بررسی کاربری اراضی شهر سعدآباد با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه تهران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه خوارزمی

چکیده

موضوع زمین و چگونگی استفاده از آن همواره موضوع و بستر اصلی برنامه‌ریزی شهری بوده و در حقیقت سرنوشت نهایی طرح توسعه شهری وچگونگی مداخله و نظارت بر نحوه استفاده از زمین را رقم می‌زند و همواره یکی از مسایل اجتماعی، اقتصادی و کالبدی در شهرنشینی معاصر را این مقوله تشکیل داده است. در مقاله حاضر به بررسی وضعیت کاربری اراضی شهر سعد آباد پرداخته شده است. ابتدا وضع موجود کاربری‌ها مورد بررسی قرار گرفته است سپس به برنامه‌ریزی برای آینده پرداخته شده است. روش بکار گرفته شده در این مقاله بصورت توصیفی-تحلیلی است. چارچوب نظری تحقیق با استفاده از روش کتابخانه‌ای گردآوری شده است و سایر اطلاعات با روش میدانی گردآوری شده‌اند. تحلیل کیفی کاربری‌ها با استفاده از مدل SWOT انجام گرفته است. جهت ترسیم و تجزیه و تحلیل اطلاعات از نرم افزارهای GIS و AUTO CAD استفاده شده است. بر اساس نتایج به دست آمده در اکثر کاربری‌های وضع موجود کمبود وجود دارد و بعضی از کاربری‌ها نیز با مازاد روبرو هستند، که این امر نشان دهنده عدم تعادل در وضعیت کاربری‌هاست که باید با برنامه‌ریزی دقیق به سمت تعادل هدایت شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Land use survey in Sa'ad Abad using Geographic Information System (GIS)

نویسندگان [English]

  • Ahmad Pourahmad 1
  • Hossein Najafi 2
  • Roghayyeh Shamsi 3
  • Mohammad Fe'li 2
1 Professor, School of Geography, University of Tehran
2 Master's Student, School of Geography, University of Tehran
3 Master's Student, School of Geography, University of Khwarazmi
چکیده [English]

Land and its usage have always been the main theme and context in urban planning and actually it is the land which ultimately determine the destiny of urban development plan, mediating and supervising land use. This has always been one of social, economic and physical issues in recent urbanization. The present article considers land use in Sa’d Abad city. First, present situation of the land uses are investigated, then future plans are mentioned. Descriptive-analytic method is used. Theoretical framework is prepared using secondary research and other information are collected in a field study. To perform qualitative analysis, SWOT method is applied. GIS and AUTO CAD are used for drawing and analyzing information. Results indicate that we face shortage of most present land uses and surplus of some others which signifies lack of balance in land use which should be directed towards balance with concise planning.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Land use planning
  • evaluating land use
  • geographic information system (GIS)
  • Optimization
  • Sa’d Abad

1- اخگر، محمد فاضل(1387)، بررسی کاربری اراضی شهر مریوان با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS)، پایان‌نامه کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه اصفهان.

2- آکالاگان، ج ی، آر (1387)، کاربری زمین اثر متقابل اقتصادی، اکولوژی و هیدرولوژی، ترجمه منوچهر طیبیان، تهران، انتشارات دانشگاه تهران.

3- ابراهیم زاده، عیسی و مجیر اردکانی(1385)، ارزیابی کاربری اراضی شهری اردکان فارس، مجله جغرافیا و توسعه، سال چهارم، شماره پیاپی 7

اداره کل هواشناسی استان بوشهر.

4- باقری، علیرضا (1380)، تحلیلی بر کاربری اراضی شهری، مطالعه‌ی موردی شهر خوراسگان اصفهان. پایان‌نامه کارشناسی ارشد جغرافیا، دانشگاه اصفهان.

5- برناردرز، ژان باستیه (1377)، شهر، مترجم علی اشراقی، تهران، نشر دانشگاه هنر.

6- بهزاد فر، مصطفی (1388)، طرح‌ها و برنامه‌های شهرسازی، تهران، نشر شهر.

7- تقوایی، مسعود و حسین سرایی، (1379)، گسترش افقی شهرها و ظرفیت‌های موجود زمین، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، ش 1383، مشهد.

