بررسی های توپوگرافی با به کارگیری سیستم تعیین موقعیت جهانی دیفرانسیل دو و سه فرکانسه در تل تخت پاسارگاد

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه باستان شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید بهشتی

2 کارشناس ارشد باستان شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید بهشتی

10.22131/sepehr.2020.38609

چکیده

تمامی جزئیات عوارض و پدیدههای سطح زمین، برروی نقشههای توپوگرافی، نمایش داده میشود. تهیهی نقشهی توپوگرافی یکی از مهمترین فعالیتها در بررسیهای باستانشناسی است؛ اما بررسیهای توپوگرافی فراتر از تهیهی این نقشههاست. در محوطهی میراث جهانی پاسارگاد و در هیئت مشترک بررسیهای باستانشناسی ایران - فرانسه، برای نخستینبار تیم بررسیهای توپوگرافی تشکیل شد. این تیم با کمک وسایل و تجهیزات بسیار پیشرفته از قبیل دوربینهای توتال استیشن و سیستم تعیین موقعیت جهانی دیفرانسیل دو و سه فرکانسه (DGPS)، توانستهاند محوطهی باستانی پاسارگاد را در سه فصل مورد بررسی قرار دهند و در فصول بعدی نیز ادامه خواهد داشت. در این بررسیها، نقشهبردار در محوطه حرکت کرده و به کوچکترین عوارض و پستی و بلندیها توجه میکند. بقایای دیوارها و ساختارهای معماری، بقایای گورها و اجاقهای باستانی، برونزد تختهسنگهای بزرگ در تپههای باستانی، بقایای کانالهای ساخته شده در گذشته و امروز محوطه، محدودههای تجمع قطعات سفال و سنگ و بهطور کلی کمترین شیبها و کوچکترین پدیدهها مهم و قابل تأمل بوده و نقاط آنها به کمک GPS برداشت میشوند. هدف از این پژوهش، معرفی بررسیهای توپوگرافی و ارائهی اهمیت این نوع برداشت در بررسیهای باستانشناسی محوطهی پاسارگاد و همچنین آشنایی با انواع دستگاه اندازهگیری موجود در این روش بررسی است. روش تحقیق، استقرایی و شیوهی جمعآوری دادهها بر مبنای مطالعات کتابخانهای و فعالیتهای میدانی است. نتایج نشان میدهد که در محوطهی میراث جهانی پاسارگاد که سابقهی طولانی حضور باستانشناسان معتبر و جهانی را در کارنامهی خود دارد، به کمک تیم بررسی توپوگرافی ساختارهایی شناسایی شدهاند که تا به امروز از دید باستانشناسان پنهان مانده بودند و تنها به کمک این نوع بررسیها و همچنین استفاده از تجهیزات پیشرفته این امر صورت گرفته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Topographic surveys using Differential Global Positioning Systems (DGPS) with 2 and 3 frequency bandsin Pasargadae, Tol-eTakht

نویسندگان [English]

  • Kourosh Mohammadkhani 1
  • Samaneh Nazif 2
1 Assistant professor, Department of archaeology, Faculty of letters and human sciences, Shahid Beheshti University, Evin, Tehran
2 M.A in Archaeology faculty of letters and human sciences, Shahid Beheshti University, Evin, Tehran
چکیده [English]

