تحلیل برنامه ریزی استراتژیک مرزی تمرچین و اثرات آن بر میزان توسعه یافتگی شهرپیرانشهر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران

2 دانشیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران

10.22131/sepehr.2021.242865

چکیده

هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی عوامل اولیه مؤثر مرز تمرچین بر ارتقا توسعهیافتگی شهر پیرانشهر است. در این راستا از مطالعات توصیفی - تحلیلی، اسنادی و پرسشنامه در چارچوب مدل دلفی و تحلیلهای نرمافزاری برنامهریزی استراتژیک استفاده گردید. پس از گفتمان و رایزنی در چهارچوب دیالکتیکی در باب مسائل شهری با افراد نخبه و آکادمیک و آشنا با وضعیت و شرایط منطقه، 50 نفر به عنوان جامعهی آماری تحقیق، تعداد 23 متغیر در قالب 8 طبقهبندی کلّی بهعنوان متغیرهای اوّلیهی پژوهش شناسایی شدند. بهمنظور اجرای فرآیند کار متغیّرهای اوّلیه، در چارچوب ماتریس اثرات متقاطع در نرمافزارهای متاسوات برای برنامهریزی راهبردی، میکمک و سناریو ویزارد برای آیندهنگاری تعریف شدند. شاخص برازش مدل بهدست آمده در سطح بالا میباشد. همچنین با اتّکا به یافتههای بهدست آمده، مرز سیرانبند بانه با بیشترین میزان امتیاز بزرگترین رقیب و شاخصهای افزایش کیفیت زندگی مرزنشینان و اتخاذ سیاستهای اقتصادی منطبق با سیاستهای اقتصاد کلان کشور در افق 1404 بالاترین ارزش را نشان دادند. در نهایت، با در نظر گرفتن نیروهای پیشران کلیدی شناسایی شده، سناریوهای مطلوب، میانه و فاجعه ارائه گردید.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analyzing the strategic planning of Tamarchin border and its effects on the level of development in Piranshahr City

نویسندگان [English]

  • Ebrahim Sharifzadeh Aghdam 1
  • Mohammad Ajza Shokouhi 2
1 Department of geography and urban planning, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
2 Department of geography and urban planning, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
چکیده [English]

Extended Abstract
Introduction
It can be argued that among the socially and culturally relevant variables affecting sustainable security and optimal control of border cities, political variables (formulation of the comprehensive plan and other urban plans), physical variables (distance between border cities and central or peripheral areas) and legalvariables (adaptingeconomic policies in accordance with themacroeconomic policies of the country by2025) are the basis for developingmatrix of key properties and scenario planning.In this regard, the importance and necessity of the present study lies in the fact that the future border cities research is a process of systematic and calculated effort and a long-term scientific approach toward good urban governance. It seeks to reach a sufficient understanding of strategic research areas, benefit economy of the country and especially border communities through wise management of space and the introduction of related technologiesand offer desirable scenarios for the development of border cities based on the patterns of democratic and ecosystem management.Accordingly, the present study demonstrates a kind of creativity and innovation in the field of strategic planning based on every aspects of sustainable urban development while emphasizing on the prospective and environmental aspects that are an inseparable part of geography and urban planning studies.

