جغرافیای سیاسی و ژئوپلیتیک در پارادایم پست مدرنیسم

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران

چکیده

پژوهش یا تحقیق علمی، مجموعه فعالیت ­های منظمی است براساس یک دیدگاه نظری معین، که متأثر از روش شناسی خاصی می ­باشد و به سؤالاتی می­ پردازد که در ذهن محقق ایجاد می­ شود. در هر نظریه یا پارادایمی سه عنصر هستی شناسی، شناخت شناسی و روش شناسی وجود دارد. ارتباط نظام یافته این سه عنصر با یکدیگر، می­ تواند به ارائه یک تحقیق با هویت علمی منجر گردد. نظریه­ های جغرافیای سیاسی و ژئوپلیتیک در حال انتقال به وضعیت جدیدی است و سیمای آن به تدریج دگرگون می­ شود. اولاً: مسایل، مفاهیم و واژه­ های جدیدی (از قبیل اقتصاد سیاسی بین­ الملل، فمینیسم، محیط زیست، ژئوپلیتیک انتقادی، ژئوپلیتیک عمومی، جهانی شدن) در بحث­ های جغرافیای سیاسی و ژئوپلیتیک مطرح می ­شوند. ثانیاً: برخی مفاهیم و اندیشه ­های رایج در جغرافیای سیاسی و ژئوپلیتیک (از قبیل حکومت، حاکمیت، مرز، امنیت، حقوق اقلیت­ ها و حقوق بشر) به شیوه جدیدی تعریف شده­ اند. تحقیق حاضر از نوع بنیادی و روش تحقیق آن توصیفی و تحلیلی است. اطلاعات و داده ­های مورد نیاز با استفاده از روش کتابخانه ­ای جمع ­آوری گردیده ­اند. این مقاله، درصدد است تا نشان دهد که چگونه تحول روش­ شناسی­ ها و شناخت شناسی­ های موجود در جغرافیای سیاسی و ژئوپلیتیک، موجب تحول در ساختار نظریه­ پردازی در جغرافیای سیاسی و ژئوپلیتیک شده است. در این زمینه به نقش نظریه­ های پست مدرن در این عرصه­ ها پرداخته شده است.  

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Political geography and geopolitiecs in the Postmodernism paradigm

نویسنده [English]

  • Rasul Afzali
University of Tehran
چکیده [English]

Scientific research is  a regular activity collection which is based on a standard visionary sight, which is efficacity of specific methodology, answer to questions which begets into the main of researcher. Each theory or paradiam exist three element antology, epistemology and methodology. Systematically revelance this three elements each other, can rebound in a research with scientific identity. Political Geography and Geopolitices theories are transmitting to new status and its appearance graduating vicissitudinous. First, the new significance and words overtrue (for example the international political economy, feminism Enviroment, critical geopolitics, Popular geopolitics, and globalization) in discussion political geography and geopolitics. Second, some prevalent significance and thougth in political geography and geopolitics definite at new style (for example government, autonomy, ridge, security, minority laws and Pistemologies in political geography and Geopolitics, cause upheaval in theorization structure in political geography and geopolitics. So in this theme have pay off to postmothern theories role . This paper is a fundamental research wich uses discribtive and analysis method. Data were collected throught library.

کلیدواژه‌ها [English]

  • postmodernism
  • critical geopolitics
  • methodology
  • Epistemology
  • Discourse

1- اتوتایل، ژئاروید، سیمون دالبی و پاول روتلج؛ اندیشه­ های ژئوپلیتیک در قرن بیستم؛ ترجمه: دکتر محمد رضا حافظ نیا و هاشم نصیری، تهران، دفتر مطالعات سیاسی و بین­ المللی،1387.

2- جونز ، مارتین و رایس جونز و مایکل وودز؛ مقدمه­ ای بر جغرافیای سیاسی؛ ترجمه: دکتر زهرا پیشگاهی فرد و رسول اکبری، تهران، دانشگاه تهران، انتشارات و چاپ، 1386.