Extended Abstract
Introduction
Topographic maps are source mapson whichdetails of geographical features and ground-based phenomena are displayed. To exhibit these phenomenaand visualize their geometric shapes, contour lines are used. In archaeology, topographic maps are used to exhibit not only relief, but also layout of ancient structures and remains, buildings, archaeological excavation trenches, layout of squares used for geophysical data collection and, in general, location and layout ofanyinformation necessary for different interdisciplinary studies, including the layout of electrical catheterization profiles, geological sectionslayout, and botanical pollen sampling locations. Topographic maps are also usedto systematically study ancient sites and hills and prepare a dispersion and distribution map of sherdsremaining from ancient potteries.However, the application of topographic surveys in archaeology is muchmore extensive than only preparation of topographic maps. With an engineering and technical perspective, surveyors only collect visible geographic features, whereas the smallest features on an ancient site can be a possible sign of architectural structure. Thus in general, all reliefs or ditches are important in an ancient site.
 Materials & Methods
Pasargadae World Heritage Site, in which the first scientific research beganin 1928, contains monumentsstill hidden from all archaeologists’ sights. Since then, many maps have been preparedfor this site by Herzfeld, Sami, Stronach, Pasargadae Parse Research Foundation, etc.all of which were confined to the layout of existing buildings and hills. The first topographic surveys in an ancient site were carried out at the Pasargadae World Heritage Site by ajoint Iranian - French board in 2015. In the first season, surveys were performedusing Theodolite and Total Station Camera, but because of the limitations of these types of cameras, Differential Global Positioning Systems (DGPS) with 2 and 3 frequency bands andreal time correction possibility were usedin the second and third seasons of the surveys.
Inductive research method was used in this research, and data was collectedbased on library research and field observations. First, a brief history of Pasargadae Tol-e Takht and the archaeological activities carried out on this site is provided. Then, discussing GPS and topographic maps, related advanced equipment is introduced. Afterwards, topographic surveys in this historical site are discussed.
Results & Discussion
As mentioned before, anarchaeologically-minded surveyor looks at hills or ancient sitesfrom a regional perspective. In addition to ancient hills, surveyors collect information about all natural and artificial geographical features in the environment, including agricultural lands, water resources, geological structures, region’s erosive dynamics such as gullies, and dispersion of all rubbles, megaliths and slate rock.For example, the presence of several stones in close proximity is usually not very important to surveyors, but can be a sign of an architectural structure or a grave structure for an archaeologist.In topographic surveys, we simultaneously carry out mapping and archaeological activities; we are archaeologists carrying out a systematic archaeological survey on the site, and producing map of the area. An archaeologically-minded surveyor, moves around a site, pays attention to the remains of walls and architectural structures, remains of graves and ancient fireplaces, outcrop of large slate rock in ancient hills, remains of canals built in the site at the present or in the past, areas in which there is an aggregation of pottery and stone pieces, and in general, the smallest slopes and features, and collect these points using GPS.In fact, techniques of topographic survey help archaeologist toproduce accurate maps and discover hidden elements that are notusually noticed in mapping.
 Conclusion
Results indicate that with the help of the topographic survey team and advanced technologies,some structures were identified in the Pasargadae World Heritage Site that had been hidden from archeologists to this day, despitethe long history of the presence of reputable and world renowned archaeologists in this site.In fact, one of the main questions of archaeologists was related to empty spaces among the structures in Pasargadae site. Topographic surveys of the area have led to the discovery of new walls and architectural structures on the southern and northern slopes of Tol-e Takht. In addition, the discovery of some regular buildings behind Tol-e Takht, the new rampart and several graves around Tol-e Takht and scattered walls on the hill opposite Solomon’s Prison and inside the site, are also results of topographic surveys at Pasargadae. Also, with the help of these surveys, two areas used forhuman settlementwere identified at Pasargadae site.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Topographic survey
  • Differential GPS (DGPS)
  • Pasargadae
  • Tol-e Takht
  • Archaeology
1- استروناخ، دیوید؛ 1379؛ پاسارگاد، خطیب‌شهیدی، انتشارات سازمان میراث فرهنگی کشور (پژوهشگاه)، چاپ اول، تهران.

2- ام. اندرسون، ام. میخائیل، جیمز، ادوارد؛ 1387؛ نقشه‌برداری تئوری و عملی، جودکی و حسنلو، انتشارات دانشگاه زنجان.

3- خاکبازان، ابوالفضل؛ 1392؛ فتوگرامتری کاربردی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجائی، تهران.

4- ذوقیان، حسابی؛ عباس، حامد؛ 1393؛ عملیات نقشه‌برداری، نشر نوآور، تهران.

5- رنجبر، محسن؛ 1391؛ تفسیر نقشه‌های توپوگرافی، انتشارات دانشگاه آزاد اسلامی، شهر ری.

6- سامی، علی؛ 1330؛ پاسارگاد یا قدیمی‌ترین پایتخت کشور ایران، شیراز.

7- شانئی، برنارد نوئل؛ 2003؛ هیئت باستان شناسی مشترک ایران - فرانسه به سرپرستی دکتر رمی بوشارلا.

8- عبدی، کامیار؛ 1374؛ پایتخت‌های شاهنشاهی هخامنشی، در پایتخت‌های ایران به کوشش محمدیوسف کیانی، انتشارات سازمان میراث فرهنگی کشور، چاپ اول، تهران.

