدار و پویا مى‏ باشد، که اگر منطبق با الزامات زمان ساماندهى شوند رسوب هدفمند و فعال جامعه کوچرو را به همراه خواهد داشت.
بر همین مبنا است که شناخت این نواحى بعنوان مرحله‏ اى از پویایى و تحول سیستمى جامعه عشایرى ما را به درک صحیحى از «سیستمى پویا» که براى حفظ ماهیت خود تحولات تاریخى بسیارى را با عملکردهاى مناسب پشت سرگذاشته رهنمون گشته، مدیریت کارآمد تحولات جارى این سیستم را ممکن مى‏ سازد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Spontaneous Nomadic Villages, a Proper Priority for Settlement Plans

نویسنده [English]

  • Darab Fattahpour Mariki
Master of Geography and Rural Planning, Shahid Beheshti University
چکیده [English]

The nomadic society of the country, affected by the upcoming conditions, has in its historical course experienced processes of settlement, one of its prominent characteristics depending on the effective mechanism of stability or lack of stability. The purposeful study of these trends can familiarize experts with the systematic structure of the nomadic community which, with its dynamic and flexible ability, has been able to pass various stages of transformation, and help them guide the system for the sustainable development of the nomadic tribal community, providing an illustrating guide to understand the future of plans related to nomadic society, as ignorance of this fact will lead to expenditure of financial sources on irrelevant causes and waste of expert forces’ efforts.
Accordingly, those nomadic settlements that are spontaneously adapted to the summer, winter, and middle residences formed the most accepted form of settlement in order to reach a reasonable dispersion of the population in the land to make optimal use of resources in the varied expanses of the area and embody the full adaptation of sustainable settlement.
In this way, identifying the spontaneous nomadic settlement areas can act as a reliable point of reference for integrating and uniting the settlement plans of the relevant organizations with the inner will of the nomads and an appropriate setting for a sustainable and dynamic settlement; if these plans are organized according to the time requirements will lead to purposeful and active ‘’sedimentation’’ of the nomadic.
Based on this, recognizing these regions as a stage in the dynamism and systemic evolution of the nomadic community leads us to a correct understanding of the "dynamic system" that has passed many historical developments with proper performances, and makes the efficient management of current developments of this system possible.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Spontaneous settlement
  • spontaneous village
  • settlement trends
  • spatial basis
  • functional structural changes
1- Mortensen,p.,Additional Remarkson The ,hronology of Early Village farming communities in the Zagros Area, in:samer, 20,196H, pp.28-32,1380

2 - اهلرس. اکارت، ایران -شهر- روستا- عشایر، ترجمه عباس سعیدى، تهران، ص134، 1380.

3 - فتاح پورمریکى، داراب، جایگاه روستاهاى کوچک درالگوى استقراربهینه سکونتگاههاى روستایى، دانشگاه شهیدبهشتى، دانشکده علوم زمین، گروه جغرافیا، (پایان نامه کارشناسى ارشدبه راهنمایى دکترعباس سعیدى) 1380.

4 - بخشنده نصرت، عباس، راهبردهاى بهینه درتوسعه جامعه عشایرى دربرنامه سوم توسعه اقتصادى واجتماعى کشور، فصلنامه تحقیقات جغرافیایى، شماره 52، 53، ص 15، سال 1378.

5 - سعیدى، عباس، فتاح پورمریکى، داراب،نگاهى به الزامات ساماندهى روستاهاى کوچک عشایرى، مطالعه موردى: روستاهاى ناحیه بازفت، فصلنامه مسکن وانقلاب، شماره 98، ص 38، سال 1381.

6 - سعیدى، عباس، مبانى جغرافیاى روستایى، چاپ اول، تهران، انتشارات سمت، ص 13، سال 1377.

7 - بیک محمدى، حسن، نقش نظام عشایرى درحکومتهاودفاع ازامنیت ملى ایران، مجله علمى وپژوهشى دانشکده ادبیات وعلوم انسانى اصفهان، شماره دهم ویازدهم، ص 25، سال 1376.

8 - یوسفى زاده، محمدعلى، فصلنامه عشایرى (ذخایرانقلاب)، شماره سوم، ص 93، سال 1367.