بررسی سری زمانی دما به منظور آشکار سازی تغییرات روند آن در استان اصفهان با استفاده از رو ش هایMann-Kendall و NRMC

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکترای اقلیم شناسی دانشگاه اصفهان و کارشناس ارشد هواشناسی اداره کل هواشناسی استان همدان

2 کارشناس ارشد ژئوفیزیک اداره کل هواشناسی استان همدان

3 اداره کل هواشناسی استان همدان

چکیده

در این مقاله پارامتردمای سالانه استان اصفهان به منظور تعیین روندهای زمانی بلندمدت داده­ها و تغییرات احتمالی آن، طی دوره سی ساله 1976 الی 2005 مورد تجزیه و تحلیل واقع شد. بدین منظور هر یک ازسری داده­های دمای پنج ایستگاه هواشناسی منطقه (اصفهان، شرق اصفهان، کاشان، کبوترآباد وخور) بر اساس آزمون­های آماری منکندال و منحنی تجمعی باقیمانده­های نرمال بررسی شدند. با توجه به روش غیر پارامتری منکندال، دمای حداکثر استان در ایستگاه­های کبوتر آباد وخور دارای تغییرات معنی­دار افزایشی بوده و در بقیه ایستگاه­ها بدون روند می­باشند. بررسی تغییرات حداقل سالانه هوا نیز بیانگر افزایش نسبی آنها در ایستگاه شرق اصفهان است و  میانگین دمادر ایستگاه شرق اصفهان وکبوتر آباد دارای روند افزایشی است. روش منحنی تجمعی باقیمانده­های نرمال که داده­ها را بدو ناحیه تقسیم مینماید دارای نتایجی مشابه روش منکندال میباشد. بر اساس این روش دما در ایستگاه­های کبوترآباد  و شرق اصفهان دارای تغییرات معنی­دار افزایشی بوده است. نتایج این مطالعه که بیانگر گرمتر شدن دمای اغلب ایستگاه­های این استان (بخصوص در قسمت­های میانی آن) است، میتواند در پهنه­بندی و پیش­بینی خشکسالی­های آتی و همچنین برنامه­ریزی و مدیریت منابع آب منطقه بکاربرده شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Check temperature time series in order to detect the change process

نویسندگان [English]

  • Zohreh Maryanaji 1
  • Hossein Karimi Javid 2
  • Yusof Sheykholmoluki 3
1 Isfahan University
2 Hamedan
3 Hamedan
چکیده [English]

In the present article, Isfahan annual temperature parameters were analyzed to determine long-term time trend and its potential changes in 1976 to 2005 time period. To do so, any of the temperature data series received from the five weather stations (Isfahan, East Isfahan, Kashan, Kabutar Abad, Khor) were investigated based on Mann-Kendall statistical tests and normal residuals cumulative curve. Based on the non-parametric Mann-Kendall method, maximum temperature in Kabutar Abad and Khor stations had increased significantly, while other stations lack a trend. Minimum annual changes also shows a relative increase in eastern stations and average temperature in East Isfahan and Kabutar abad stations have an increasing trend. Normal residuals cumulative curve which divide data into two domains has similar results. According to this method, temperature in kabutar Abad and East Isfahan stations have increased significantly. The results which indicate temperature increase in most provincial stations (especially central ones) can be applied to zoning and predicting future droughts along with planning and managing water resources in the area.

1.        رسولی، ع. 1381. تحلیل مقدماتی سری­های زمانی دمای هوای شهر تبریز، مجله نیوار، شماره 46 و 47.

2.        علیجانی، ب. 1378. اقلیم ایران در صد سال گذشته تغییر نکرده است، خبرنامه اقلیم، مرکز ملی اقلیم­شناسی، شماره 22.

3.        مشکاتی، م. 1371. مدل­های استوکاستیک عوامل اقلیمی شهر تهران، مجله نیوار، شماره 13.

4.        نورمحمدی، م. 1378. تعیین نقاط تغییر در دمای جو بالای تهران به منظور بررسی تغییرات احتمالی اقلیم با استفاده از مدل­های خطی پویا، پایان­نامه (کارشناسی ارشد)، دانشگاه شهید بهشتی، دانشکده علوم ریاضی، 117 ص.

5.        کوچکی، ع. 1378، بررسی اثرات تغییرات اقلیم بر خصوصیات زراعی محصولات ریشه­ای تحت شرایط تبریز، دومین کنفرانس منطقه­ای تغییر اقلیم. سازمان هواشناسی کشور.

6- Ben-Gai, T., A. Bitan, A. Manes, P. Alpert and S. Rubin. 1999. Temporal and spatial trends oftemperature patterns in Israel. Tech. Appl. Climatol. 64: 163-177.

7- Folland, C. K., T. R. Karl, J. R. Christy, R. A. Clarke, G. V. Gruza, J. Jouzel, M. E. Mann, J. Oerlemans, M. J. Salinger and S. W. Wang. .2001Observed climate variability and change. In Climate Change, J. T. Houghton, Y. Ding, D. J. Griggs, M. Noguer, P. J. Van der Linden, X. Dai, K. Maskell, and C. A. Johnson, (Eds.). PP. 99-181 .Cambridge University Press, Cambridge.

8- Huth, R. 1999. Testing for trends in data unevenly distributedin time. Theo. App. Climatol. 64: 151-162.

9- Price, C., S. Michaelides, S. Pashiardis and P. Alpert. 1999. Long termchanges in diurnal temperature range in Cyprus. Atmos. Res. 51, 98-85.

10- Proedrou, M., G. Theoharatos and C. Cartalis, 1997. Variations and trends in annual and seasonal air temperature inGreece determined from the ground and satellite measurements. Theo. App. Climatol. 57: 65-78.

11- Sneyers, R. 1990. On thestatistical analysis of series of observation. World Meteorological Organization (WMO). Technical Note. No. 143, Geneva .192 pp.

12- Turkes, M., U. M. Sumer and I. Demir. 2002. Re- Evaluation oftrends and changes in mean, maximum and minimum temperatures ofTurkey for the period 1929-1999. Inter. J. Climatol. 22: 947-977.

13- Xie, Z. and X. H. Cao. 1996. Asymmetric Changesin Maximum and Minimum Temperature in Beijing. Theo. App. Climatol. 55: 151-156.