نقش عوامل محیطی در سازمان فضایی سکونتگاه های روستایی (مطالعه موردی: دهستان لواسان کوچک)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه خوارزمی تهران

چکیده

در شکل‌گیری، استقرار وسازمانیابی سکونتگاه‌های روستایی عوامل محیط طبیعی - اکولوژیک، اجتماعی، اقتصادی، تاریخی و سیاسی تأثیرگذار هستند. مقاله حاضر بر این اساس، بدنبال تبیین اثرگذاری عوامل طبیعی (محیط طبیعی-اکولوژیک) برتحول پذیری سازمان فضایی 11 روستای دهستان لواسان کوچک است. روش تحقیق توصیفی -تحلیلی بوده و برای جمع آوری اطلاعات از روش‌های کتابخانه‌ای استفاده گردیده است. همچنین، کاربرد مدل‌هایی نظیر میزان‌سنج نهادی گاتمن، ارزش مرکزیت، مجموع حداقل فواصل، تعداد ارتباطات مستقیم، تعداد گره‌های ارتباطی و توان جمعیتی مورد توجه قرار گرفته است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد عوامل طبیعی بویژه توپوگرافی، منابع آب و شیب در موقعیت استقرار سکونتگاه‌های روستایی تأثیر داشته است.این وضعیت سبب گردیده تا سازمان فضایی محدوده مورد مطالعه از ساختارسلسله مراتبی دو سطحی برخوردار گردد. ضمناً مبتنی بر این نتایج پیشنهاد گردید تا سازمان فضایی محدوده از سه حوزه روستایی به مرکزیت روستاهای افجه، کندعلیا و بوجان و یک مجموعه روستایی با مرکزیت شهر لواسان تشکیل گردد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The role of environmental factors in the spatial organization of rural settlements Case Study: Small village Lavasan

نویسندگان [English]

  • Farhad Azizpour
  • Roghayyeh Shamsi
چکیده [English]

Factors of the natural-ecologic, social, economic, historical and political environment affects formation, establishment and organization of rural environments.
Thus, the present article seeks to clarify the influence of natural elements (natural-ecologic environments) in transformability of spatial organization in 11 rural districts of Lavasan-e Kuchak village. Descriptive-analytic methods and secondary-research methods are used for collecting information. Moreover, models like Gatman institutional measurement, value of centrality, total minimum distance, number of direct links, number of communicative nodes and demographic capacity are also considered.
Results indicate that natural elements, especially topography, water resources and slope have influenced the position of rural settlements. This has resulted in the spatial organization of the study area possessing a two-level hierarchical structure. Moreover, based on the results it is suggested to form spatial organization of the area with three rural areas of Afje, Kantiya and Bujan villages and a rural complex of Lavasan city.

کلیدواژه‌ها [English]

  • spatial organization
  • Environmental factors
  • Lavasan village
  • Rural settlements
  • hierarchical structure