فضای سبز و نقش آن در توسعه شهری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشگاه تبریز- دانشکده علوم انسانی

چکیده

اگر در گذشته، فضاهای سبز به علت وسعت محدود شهرها و سهولت دسترسی ساکنین به نواحی اطراف، بیشتر در جنبه ­های زیباسازی و ظاهرسازی سیمای نواحی شهرهای تجلی می­ یافت، امروزه بدلایلی همچون افزایش جمعیت، رشد فیزیکی شهرها، توسعه صنعت و وسایط نقلیه موتوری و در نتیجه ایجاد انواع آلودگی ­های زیست محیطی بطور جدی و به مثابه شش تنفسی شهرها مورد توجه قرار گرفته است. بطوری که در بسیاری از متون شهرسازی از فضاهای سبز شهری بعنوان یکی از شاخص ­های مهم شناخت کیفیت محیط ­های انسان ساخت یاد می­ کنند. برمبنای چنین اعتقادی، این نوشتار به طرح مباحثی همچون نعریف علمی فضای سبز، استانداردها، الگوها و ضوابط پیشنهادی اندیشمندان معروف و استاندارد مورد قبول وزارت مسکن و شهرسازی و همچنین انواع کارکردهای فضای سبز و بویژه نقش آن در توسعه بافت کالبدی و فیزیکی شهر می ­پردازد.
امید است که این نوشتار در راستای توسعه کمی و کیفی این نوع فضاها مورد استفاده خوانندگان عزیز قرار گیرد.

عنوان مقاله [English]

Green Space and its Role in Urban Development

نویسنده [English]

  • Rahmat Mohammadzadeh
Faculty of Human Sciences, University of Tabriz
چکیده [English]

While in the past the limited area of cities and ease of access of inhabitants to the surroundings had caused green spaces to have their manifestations mainly in activities concerning beauty and appearance of urban areas, today, owing to reasons such as population growth, physical growth of cities, development of industry and vehicles and the consequent environmental pollutions, such spaces are paid serious attention as organs of cities’ breathing. In many architectural texts, green space is considered as one of the important criteria of quality of human-made environments. Based on such belief, this article discusses topics such as scientific definition of green space, standards, patterns and regulations recommended by well-known thinkers as well as standards confirmed by the Ministry of Housing and Urbanization and various applications of green space, especially its role in physical development of cities.
It is hoped that this article will be useful for readers in line with quantitative and qualitative development of such spaces.

- افشار، سیاوش، جزوه درسی طرح­های جامع و شهرهای ایران، تبریز: دانشگاه تبریز، دانشکده علوم انسانی، 1364.
- اوستروفسکی، واستلاف، شهرسازی معاصرو ترجمه لادن اعتضادی، تهران: مرکز نشر دانشگاهی، 1371.
- بهرام سلطانی، کامبیز، مجموعه مباحث روش­های شهرسازی تهران: مرکز تحقیقات شهرسازی و معماری، 1371.
- بیژن زاده، محمد بررسی فضای سبز تهران، تهران: واحد انتشارات بخش فرهنگی دفتر مرکزی جهاد دانشگاهی 1369.
- حبیبی، محسن، یادداشت­های کلاسی درس تحول مجتمع­های زیستی تهران: دانشگاه تهران، دانشکده هنرهای زیبا، گروه شهرسازی، 1369.
- لقائی حسنعلی، «ضرورت تشکیل بارک­های کوهستانی تهران» نشریه محیط شناسی، شماره 15، ویژه­نامه تهران (اسفند 1368) ص49-56.
- مخدوم، مجید.«بررسی آلودگی صدا در شهر تهران» نشریه محیط شناسی، شماره 15، ویژه­نامه تهران (اسفند 1368) ص 57-67.
- گروه مطالعات و برنامه­ریزی شهری، فضای سبز شهری، استانداردها و انواع تهران: وزارت کشور، ص 49-56.
- مهندسین مشاور عرصه، طرح جامعه شهر تبریز، 1369.
-Lynch Kevin. Good City form. Masachusetts. Institute of technology, 1981.
Rook Wood, Paul M. "Integrated Openspace Planning", Landscape dign Journal, 1990.