پهنه بندی اقلیمی ناحیه زاگرس

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه خوارزمی تهران

چکیده

ناحیه‌بندی توسط عناصر و عوامل اقلیمی  یکی از مهمترین موضوعاتی است که به دلایل گوناگون از جمله اهمیت آن در کشاورزی و معماری یک منطقه مورد توجه می‌باشد. اقلیم هر منطقه نتیجه‌ی عملکرد عناصر و عواملی است که در محیط حاکم هستند. در این مقاله ناحیه‌بندی بر اساس میانگین ماهانه دما و بارش در 16ایستگاه سینوپتیک منطقه زاگرس که دارای کامل‌ترین آمار از بدو تأسیس تا سال2005 بودند با استفاده از 4 روش تحلیل مؤلفه اصلی، نمره Z فصلی دما و بارش، انحراف معیار دمای ماهانه، فصلی و ضرایب اقلیمی (ضریب خشکی دومارتن) و (کلیموگرام پگی) انجام شد. نتایج نمره Z با استفاده از آزمون تحلیل واریانس تست شد. در 3روش ابتدایی، پهنه‌بندی با استفاده از روش وارد صورت گرفت. یافته‌ها 3 مؤلفه اصلی که 84/91درصد از واریانس متغیرها را توجیه می‌کرد شناسایی کرد و 5 ناحیه بدست آمد. نمره Z فصول در بهار و پاییز 5 و در تابستان و زمستان4 ناحیه بارشی و برای دما در تابستان4 ناحیه و در دیگر فصول 3 ناحیه را نشان داد. آزمون تحلیل واریانس این بخش فرض محقق (عدم برابری بین نواحی)را تأیید نمود. براساس انحراف معیار  داده‌های دما 5 ناحیه اصلی بدست آمد. با استفاده از ضریب خشکی دومارتن و کلیموگرام پگی به ترتیب 4و3 ناحیه تأیید شد. در انتها  نقشه‌های نواحی بارشی و دمایی زاگرس با روش Inverse Distans Weighted در محیط نرم افزار جی ای اس تهیه شد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Zoning climate Zagros region

نویسندگان [English]

  • Elham Ghasemifar
  • Somayyeh Naserpoor
چکیده [English]

Zoning by climatic elements and factors is one of the most crucial issues which is of interest due to its importance in agriculture and architecture. Climate is the result and function of dominant elements and factors in the area. In this article, zoning is performed based on monthly temperature and precipitation average in 16 synoptic stations of Zagros area using 4 analytical methods - analyzing the main component, seasonal Z-score of temperature and precipitation, standard deviation of monthly and seasonal temperature, and climatic coefficients (De Martonne’s aridity index and Peggy climogram). These selected stations possess the most complete statistics since establishment in 2005. Z score results were verified using variance analysis. In the first 3 methods, zoning was performed using Ward’s method. 3 main components and 5 areas were identified which justify 91.84 percent of variable variances. Z score shows 5 areas in spring and autumn, and 4 areas in summer and winter for rainfall, and 4 areas in summer and 3 areas in other seasons for temperature. Variance analysis test proved the hypothesis (inequality of the areas). 5 main areas were reached based on the temperature data. Applying De Martonne aridity index and Peggy climogram, 3 and 4 areas were verified respectively. Finally, maps of precipitation and temperature areas of Zagros were produced by Inverse Distance Weighted method in GIS environment.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Zoning
  • Clustering
  • Principal Component Analysis
  • GIS
  • Zagros