تحلیل سینوپتیکی بارش سنگین 12 اردیبهشت 1389 ایلام

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد اقلیم شناسی دانشگاه تربیت مدرس

2 استادیار گروه جغرافیای طبیعی دانشگاه ارومیه

چکیده

یکی از پدیده‌های محیطی غرب کشور وقوع بارش‌های سنگین همراه با توفان­ تندری است. منطقه غرب کشور در اثر قرار گیری در برابر مسیر بادهای غربی و رطوبت دریای مدیترانه و همچنین وجود ارتفاعات زاگرس، منطقه‌­ای مستعد برای وقوع بارش سنگین و تندری می‌­باشد. برای مطالعه سینوپتیکی بارش سنگین روز 12 اردیبهشت 1389 از داده‌­های جو بالای موجود در مرکز ملی پیش‌­بینی­‌های محیطی استفاده شده و با روش‌­های محاسباتی و ترسیمی وضعیت جوّ به هنگام وقوع بارش سنگین مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. نتایج حاصل از تحلیل­‌های سینوپتیکی نشان داد که عوامل مؤثر بر وقوع بارش سنگین روز 12 اردیبهشت 1389 وقوع بلوکینک و پیچانه در ترازهای 500، 600 و 700 هکتوپاسکال، ناپایداری و همرفت شدید در تمام سطوح جوّی از 1000 تا 500 هکتوپاسکال و تاوایی مثبت یا سیکلونی در ترازهای جوّی 500، 600، 700 و 850 هکتوپاسکال می‌باشد. براساس نقشه‌های وزش رطوبت، منابع رطوبت این بارش سنگین در ترازهای 1000 تا 850 خلیج فارس و در ترازهای 700، 600 و 500 هکتوپاسکال دریای مدیترانه و دریای سرخ می‌باشند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

ynoptic Analysis of Heavy Rain May 12, 2010 Ilam

نویسندگان [English]

  • Hossein Haddadi 1
  • Hassan Heydari 2
1 Master of Climatology, Tarbiat Modares University
2 Assistant Professor, Department of Natural Geography, Urmia University
چکیده [English]

Heavy rainfalls with thunder is an environmental phenomenon in Western part of the country. Western areas of the country are potentially prone to heavy thunder stones, since they face the direction of Western Winds and Mediterranean humidity and also because of the Zagros Elevations. Upper atmosphere data in the National Center of Environmental Prediction was used for synoptic study of the heavy rainfall on May 2nd, 2010. The condition of atmosphere during the heavy rainfall was analyzed by computational and graphical methods. Results of the synoptic analysis indicates that factors like blocking and twist in 500, 600 and 700 hPa, instability, convection in all atmospheric levels from 500 to 1000 hPa and positive vorticity in 500, 600, 700, 850 hPa were among affective factors in the occurrence of heavy rainfall on May 2nd 2010. According to the humidity-wind maps, the humidity resources of this heavy rainfall were located in 1000 to 850 Persian Gulf alignments and 700, 600, and 500 hPa of the Mediterranean Sea and the Red Sea.

کلیدواژه‌ها [English]

  • synoptic
  • heavy rainfall
  • cyclone and anticyclone
  • Ilam
  • Iran

1.  اشجعی باشکند محمد،(1379) بررسی و ارائه مدل‌های سینوپتیکی بارش‌های سنگین در شمال غرب ایران، پایان نامه کارشناسی ارشد رشته هواشناسی دانشگاه تربیت مدرس، زمستان 1379.

2.  بابائیان، ایمان و همکاران،(1380)، بررسی الگوی سینوپتیکی سیل تابستان 1380 استان‌های گلستان و شمال خراسان، بولتن علمی مرکز ملی اقلیم شناسی، سال اول، شماره پنجم، ص 17-11.

3.  خوشحال، جواد-خسروی، محمود-نظری پور، حمید،(1388)، شناسایی منشا و مسیر رطوبت بارش‌های فوق سنگین استان بوشهر، جغرافیا و توسعه، شماره 16،زمستان 1388، ص 28-7.

4.  خوشحال، جواد، قویدل رحیمی یوسف، (1386)، شناسایی ویژگی‌های سوانح محیطی منطقه شمال غرب ایران (نمونه مطالعاتی: خطر توفانهای تندری در تبریز )، فصلنامه مدرس علوم انسانی.ویژه نامه جغرافیا، بهار 1386، ص 115 -101.

5.  رحیمی، داریوش (1388)، تأثیر رگبارهای منفرد بر مدیریت بحران سیل (نمونه مطالعاتی حوضه فارسان )، جغرافیا و برنامه‌ریزی محیطی، شماره3، ص 100-85.

6.  عزیزی، قاسم-صمدی، زهرا (1386) تحلیل الگوی سینوپتیکی سیل 28 مهرماه 1382 استان‌های گیلان و مازندران، پژوهشهای جغرافیایی – شماره 60 ، ص 84-61.

7.  کاویانی محمدرضا، علیجانی بهلول، مبانی آب و هواشناسی؛ انتشارات سمت (1380).

8.  مفیدی عباس،(1383)، اقلیم شناسی بارش‌های سیل‌زا با منشاء منطقه دریای سرخ در خاورمیانه، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، شماره 75؛ ص 85-71.

9.  مفیدی،عباس-زرین، آذر،(1384)، بررسی سینوپتیکی تأثیر سامانه‌های کم فشار سودانی در وقوع بارش‌های سیل زا در ایران؛ فصلنامه تحقیقات جغرافیایی  شماره 77؛ ص 136-113.

10-      Changnon, S.A., 2001. Damaging thunderstorm activity in the United States.Bulletin of the American Meteorological Society 82, 597-608.

11-      Chen Ch.,Lin Ch.,Chuang Y,.Yeh H.2002. A study of afternoon heavy rainfall in Taiwan during the mei-yu season. Atmospheric Research 65 (2002) 129-149.

12-      Dimitrova T., Mitzeva R., Savtchenko A.2009. Environmental conditions responsible for the type of precipitation in summer convective storms over Bulgaria. Atmospheric Research 93 (2009) 30-38.

13-      Font, I., 2000. Climatologı´a de Espan˜a y Portugal2nd edn. Ediciones Universidad de Salamanca, Spain. 422 pp.

14-      Kaltenbo¨ck R.,2003. The outbreak of severe storms along convergence lines northeast of the Alps. Case study of the 3 August 2001 mesoscale convective system with a pronounced bow echo, Atmospheric Research 70 (2004) 55-75.

15-      Kato T., Aranami K.2005.Formation Factors of 2004 Niigata-Fukushima and Fukui Heavy Rainfalls and Problems in the Predictions using a Cloud-Resolving Model, SOLA, Vol. 1, 001-004, doi:10.2151/sola. 2005-001

16-      Seibert P., A. Frank, and H. Formayer(2007). Synoptic and regional patterns of heavy precipitation in Austria, Theor. Appl. Climatol 87. (2007) 139-153.

17-      Valero, F., Luna, M.Y., Martı´n, M.L., Morata, A., Gonza´lez-Rouco, F., 2004. Coupled modes of large-scale climatic variables and regional precipitation in the Western Mediterranean in autumn. Clim. Dyn. 22, 307-323.