روند تغییرات اقلیمی و جغرافیای سواحل

نویسنده

چکیده

مناطق ساحلی به دلیل داشتن شرایط طبیعی برای زندگی، همچون وجود خاک­ های حاصل خیز ناشی از ترکیب آبرفت، رودخانه ­ها، آب فراوان، اعتدال هوا، دسترسی به ذخایر و راه­ های تجاری دریایی و... از قدیم الایام مورد توجه بشر قرار گرفته و پس از انقلاب صنعتی و در پی آن گسترش مبادلات تجاری جهانی و توسعه ارتباطات اقتصادی، سیاسی و فرهنگی و رونق صنعت توریسم بیش از پیش بر اهمیت سیاسی، نظامی و اقتصادی مناطق ساحلی افزوده شده است. وجود چنین شرایط مساعدی، به رشد تمرکز انسان­ ها و استقرار هر چه بیشتر صنایع و ایجاد مراکز اداری و تمرکز هتل­ ها و درنتیجه گسترش شهرها در سواحل کمک نموده است.
نتایج برخی از فرضیات افزایش تعداد و شدت فاجعه­ های هواشناسی و سوانح طبیعی از قبیل: خطر افزایش طغیان رودها و دریاها در مقیاس وسیعی در مناطق ساحلی و پرجمعیت (مانند بنگلادش، سواحل کارئیب و...)، گسترش و شدت طوفان­ های حاره­ای و توسعه دامنه نفوذ آن­ها به سمت اروپای غربی و عرض ­های بالاتر جغرافیایی و... را نشان می­ دهند. این روند صعودی نه تنها ناشی از تغییرات شرایط اقلیمی بوده بلکه بر اثر ازدیاد جمعیت و تمرکز انسان­ ها در شهرهای بزرگ به ویژه مناطق ساحلی تشدید شده است. به طوری که می­ توان به عنوان نمونه از تمرکز هتل­ ها در مناطق ساحلی مورد تهدید هاریکن­ ها مانند سواحل فلوریدا و استقرار صنایع در دریای طوفان­ زای شمال و... نام برد. باید گفت زمانی حوادث مصیبت­ بارتر خواهد بود که استقرار تجهیزات صنایع و احداث شبکه راه­ های حمل و نقل (در مناطقی که به طور قائم مورد تهدی حوادث طبیعی است) با تکنولوژی همراه نباشد.

عنوان مقاله [English]

Trend of Climate Changes and Coastal Geography

نویسنده [English]

  • Taghi Tavousi
چکیده [English]

Coastal regions have been paid significant attention by humans due to their natural conditions for life such as fertile soil caused by alluvial composition, rivers, abundant water, air’s mildness and access to marine resources and commercial paths, and have increased in political, military and economic importance after the Industrial Revolution and the consequent expansion of global commercial activities and development of economic, political and cultural relationships as well as tourism industry. Existence of such favorable conditions has helped the growth of human concentration and increasing establishment of industries, offices and hotels in coastal cities.
The results of some of assumptions show increase in number and severity of meteorological catastrophes and natural disasters such as river and sea flooding on vast scales at highly populated coastal regions ( like Bangladesh, Caribbean coasts, etc.) and intensification of tropical storms and expansion of their areas of influence toward western Europe and higher geographic latitudes. This upward trend has been caused by climate change and has been intensified by population density in large cities, especially coastal areas, such as concentration of hotels in coastal areas vulnerable to the hurricanes like Florida Coasts or establishment of industries at storm-prone Northern Sea. Incidents will be more catastrophic when such establishments and construction of transportation networks in above-mentioned areas are not accompanied by technology.

1- M.I Budyko- climatic changes- American Geoghysical union- Washington D.C.
2- Ann hendeirson, sellers and peter. J. Robinson- contemporary climatology- longman-1986.
3- آب و هوای کره زمین (ج1)- نوشته کیت بوشر- ترجمه دکتر هوشنگ قائمی- سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاها(سمت)- سال 1373 ﻫ.ش.
4- آب و هوای کره زمین (منطقه برون حاره) (ج2)- نوشته کیت بوشر- ترجمه دکتر بهلول علیخانی- سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها (سمت)- سال 1373 ﻫ .ش.
5- آب و هوای و محیط زیست (عوامل محلی آب و هوا)- نوشته ژیزل اسکورو- ترجمه شهریار خالدی نشر قومس- چاپ اول سال 1372 ﻫ .ش.
6- آب و هواشناسی- نوشته پروفسور پ- گودار و آ.استین- ترجمه دکتر عبدالحمید رجایی- انتشارات نیما- تبریز چاپ اول سال 1372 ﻫ .ش.
7- اقلیم و تمدن – نوشته A.V.Blaico – ترجمه و محمودسلطانی- مجله رشد آموزش جغرافیا سال هفتم- شمار مسلسل 28- زمستان سال 1370 ﻫ .ش. ترجمه عنوان آخرین مبحث از کتاب- our planet- از انتشارات مؤسسه مسکو سال 1987 میلادی.
8-  آیا زمین در حال گرمتر شدن است؟ نویسنده ساموئل و ماتئوس ترجمه علی خطیر مجله رشد آموزش جغرافیا- سال نهم- شمار ه مسلسل 33- بهار سال 1372 ﻫ .ش.
9- تغییر آب و هوای کره زمین – نوشته ریچارد ا. هوتون و جرج ام. ووددول- ترجمه حمیده علی غروی- مجله رشد آموزش زمین شناسی سال پنجم مسلسل 17- تابستان سال 1368 ﻫ .ش نشریه گروه زمین­شناسی دفتر تحیقات و برنامه­ریزی و تألیف کتب درسی.
10- تغییرات اقلیم و تأثیرات آن بر اقتصاد و تشکیلات مالیه بیمه کشورها- نوشته گرهارد برتز- ترجمه دکتر محمدرضا کاویانی- مجله رشد جغرافیا- سال هفتم- شماره مسلسل 26- تابستان سال 1370 ﻫ .ش.
11- جغرافیای آب­ها (اقیانوس­ها- دریاها- دریاچه­ها) نوشته دکتر جمشید مخدوم- انتشارات دانشگاه تهران- چاپ سوم سال 1360 ﻫ .ش.
12- زیستن در محیط زیست- نوشته پروفسور جی.تی. میلر- ترجمه دکتر مجید مخدوم- انتشارات دانشگاه تهران سال 1371 ﻫ .ش.
13- کویرزایی (چگونگی مردم کویر می­سازند، چگونه می­توانند آن را متوقف سازند و چرا این کار را نمی­کنند)- نوشته آلن گرنجر- برگرداننده دکتر عبدالحمید ثامنی.. انتشارات دانشگاه شیراز- چاپ اول سال 1374 ﻫ .ش.
14- مبانی آب و هواشناسی- مؤلفان دکتر بهلول علیخانی و دکتر محمدرضا کاویانی- سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه (سمت)- چاپ اول سال 1371 ﻫ .ش.
15- اقلیم مناطق خشک- مطالب درسی آقای دکتر هوشنگ قائمی در مقطع دکتری دانشگاه تربیت مدرس.
16- عوامل مؤثر در تغییرپذیری اقلیمی نوشته kylehorn و Glenn trewartha ترجمه داریوش مهرشاهی مجله رشد جغرافیا شماره 28 زمستان سال 1370 ﻫ .ش و شماره 29 بهار سال 1371 ﻫ .ش (ترجمه بخشی از کتاب An Introduetlon سال 1980 میلادی- انتشارات مک گروهیل).