نقشه های ژئومورفولوژی ، تاریخچه ، ضرورت و کاربرد

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه جغرافیا، دانشگاه تربیت مدرس

2 دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا، دانشگاه تربیت مدرس

چکیده

ژئومورفولوژی علم بررسی و شناخت ناهمواری‌های سطح زمین است. ژئومورفولوژی بهترین مبنا را برای طبقه‌بندی زمین به دست می‌دهد. یکی از خروجی‌های کار ژئومورفولوژیست‌ها تهیه نقشه ژئومورفولوژی است که حاصل تلاش‌های تحقیقاتی در مدت زمان طولانی می‌باشد. تهیه این نقشه‌ها همواره از اصول و روش‌هایی تبعیت می‌کند. بدیهی است در سال‌های اخیر با استفاده از شیوه‌های جدید و دستکاری رایانه‌ای همچون GIS اقدام به تهیه نقشه‌های ژئومورفولوژی می­‌کنند. مسئله مهم درباره نقشه‌های ژئومورفولوژی بحث استاندارد‌سازی است که از نکات قابل توجه بوده و در این زمینه اقداماتی صورت گرفته است. هدف از تهیه نقشه‌های ژئومورفولوژیک، ثبت اطلاعات مربوط به اشکال سطح زمین، مواد، خاک و سنگ، فرایندهای سطح زمین ‌و در برخی موارد سن زمین شکل‌ها است. بدین منوال آنها مبنایی را برای ارزیابی زمین به وجود می‌آورند که در زمینه بسیاری از مسائل محیطی مفید است. بنابراین نقشه های ژئومورفولوژی نه تنها مبنای علمی و تحقیقی برای پژوهشگران مختلف بوده بلکه به عنوان یک ابزار جهت توسعه پایدار و پیشرفت تلقی می گردد. آشنایی با آن، نحوه ی ترسیم و تحولات آن، ضرورت و جنبه کاربردی بودن آن حائز اهمیت می باشد. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Geomorphology maps, history, necessity and application

نویسندگان [English]

  • Siavush Shayan 1
  • Gholam Reza Zare 2
  • Shahram Amiri 2
1 Assistant Professor, Department of Geography, Tarbiat Modarres University
2 Graduate Student of Geography, Tarbiat Modarres University
چکیده [English]

The science of Geomorphology is the study of ground surface unevenness. Geomorphology provides the best basis for classifying the ground. One of the outcomes of the work of Geomorphologists is the preparation of geomorphologic map, which is the result of long-term research efforts. The preparation of these maps always follows certain principles and methods. Obviously, in recent years, geomorphologic maps have been developed using new techniques and computer manipulations such as GIS. The important issue of geomorphologic maps is the standardization, which has been remarkable, and some action has been taken in this regard. The purpose of the preparation of geomorphologic maps is to record the information on landforms, materials, soil and rock, ground processes and, in some cases, the age of the landforms. In this way, they provide a basis for ground-based assessment that is useful in many environmental issues. Therefore, geomorphologic maps are not only a scientific and research basis for different researchers, but regarded as a tool for sustainable development and advancement. Familiarity with it, the way of drawing and its developments, the necessity and the aspect of its applicability are of significant importance.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Geomorphology
  • geomorphologic maps
  • GIS
  • standardization
  • application of geomorphic maps

1) ثروتی، محمدرضا،­1381، ژئومورفولوژی منطقه­ ای ایران، انتشارات سازمان جغرافیایی.

2) رامشت، محمدحسین، 1385، نقشه های ژئومورفولوژی (نمادها و مجازها)، انتشارات سمت.

3) رامشت، محمدحسین، 1375، کاربرد ژئومورفولوژی در برنامه ریزی، انتشارات دانشگاه اصفهان.

4) رجایی، عبدالحمید،1382،کاربرد ژئومورفولوژی در آمایش سرزمین و مدیریت محیط ، چاپ دوم ، نشر قومس.