Materials & Methods

The present study seeks to answer the main research question which is, what are the key indicators and factors influencing the development analysis of Piranshahr border town?
In this regard, the present study takes advantage of descriptive-analyticaland documentary investigations of strategic planningalong withrelated questionnaires in the framework of Delphi model and software analysis. Based on a consultation with scholars familiar with the status and conditions of the region within the dialectical framework of urban issues, a statistical population of 50, and 23 variables were identified for the present research. The selected variables were classified in 8 general categorizations as the primary variables of the research.Getting output from the Wizards software based on the scores entered into the matrix, the normalized and the standardized matrices were calculated, and the possible scenarios were categorized based on an analysis of the descriptor compatibility. Then, the goals set for strategic planning of Piranshahr, effective factors in strategy development, a competitive map, level of competitiveness in Tamarchinborderand finally challenges and opportunities of each domain were expressed in the framework of the Meta SWOT Strategic Model.
Results & Discussion
Based on experts’ opinions and software output, it can be argued that among the socially and culturally relevant variables affecting sustainable security and optimal control of border cities, political variables (formulation of comprehensive plans and other urban plans), physical variables (distance between border cities and central or peripheral areas) and legalvariables (adaptingeconomic policies in accordance with themacroeconomic policies of the country by2025) are the basis for developingmatrix of key properties and scenario planning.
Finally, the status of key driving forces in cross-border strategic planning of Tamarchinborderand its effects on the development of Piranshahr city over the coming 15 years are explained in the form of three desirable, intermediate and disaster scenarios. Also based on the obtained results, Sairanband border in Bane had the highest score in enhancing the quality of life in border cities and adopting economic policies in accordance with the country’s macroeconomic policies by2025. Thus, Sairanbandis the most important rival of Tamarchin border.
Conclusion
The present study has proposeda desirable model for the development of Piranshahrborder town using a strategic approach toward the sustainability issue in border cities and taking advantage of indexes such as “cultural, human, political, economic, and physical development” indexes. It alsoapplies the pattern of futures studies used in wizard and strategic scenarios. Thus, factors affecting the level of urban development in Piranshahrwere classified based on 5general classes, sub-variables and a 23×23 matrix. So only by putting the indices in the distribution chart, a very favorable situation of the distribution of boundary related variables can be presented. In the context of the above mentioned results and according to the scenario formulation table, it can be concluded that the results of the present study are to a large extent applicable. Moreover, they can be applied for scenario-building and guide management toward the development of border towns within the framework of structural planning.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Strategic planning
  • Border
  • development
  • Tamarchin Border
  • Piranshahr City
  • Futures studies
1- اسماعیل‌زاده، خالد (1385). مطالعه انسان‌شناختی بازارچه‌های مشترک مرزی با رویکرد انسان‌شناسی - اقتصادی. مجله انسان‌شناسی، شماره 9، دوره 5.
2- بدری، دربان آستانه، سعدی؛ علی، علیرضا، سیما (1396). تأثیر بازارچه‌های مرزی بر ارتقاء شاخص‌های اقتصادی - اجتماعی مناطق روستایی مرزنشین، مطالعه موردی: مرز باشماق مریوان. نشریه برنامه‌ریزی فضایی.دوره7، شماره 3.
3- پرسکات، ادوارد (1352)، دیدگاه‌های نو در جغرافیای سیاسی، ترجمه دره میرحیدر، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
4- پیری، رسولی، سعید پور، محمود‌نژاد؛ عیسی، محمد، شراره، رضا (1398). آینده‌پژوهی بازارچه‌های مرزی در راستای توسعه پایدار (مطالعه موردی: شهر سردشت جغرافیا و روابط انسانی.
5- خلیلی، زمانی؛ عبدالجواد، مسلم (1391). ایجاد بازارچه مرزی پشتوانه توسعه و راهی برای جلوگیری از قاچاق کالا.همایش ملی شهرهای مرزی و امنیت، چالش‌ها و رهیافت‌ها.
6- رکن‌الدین افتخاری، پاپلی یزدی، عبدی؛   عبدالرضا، محمدحسین، عرفان(1387). ارزیابی اثرات اقتصادی بازارچه‌های مرزی در بازتاب‌های توسعه مناطق مرزی؛ فصلنامه ژئوپلیتیک.
7- رهنما، توانگر؛ محمدرحیم، معصومه (1389) نقش شهرهای مرزی در فرآیند جهانی‌شدن و توسعه منطقه‌ای ایران مطالعه موردی: شهرهای مرزی استان خراسان رضوی، فصلنامه ژئوپلیتیک، سال ششم، شماره سوم
8- زالی، پورسهراب؛ نادر، آناهید (1396). آینده‌نگاری توسعه منطقه‌ای با رویکرد تلفیقی سناریونویسی و مدل تحلیلی SWOT در استان گیلان. مجله برنامه‌ریزی و آمایش فضا.  
9- زنگی‌آبادی، م، آهنگری، شورش (1391). بررسی اشتغال بخش‌های اقتصادی با استفاده از مدل تغییر سهم و ضریب مکانی(LQ): مراکز شهرستان‌های استان آ.غ. جغرافیا و مطالعات محیطی.
10- سعیدی، عباسی، سرپاک؛ محسن، عزیز، مسعود(1388). مکان‌یابی محل مناسب دفن مواد زاید خطرناک با استفاده از تکنیک‌های GIS، مطالعه موردی نیروگاه شهید رجایی، مجله علوم و تکنولوژی محیط زیست. دوره 11، 241-231.
