مدیریت مواد زاید محیط زیست روستا و نقش آن در توسعه پایدار با تأکید بر مشارکت های مردمی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیأت علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی جهاد دانشگاهی

2 عضو هیأت علمی جهاد دانشگاهی

چکیده

مناطق روستایی بخش عمده‌ای از جمعیت و عرصه‌های طبیعی و زیستی کشور را به خود اختصاص داده و نقش اساسی در حیات اقتصادی و اجتماعی کشور دارند. در این بین محیط زیست روستا در فرآیند برنامه‌ریزی توسعه پایدار روستایی و بهبود کیفیت محیط زیست توجه خاصی را می‌طلبد. محیط زیست یکی از ابعاد حساس و آسیب‌پذیر روستاها می‌باشد که نسبت به شهرها کمتر تحت تأثیر آلاینده‌ها قرار گرفته است ولی گسترش الگوی مصرف شهری و هجوم برخی آلایند‌های شهری به حریم روستاها و تغییر الگوی مصرف روستائیان زمینه‌های تخریب محیط زیست و زندگی سالم را در روستاها گسترش داده است.
در این مقاله هدف، ارائه راهکارهایی جهت بهبود محیط زیست روستایی بوده که با استفاده از روش توصیفی‌ـ تحلیلی موضوع مورد بررسی قرار گرفته است. همچنین با توجه به نقش مشارکت‌های مردمی در حفاظت از محیط روستا و رسیدن به توسعه پایدار روستایی، به روش‌های دفع و دفن مواد زائد، مدیریت فضای سبز روستایی‌ـ روش‌های دفع فاضلاب روستایی در حفاظت از محیط زیست روستایی و ایجاد زندگی سالم پرداخته شده است. با اذعان به اینکه بسیاری از روستاهای کشور هنوز روش‌های مناسب حفاظت از محیط زیست مانند دفع مواد زاید، دفع فاضلاب و مدیریت فضای سبز را به درستی اعمال نکرده و در جذب مشارکت‌های مردمی نیز ضعیف عمل نموده‌اند، توسعه پایدار روستاها به ظهور نرسیده است.
نتایج این مقاله نشان می‌دهد اگر راه و روش‌های صحیح حفاظت از محیط زیست در روستاها اعمال شود بسیاری از بیماری‌های مردم روستا ریشه کن شده و روستاها به توسعه پایدار نزدیک می‌شوند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Waste Management of the Environment of the Village and Its Role in Sustainable Development with Emphasis on Popular Participation

نویسندگان [English]

  • Mohammad Ghasemi Siani 1
  • Hossein Kalantari Khalil Abad 2
1 Faculty Member of Human Sciences Research And Social Studies Institute of Jihad-e-Daneshgahi
2 Member of Faculty of Jihad-e-Daneshgahi
چکیده [English]

Rural areas account for a large part of the population and natural and biological areas of the country and play a major role in the economic and social life of the country. In this regard, the rural environment needs a special attention in the process of planning sustainable rural development and improving the quality of the environment. Environment is one of the sensitive and vulnerable dimensions of villages that are less affected by pollutants than cities. However, the expansion of urban consumption patterns and the influx of some urban pollutants into rural areas and the change in the pattern of consumption in villagers have led to environmental and healthy life degradation in rural areas.
In this article, the aim is to provide strategies for improving the rural environment which has been studied through descriptive-analytical method of the subject. Also, considering the role of public participation in protecting the rural environment and achieving sustainable rural development, issues including rural waste management methods, rural green space management and rural wastewater disposal methods have been addressed as effective factors in protecting the rural environment and creating healthy life. Noting that many villages in the country have not properly implemented appropriate methods of environmental protection such as waste disposal, sewage disposal and green space management, and their poor performance in attracting public participation, the sustainable development of villages has not come to fruition.
The results of this paper show that if the correct way of protecting the environment is applied in the villages, many diseases common in villages will be eradicated and the villages will become closer to sustainable development.

کلیدواژه‌ها [English]

  • environment
  • Sustainable development
  • Healthy Community
  • Village
  • Waste
  • public participation

1- ازکیا، مصطفی و غلامرضا غفاری (1382)، توسعه روستایی با تأکید بر جامعه روستایی ایران، تهران، نشر نی.

2- بهرام سلطانی، کامبیز (1371)، مجموعه مباحث و روش‌های شهرسازی، مرکز مطالعات و تحقیقات شهرسازی و معماری ایران.

3- پاپلی یزدی، محمد حسین و محمد امیر ابراهیمی (1381)، نظریه‌های توسعه روستایی، انتشارات سمت.

4- تودارو، مایکل (1368)، توسعه اقتصادی در جهان سوم، ترجمه غلامعلی فرجادی، جلد اول، تهران، سازمان برنامه و بودجه.

5- حسینی ابری، سید حسن (1380)، مدخلی بر جغرافیای روستایی ایران، دانشگاه اصفهان.

6- رضوانی ، محمدرضا (1383)، مقدمه‌ای بر برنامه‌ریزی توسعه روستایی در ایران، نقش قومس، چاپ اول.

7-  سازمان حفاظت محیط زیست (1383)، مجموعه قوانین و مقررات حفاظت محیط زیست ایران.

8- سازمان شهرداری‌ها دهیاری‌های کشور (1383)، شیوه نامه ایجاد پارک‌های تفریحی روستایی.

9- سعیدنیا، احمد(1379)، فضای سبز شهری وزارت کشور، مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهری.

10- سعیدی، عباس(1377)، مبانی جغرافیای روستایی، تهران، انتشارات سمت

11- فهیمی­‌نیا، محمد (1384)، راهنمای مهندسی محیط زیست در مناطق روستایی.

12- فهیمی‌­نیا، محمد (1384)، راهنمای مهندسی محیط زیست در مناطق روستایی، تهران، مرکز تحقیقات آب و فاضلاب وزارت نیرو.

13- مؤمنی، فرشاد (1382)، جایگاه روستا در فرایند توسعه ملی از دیدگاه صاحبنظران، مؤسسه توسعه روستایی ایران.

14- مهندسان مشاور هلند، (DHV (1371، رهنمودهایی برای مراکز روستایی، ترجمه.

15- نصیری، حسین(1384)، توسعه و توسعه پایدار چشم انداز جهان سوم، تهران، سازمان حفاظت از محیط زیست

16- وزارت کشور ، (1377) ، اساسنامه دهیاری‌ها.