8- حبیبی، سیدمحسن و مسایلی (1378)، سرانه کاربری شهری، انتشارات سازمان ملی زمین و مسکن، تهران.

9- رضویان ، محمد تقی (1381)، برنامه‌ریزی کاربری اراضی شهری، تهران، انتشارات منشی.

10- زیاری، کرامت الله (1378)، اصول و روش‌های برنامه‌ریزی منطقه ای، یزد، انتشارات دانشگاه یزد.

11- زیاری، کرامت الله، (1379)، برنامه‌ریزی شهرهای جدید، تهران، انتشارات سمت، چاپ دوم.

12- زیاری کرامت الله (1381)، برنامه‌ریزی کاربری اراضی شهری. انتشارات دانشگاه یزد.

13- سرور، رحیم (1384)، جغرافیای کاربردی و آمایش سرزمین، انتشارات سمت، تهران.

14- سرور، رحیم و نادری فر، مهدی (1385)، بررسی و تحلیل توزیع جغرافیایی مراکز آموزشی منطقه 15 تهران با استفاده از GIS، فصلنامه چشم انداز جغرافیایی، شماره سوم.

15- سعید نیا، احمد (1382)، کتاب سبز شهری، انتشارات سازمان شهرداری‌های کشور، چاپ دوم.

16- سیف‌الدینی، فرانک (1387)، فرهنگ واژگان برنامه‌ریزی شهری و منطقه‌ای، انتشارات دانشگاه شیراز، چاپ اول.

17- شراینی، حسین (1382)، ساماندهی مکان، انتشارات دانش آفرین، تهران.

18- شکویی، حسین(1373)، دیدگاه‌های نو در جغرافیای شهری، جلد اول، انتشارات سمت، تهران.

19- شیعه، اسماعیل (1375)، مقدمه‌ای بر برنامه‌ریزی شهری چاپ پنجم، انتشارات دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران.

20- ضرابی، اصغر، غلامی بیمرغ، یونس، موسوی، سید علی(1388)؛ بررسی کاربری اراضی شهر نورآباد ممسنی با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی(GIS)؛ مجله مطالعات و پژوهش‌های شهری و منطقه‌ای؛ شماره اول، اصفهان.

21- عابدین درکوش، سعید (1372)، درآمدی بر اقتصاد شهری، انتشارات نشردانشگاهی تهران، چاپ سوم، تهران.

22- مرکز آمار ایران، سالنامه آماری استان بوشهر 1385 و1375.

23- مهدیزاده، جواد (1379)، برنامه‌ریزی کاربری زمین از دیدگاه توسعه پایدار، مهندس مشاور فرنهاد، تهران.

24- مهندسین مشاور پارس ویستا (1383)، سرانه کاربری‌های خدمات شهری، جلد اول، انتشارات سازمان شهرداری‌های کشور.

25- مهندسین مشاور آریا نور پویا، (1387)؛ طرح جامع سعدآباد، تهران.

26- نظریان، اصغر (1381)، جغرافیای شهری ایران، انتشارات پیام نور، تهران.

27- هاشم زاده همایونی، مهرداد (1378)، زمین شهری کالا یا ثروت همگانی، مجموعه مقالات همایش زمین و توسعه شهری، تهران.

28- هاشمی، فضل الله (1376)، حقوق و قوانین شهری. مرکز مطالعات و تحقیقات شهرسازی و معماری، تهران.

29- یکانی‌فرد، سیداحمدرضا (1384)، تبیین و ارائه الگوی بهینه کاربری اراضی شهری در ایران، مجله شهرداری‌ها، شماره 71، تهران.

30- Chapin, Francis. Stuart (1972), Urban land use planning, Second edition, University of Illinois. These du doctorat, Alain Iarrius, universte du Toulouse ll le Mirail T. Ioulouse. pp.3.

31- Farazque Zand(1992)Reforming urban land polizies and institutions developing countries world bank . washington DC.

32- Street, Peoria(2007), Land market forces and governments role in sprawl, college of urban planning and public Affairs, university of Illinois at Chicago.pp:123-135.

33-Turner. B. L & Meyer. W. B. (1994), Global land use and land-cover change: An overview, Cambridge University Press.

34-Wiley, J.Norlnan, R (1975), Urban Geography, London, pp.77.