سیر تحول GIS(2): چهارچوبه نظری و عملی در برنامه ریزی چشم انداز

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

چکیده

Carl Steinitz در ادامه سخنرانی­ اش در EGIS 93 به بیان متدلوژی پروژه­ ای برای برنامه ­ریزی چشم انداز می­ پردازد.
پس از گذشت قریب به 25 سال از کاربرد GIS در بسیاری از پروژه­ های، در سال 1990 به این نتیجه رسیدم که برای تداوم این کار یک ساختار مشترکی وجود دارد و مقاله کوتاهی تحت عنوان «چهارچوبی برای تئوری» در مجله چشم انداز اکتبر 1990 به تحریر درآوردم و در طی سه سال گذشته این چهارچوب و قالب تئوری، الگوی اصلی تدریس و پژوهش در پژوره­ هایم شد. در این مقاله سعی خواهم کرد که شرح مختصری از این چهارچوب و یپکره را ارائه کنم و چگونگی کاربرد آنرا در یک پروژه نشان دهم.
به عنوان مدرس، همواره باورم این بوده است که ما باید دربرخورد با تئوری و عمل از یک رهیافت یک پارچه و کامل که از قابلیت سازگاری برخوردار است سود ببریم. من نظریه «از بالا به پایین» روش یا مدل برنامه­ ریزی چشم انداز که کاربرد جهانی دارد قبول نداشته و آنرا رد می­ نمایم. در عوض اعتقاد دارم که یک استراتژی مناسب و مقتضی، در وهله اول درک و شناخت و درخور می­ باشد. تحقیقات من برای یک چهارچوب زیربنایی که در آن این فرایند را سازماندهی می ­کنم، نشان داده است که شباهت ساختاری زیادی و شاید هم لازم میان سؤالاتی وجود دارد که از سوی برنامه ریزان چشم انداز و دیگر تخصص های طراحی محیطی مطرح می­ گردد.
پروفسور Amos Rapoport  از دانشگاه Wisconsin تعریف سودمندی از تئوری­ها، مدل ها و چهارچوب ها ارائه نموده است. وی به طور اجمال چنین اظهار می­ دارد: یک تئوری توضیح می ­دهد، یک مدل پیش­ بینی می­ کند و یک چهارچوب سازمان می­ دهد، یک چهارچوب را می­ توان براساس معقولیت و سودمندیش مورد قضاوت قرار داد ولی منحصراً ادعایی در برابر دیگر چهارچوب­ ها ندارد.

عنوان مقاله [English]

Evolution of GIS : Theoretical and Practical Frames in Outlook Planning

نویسنده [English]

  • Khosro Khajeh (Translation)
چکیده [English]

Carl Steinitz, in his speech at the EGIS 93, describes the methodology of a project for outlook planning.
In 1990, after nearly twenty-five years of utilizing GIS in many projects, I came to the conclusion that there is a common structure for the continuation of this work, and in the October 1990 wrote a brief article entitled "A Framework for Theory" in the Outlook Journal, and this theoretical framework has become the main pattern of teaching and research in my projects in the last three years. In this article, I will try to present a brief description of this framework and show how it is used in a project.
As a teacher, I have always believed that we should be able to benefit from a comprehensive, integrated and adaptable approach when dealing with theory and practice. I do not accept and indeed reject the "up-to-down" theory of the approach or model of outlook planning which has universal application. Instead, I believe that an appropriate strategy is, first and foremost, a” perception”. My research for the underlying framework in which I organize this process has shown that there is a great deal of structural (and perhaps necessary) similarity among some of the questions raised by outlook planners and other environmental design experts.
Professor Amos Rapoport (University of Wisconsin) has described a useful definition for theories, models and frameworks. He briefly states: “A theory explains, a model predicts and organizes a framework; a framework can be judged based on its rationality and merit, but it has no claims against other frameworks.
.