5)رجایی، عبدالحمید، 1369، نقشه­ های ژئومورفولوژی و کاربرد آن در پژوهش­ های علمی وبرنامه­ ریزی عمران ناحیه ­ای، مجله ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تبریز. 

6)رجبی، معصومه، 1387، تجزیه وتحلیل لندفرم ها بر اساس عکس های هوایی و نقشه های توپوگرافی، فصلنامه سپهر دوره هفتم شماره شصت و هفت.

7)رجبی، معصومه،1380، نقشه کشی در ژئومورفولوژی، فصلنامه سپهر دوره دهم شماره چهلم.

8) شایان، سیاوش، 1384، فرهنگ اصطلاحات جغرافیای طبیعی، انتشارات مدرسه چاپ چهارم.

9) شایان، سیاوش، 1388، جزوه درس تهیه و تفسیر نقشه های ژئومورفولوژی، دانشگاه تربیت مدرس.

10)کریم زاده، غلامرضا،1380، تالیف نقشه های توپوگرافی، مجله نقشه برداری، شماره 55، سال سیزدهم.

11) کوک، آر.یو و همکاران، 1377،­ ژئومورفولوژی و مدیریت محیط­، جلد اول،ترجمه دکتر شاپور گودرزی نژاد، انتشارات سمت.

12)یمانی، مجتبی، 1384، اطلاعات نقشه های ژئومورفولوژی تفضیلی، فصلنامه سپهر، دوره چهاردهم، شماره 53.

 

13- Asselen S.van et al, 2006, Export-driven semi-automated geomorphological mapping for a mountainous area using a laser DTM, Geomorphology. 

14- Bohner, Jurgen  et al, 2009, Developments in soil science vol . 33 ,Elsevier.

15-Clles, Bengt et al, The geomorphology of surtsey island in 1980 , 1982, department of physical geography , Uppsala university, Sweden.

16-Chueca,J , et al,2008, Geomorphological map of the Alta ribagorza(Centeral Pyrenees, Spain),journal of Maps.

17- Dramis, Francesco, 2009, Geomorphological mapping for a sustainable development , journal of map.

18-Gustavsson, marcus, 2005, Development of a detailed geomorphological mapping system and geodatabase in Sweden,licentiate thesis,supervised by else kolstrup and arir c . seijmonsbergen. 

19-Gustavsson, marcus et al,2006, A new symbol-and-gis based detailed geomorphological mapping system: Renewal of a scientific discipline for understanding  landscape development ,geomorphology.

20- Klawon, Jeanne et al, 2003, Geomorphic map Arizona,us department of the interior bureau of reclamation,fluvial hydraulic & geomorphology team.

21-May,J-H,2008, A geomorphological map of the Quebrada de Purmamarca, Jujuy, NW Argentina, journal of Maps.

22-Paron, paolo et al ,2008,Applied geomorphological mapping , journal of map.

23-Pavlopoulos, Kosmas et al ,2009,Mapping geomorphilogical environment, springer.

24-Oliveira, Fabiano Antonio de et al ,2009, Semi_detailed map of northeneastern santa catarina state, brazil _ the garuva sheet, journal of map.

25- Oya, Masahico, 1983 ,A geomorphological survey map padang city and  surrounding area in west Sumatra showing  classification of flood stricken areas ,international cooperation agency,Tokyo,japan.

26-Rao,d.p, 1978, Utility of landsat coverage in small scale geomorphological  mapping-some examples from india , Jour.ind.soc.photo-int.vol.vi.no.2.

27-Rao,d.p,2002, Remote sensing application in geomorphology,Joupnal of tropical ecology,international society for tropical ecology.

28-Seijmonsbergen,  Harry,2008,  Digital geomorphological  information  for  alpine hazard  studies  using  laser  altimetry  data  altimetry data  and  gis  with  an example from Vorarlberg, Austria , interpravent- conference proceedings,vol 2.

29- Vozenilek, Vit ,2000, Spatial database for geomorphological mapping by gps techniques , journal of geographica ,Palacky University,Olomouc.