9- علیتاجر، افشاری‌آزاد؛ سعید، سمیه؛ 1392؛ بررسی جایگاه مهندسی ژئوماتیک در کاربردهای میراث‌فرهنگی- باستان‌شناسی و معماری، نشریه پژوهش‌های باستان‌شناسی ایران، شماره 5، دوره سوم، صص 195-169.

10- قادری، نصرالله؛ 1387؛ آشنایی با سیستم تعیین موقعیت جهانی GPS (و خودآموز استفاده از دستگاه GPS MAP 76S)، انتشارات سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، تهران.

11- قراگوزلو، کشمیری؛ علیرضا، زهرا؛ 1391، اصول و کاربردهای سنجش از دور و سامانه‌های اطلاعات مکانی، تضمین دانش، تهران.

12- قهرودی تالی، بابایی فینی؛ منیژه، ام‌السلمه؛ 1394؛ درآمدی بر سیستم‌های اطلاعات جغرافیایی، انتشارات دانشگاه پیام نور.

13- مبانی اطلاعاتی GPS، ماهیت اطلاعات و طبقه‌بندی تجهیزات؛ 1392؛ شرکت کالوب، www.Caloob.com.

14- محمدی، قراگوزلو، سیار کاوردی؛ نفیسه، علیرضا، میرکیوان؛1390؛ RTK روشی دقیق در تعیین موقعیت نسبی، نشریه نقشه‌برداری، شماره 110، صص 34-28.

15- مهدی‌نژاد، محمود؛ 1371؛ نقشه‌خوانی در جغرافیا به منظور کاربرد در طراحی پروژه‌های عمرانی، انتشارات دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد.

16- نعیمی، نجفی علمداری؛ مجید، مهدی؛ 1385؛ تهیه نقشه‌های توپوگرافی با استفاده از GPS، همایش ژئوماتیک 85، سازمان نقشه‌برداری کشور، تهران، صص10-1.

17- نوبخت، شمس؛ 1387؛ نقشه‌برداری، مرکز انتشارات دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران.

18. Boucharlat, Benech, Rémy, Christophe, 2002, Organisation et aménagement de l’espace à Pasargades. Reconnaissance archéologique de surface, 1999-2001, Arta, 2002.001: 41p. [on line]. Available at: http://www.achemenet.com/ressources/enligne/arta/pdf/2002.001-loc.pdf

19. Earley-Spadoni, T., 2017, Spatial History, deep mapping and digital storytelling: archaeology’s future imagined through an engagement with the Digital Humanities, in Journal of Archaeological Science, P.p 95-102.

20. Gondet, Mohammadkhani, Sébastien, Kourosh, 2016, Recherches archéologiques à Pasargades (Iran): chronique d’un retour sur le terrain, ArchéOrient - Le Blog, 7 octobre 2016, [En ligne] http://archeorient.hypotheses.org/6643

21. Gonet, Mohammadkhani, FarjamiRad, Ibnoeirida, Zare Kordshouli, Karami, Laisney, S., K., M., N., F., H., D., 2016, Field Report on the 2015 Current Archaeological Works of the Joint Iran-French Project on Pasargadae and Its Territory, in Iranian Heritage, International Journal of Iranian Heritage, Published by Shahid Beheshti University, Faculty of Literature and Humanities, Vol. 1, No. 1, 61-87.

22. Hertzfeld, Ernest, 1929-30, Bericht über die Ausgrabungen von Pasargadae, Archaeologische Mitteilungen aus Iran.

23. Krupochkin, E.P, 2009, Methodological issues in the digital mapping of archaeological sites, in Archaeology, Ethnology and Anthropology of Eurasia, P.p 95-102.

24. Mekik, Arslanoglu, C., M., 2009, Investigation on accuracies of real time kinematic GPS for GIS application, Remote Sensing Journal ISSN 2072-4292.

25. Musson, Palmer, Campana, C., R., S., 2013, Flights into the Past. Aerial photography, photo interpretation and mapping for archaeology, Aerial Archaeological Research Group; ArchaeolLandscapes (ArcLand).

26. Whitley, T.G., 2017, Geospatial analysis as experimental archaeology, in Journal of Archaeological Science, P.p 103-114.

27. https://www.Google earth.com