گِل فشان لندفرمی (Landform) دیدنی در بخش ساحلی دریای عمان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

کارشناس ارشد جغرافیای طبیعی

چکیده

شناسایی و تحلیل پدیده­ های طبیعی و بررسی علمی آن ها یکی از موضوعاتی است که لازم است هر دانش پژوه و محقق علوم و فنون به آن بپردازد. امروزه با توجه به توسعه ارتباطات جهانی و ایجاد سیستم­ های کامپیوتری و گسترش انتشارات علمی، روند آگاهی دانش­ پژوهان نسبت به علل و عوامل پدیده ­های طبیعی، شتاب روزافزونی یافته است. در اثر عملکرد متقابل مواد تشکیل دهنده پوسته زمین با فرآیندهای تغییر شکل دهنده بیرونی و درونی، لندفرم­ ها متنوعی به وجود می ­آید که یکی از وظایف اصلی ژئومورفولوژیست ­ها، شناسایی و تعبیر و تفسیر این لندفرم ­هاست. از بین این لندفرم­ ها، گِل فشان­ ها از مناظری هستند که بیش از سایر پدیده­ ها جلب نظر می­ کنند. آنچه موجب درج این مطالب شد در واقع مشاهداتی است که نگارنده در اسفند ماه سال 1372 ﻫ.ش از منطقه ­ای حدفاصل بین دشت کهیر و تنگ در شهرستان چابهار از گِل فشان ها داشته است. کسانی که با عملکرد گِل فشان ها آشنایی دارند، به خوبی می­ دانند که این لندفرم ­ها دارای جایگاه ویژه ­ای در مطالعات ژئومورفولوژی می ­باشند. در این مقاله سعی شده است با ارایه عکس ­ها و نگاره­ ها به بسیاری از مسائل مربوط به گِل فشان­ های موجود در محدوده مورد مطالعه اشاره گردد.

عنوان مقاله [English]

Mud Volcano, A Spectacular Landform at the Coastal Section of the Sea of Oman

نویسنده [English]

  • Abbas Khosravi
Master of Natural Geography
چکیده [English]

Identification and analysis of natural phenomena and their scientific examination is one of the matters that every researcher in scientific and technical fields must consider. Today, considering development of global communications, establishment of computer systems and expansion of scientific publications, the knowledge of researchers about the causes of natural phenomena has taken an increasing trend. Interaction of the material forming the earth’s crust with internal and external shape-changing processes creates various landforms whose identification and analysis is one of the main tasks of geomorphologists. Mud volcanos are one of the landforms that attract more attention. This article was written following the observations by author of mud volcanos at an area between Dasht-e Kahir and Tang in Chabahar County in March 1993. It has been tried to review many of the issues concerning these mud volcanos by explanations and pictures.

1- پورکرمانی، محسن، سال 1365 ﻫ.ش، مختصری درباره ژئومورفولوژی استان سیستان و بلوچستان، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، سال اول، شماره سوم.

2- سحابی، یدالله، سال 1372 ﻫ.ش، زمین­شناسی نفت، انتشارات دانشگاه تهران.

3- شمیرانی، احمد، سال 1372ﻫ.ش، مقدمه­ای بر تقسیمات  ژئومورفولوژی ایران، جزوه درسی گروه جغرافیا، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهیدبهشتی.

4- قریب، عبدالکریم، سال 1366، فرهنگ زمین­شناسی، انتشارات انزلی، تهران.

5- قریشی، منوچهر، سال 1363 .ش، گسلش سنوزوئیک پیسن در جنوب خاوری ایران، گزارش شماره 54، سازمان زمین­شناسی کشور.

6- نگارش، حسین، سال 1371، بررسی تحول ژئومورفولوژیکی بخشی از ناحیه ساحلی دریای عمان پایان نامه دوره دکتری، گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس.

7- مشاهدات شخصی روی زمین.