11- عندلیب، علیرضا (1380). تحلیل آمایش مرزهای پیشین دو آلمان و درس‌هایی برای ایران.
12- قربانی، پورمنافی، موسوی؛ ابراهیم، ابوافضل، میر‌سعید (1397). بررسی و تحلیل مؤثرترین موانع موجود در امر مبارزه با قاچاق مواد مخدر و روان‌گردان (موردمطالعه: مرز تمرچین شهرستان پیرانشهر) علوم و فنون مرزی، دوره 7، شماره
13- کلانتری خلیل‌آباد، ابوبکری، قادری، پورعلی،  سعیدی؛ حسین، طاهر، رضا، محمدعلی، انور (1391). ارزیابی میزان تحقق‌پذیری شاخص‌های توسعه پایدار شهری در مناطق مرزی) مطالعه موردی: شهر پیرانشهر، مدیریت شهری، شماره.
14- مبینی دهکردی، سلمان‌پور؛ علی، مجید (1385).درآمدی بر برنامه‌ریزی استراتژیک و عملیاتی، 187 تا 202.
15- موسوی، میر نجف (2013). ارزیابی نقش بازارچه‌های مشترک مرزی در توسعه و رفاه مناطق مرزنشین در بازارچه‌ی مرزی تمرچین پیرانشهر. فصلنامه جغرافیا و توسعه.
16- موسوی، زنگی‌آبادی، تقوایی، وارثی، زیاری؛ میرنجف، علی، مسعود، حمیدرضا،  کرامت (1389). تحلیل ساختار فضایی شهرهای مرزی استان آذربایجان غربی با استفاده از تحلیل‌های آماری چندمتغیره و شبکه‌های عصبی، پژوهش‌های جغرافیایی.
17- مهدی‌زاده، مصحح، اکرامی؛ ستاره، عطیه (1389). راهکارها و دستورالعمل برنامه محیط زیست سازمان ملل‌متحد در راستای اجرای توافق‌نامه‌های چندجانبه زیست محیطی.پژوهش‌نامه روابط بین‌الملل.شماره 48.
18- میرحیدر، دره(1376). اندیشه‌ها و دیدگاه‌های جدید در جغرافیای سیاسی، فرهنگستان علوم. شماره  6-7
19- نجفی، سعید (1398). تحلیل عوامل مؤثر بر توسعه شهرهای مرزی با رویکرد آینده‌پژوهی (مطالعه موردی: شهر زابل)، مجله مطالعات برنامه‌ریزی سکونتگاه‌های انسانی پاییز.
20- یغفوری، کاشفی دوست؛ حسین، دیمن (1397). ارزیابی و سنجش مؤلفه‌های برآمده از حق به شهر (مطالعه موردی: شهر پیرانشهر)، فصلنامه علمی - پژوهشی پژوهش و برنامه‌ریزی شهری، دوره 9، شماره 35، زمستان.
21- Agarwal, H., Dixit, S. (2018). Myntra’s Transition towards Traditional Retail: A Need or a Strategic Move? The Journal of Indian Management, 8(1).‏
22- Barati, A., Shabanipour, Q., Parhizgari, M., & Azizi, S. (2015). Study of the holding effects of sporting events on city or country venue on basis of SWOT model.‏Chandoevwit, W. Yongyuth,
23- Ch. Srawooth, P., (2004), Thailland’s Cross Border Economy, A Case Study of Sa Kaeoand ChaingRa; Thailland Development Resource Institute.
14- French, K. R., & Poterba, J. M. (1990). Japanese and US cross-border common stock investments. Journal of the Japanese and International Economies, 4(4).
25- Gates, L. P. (2010). Strategic planning with critical success factors and future scenarios: An integrated strategic planning framework (No.
26- Gilmer. R. W. Gurch, M., and Wang, T.(2001), Texas Border Cities: an Income Growth Perspective, Federal Reserve Bank of Dallas
27- Hansson, P., & Sabanovic, D. (2011). En SWOT-analys av teknikerna HTML5 och Flash.‏
28- Hansen, N. (1975). An Evaluation of Growth Center Theory and Practice, Environment and Planning, No 7, pp 21-32.
29- Howland, D. (1996). Borders of Chinese Civilization: Geography and History at Empire’s End. Duke University Press.
30- Jimenez, B. S. (2013). Strategic planning and the fiscal performance of city governments during the Great Recession. The American Review of Public Administration, 43(5), 581-601
31- Jones, C. R. (1949). Invasion and racial attitudes: A study of housing in a border city. Social Forces, 285-290.
32- Kaberger, T. (2002). Making transport systems sustainable, Journal of Cleaner Production, 10 (4), pp. 45- 56.
33- Marvin III, Ernest A., Brian M. Hodor, Joseph M. Monti. (2008). “Business development process.” U.S. Patent 7,415,437, issued August 19,
34- Miller, M. G. (2007). Environmental metabolomics: a SWOT analysis (strengths, weaknesses, opportunities, and threats). Journal of proteome research, 6(2), 540-545.‏
35- Nakamura, K., Morioka, M., & Aoki, Y. (2014,). Conceiving new advanced technology business from research group activities at a Japanese engineering industrial organization. (pp. 1055-1071).
36- Niebuhr, A., & Stiller, S. (2002). Integration effects in border regions: a survey of economic theory and empirical studies (No. 179).
37- Ohmae, K. (1995). The end of the nation state: The rise of regional economies. Simon and Schuster.
38- Pitelis, C. N., & Teece, D. J. (2010). Cross-border market co-creation, dynamic capabilities and the entrepreneurial theory of the multinational enterprise. Industrial and corporate change, 19(4).
39- Rebenstein, G. (2010). The digital divide problem: An Economic Interpretation of the Japanese Experience, Telecommunications Policy press, Japan.
40- Skelton, T. (2010). Taking young people as political actors seriously: opening the borders of political geography. Area, 42(2), 145-151.
41- Smallbone, D., & Welter, F. (2012). Cross-border entrepreneurship. Entrepreneurship & Regional Development, 24(3-4), 95-104.
42- Soja, E. W. (2005). Borders unbound: Globalization, regionalism, and the post metropolitan transition. B/ordering Space, 33-46.
43- Thornley, A. (2018). Urban planning under Thatcherism: the challenge of the market (Vol. 21).
44- Todaro, M. P. (1980). Urbanization in developing nations: Trends, prospects, and policies. Journal of Geography, 79(5), 164-174.
45- Van Dijk, H. (1999). State borders in geography and history. In Nationalising and Denationalising European Border Regions, 1800–2000 (pp. 21-36).
46- ZIRIUS. (2012). Retrieved from http://www.cross-impact.de.