3- دیوتیاک، ریچارد و جیمز در دریان؛  نظریه انتقادی، پست مدرنیسم، نظریه مجازی در روابط بین­ الملل،  ترجمه  و   تألیف: حسین سلیمی، تهران :انتشارات نمایش ،1380.

4- دادس، کلاوس؛ ژئوپلیتیک در جهان متغیر، ترجمه  زهرا احمدی پور، عطاء الله عبدی، تهران: بلاغ  دانش، 1383.

5- شکوئی، حسین؛ اندیشه­ های نو در فلسفه جغرافیا، تهران: مؤسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی، 1378.

6- شکوئی، حسین؛ فلسفه­ های محیطی و مکتب­ های جغرافیایی، تهران: مؤسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی،  1384

7ـ عزتی، عزت الله. ژئوپلیتیک، تهران، نشر سمت، 1371.

8ـ لاکوست، ایو و بئتریس ژیبلن؛ عوامل و اندیشه ها در ژئوپلیتیک؛ علی فراستی، تهران، نشر آمن؛ 1378.

9- مجتهدزاده، پیروز؛ جغرافیای سیاسی و سیاست جغرافیایی، تهران: انتشارات سمت، 1381.

10- مویر، ریچارد؛ درآمدی نو بر جغرافیای سیاسی، ترجمه دره میرحیدر، سید یحیی صفوی، تهران: سازمان  جغرافیایی  نیروهای مسلح،  1379.

11ـ میرحیدر، درّه، «جغرافیای سیاسی، آنچه بود، آنچه هست»، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی، شماره 40، تابستان 1377.

12- میرحیدر،  دره؛  جزوه  درسی  کارشناسی  ارشد جغرافیای  سیاسی،  درس  نظریه­ های  جدید  در جغرافیای  سیاسی،  1385.

13- Andrew sayer, Method in social science:a realist approach (second edition).London: Rutledge,1992.

14- Agnew, John, Geopolitics: Revisioning World Politics, London, Routledge, 1998.

15- Chalmers, Alan F,:What Is This Thing Called Science?:An Assessment Of The Nature And Status Of Science And Its Methods, Published By Univ. Of Queensland Press, 1999.

16- Demko, Grorge. J. and W. B. Wood,Re- Ordering The World, Colotado, West View Press,1994.

17- Glassner, Martin;Political Geography, New York, John Wiley & Sons. Inc.

18- Gregory, D.Discurce, In R.Johnston,D. Gregory, G.Pratt And M.Watts(Eds) The Dictionary Of Human Geography. Oxford: Blackwell, 2000.

19- Keat R., Urry J.; Social theory as science; London, Routledge & Kegan Paul,1975.

20- Kuhn T.; The structure of scientific revolutions; Chicago: University of Chicago Press, 1970.

21- Madison G.B.; The hermeneutics of post modernity: figures and hemes, Bloomington, IN: Indiana University Press, 1988.

22- Q Tuathail, G.,Post Modern Geopolitics?The Modern Geopolitical Imagination and beyond in G.Q Tuathail and S.Dalby (Eds) Rethinking Geopolitics, London: Routledge.Pp.1998.

23- Q tuathail.g.the postmodern geopolitical condition: states, state craft, and securityatthemillennium,http//www.majbill.vt.edu/geog/faculty/total/paper/millennium.htm,2004

24- Slater, David. Editorial Statement The Process And Prospect Of Political Geography, Department Of Geography, Lou borough University, Lou borough Le11 3tu, Uk, 2000.

25- Soja , W Edward ,Postmodern Geographies: The Reassertion of Space in Critical Social Theory,

Published by Verso, 1989.

26- said, e.,1978, orientalism, harmondsworth: penguin.

27-Taylor, Peter & Colin Flint; Political Geography, Fourth Edition, New York, Printice Hall, 2000