مطالعه و بررسى تأثیرات توسعه شهرى(1) بر محیط زیست

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیأت علمی دانشکده محیط زیست دانشگاه تهران

2 کارشناس ارشد برنامه ریزی و مدیریت محیط زیست

3 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهر، دانشکده جغرافیا دانشگاه تهران

چکیده

شهرها سیستم ‏هاى بازى هستند که به طور مداوم منشاء تغییرات بوده و خود نیز در حال تغییر و تحول هستند و با توجه به رشد روزافزون جمعیت شهرها در جهان امروز، فضاى فیزیکى شهرها نیز توسعه و گسترش یافته و زمین ‏هاى اطراف را اشغال کرده است. رشد فیزیکى شهرها اراضى مرغوب را بلعیده و از بین برده است.
بدین گونه که جوامع انسانى در مراحل اولیه شکل‏ گیرى با هدف استفاده از خاک هاى مرغوب براى زراعت، در کنار و یا در میان اراضى مرغوب زراعى استقرار یافته ‏اند. به مرور زمان همراه با گسترش روستاها و تبدیل آنها به شهر و سپس توسعه شهرها،اراضى زراعى مرغوب وارد محدوده شهرى شده ‏اند و فعالیت هاى کشاورزى به سمت اراضى نامرغوب، عقب نشسته است.
این مقاله سعى دارد به شناخت تأثیرات زیست محیطى توسعه شهرى بپردازد که روش کار مبتنى بر منابع کتابخانه‏اى مى‏باشد و نتایج نشان مى‏دهد که این مسئله روز به روز در قسمت‏هایى از حومه هر شهرى که توان توسعه و گسترش دارد اتفاق مى‏افتد و این رشد فیزیکى شهرها سبب برهم خوردن تعادل زیست محیطى بین شهر و اطراف آن مى‏شود که نه تنها سبب کاهش کمیت و کیفیت منابع و شرایط زیستى گردیده، بلکه عوارض عمده‏اى نظیر آلودگى هوا، آب، صدا و به طور کلى تخریب محیط زیست را به همراه داشته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Study and Examination of the Effects of Urban Development (1) on the Environment

نویسندگان [English]

  • Esma'il Salehi 1
  • Saeed Negahban 2
  • Zohreh Ja'farian Dehkordi 3
1 Faculty Member of Faculty of the Environment, University of Tehran
2 Faculty Member of Environmental Faculty, University of Tehran
3 Master of Geography and Urban Planning, Faculty of Geography, University of Tehran
چکیده [English]

Cities are open systems that have always been the origin of change and are themselves changing and evolving, and given the growing population of cities in today's world, the physical space of the city has also expanded and occupied the surrounding land. The physical growth of cities has absorbed and destroyed high-quality land.
Human societies have been established in the early stages of formation with the aim of using high quality soils for agriculture, alongside or among high quality agricultural land. Over time, along with the expansion of the villages and their conversion into cities, and then the development of cities, high-quality agricultural lands have been added to the urban area and agricultural activities are retreating to poor lands.
This article tries to understand the environmental impacts of urban development using a method based on secondary sources, and the results show that this issue is taking place continuously in parts of the suburbs of any city with potential of development and expansion. This physical growth of cities causes the destruction of the environmental balance between the city and its surroundings, which not only reduces the quantity and quality of resources and living conditions, but also causes major complications such as air and water pollution, noise pollution, and In general, the destruction of the environment.

کلیدواژه‌ها [English]

  • environment
  • City
  • development

1- معین، محمد، فرهنگ فارسى، انتشارات امیرکبیر، 1353.

2- نظریان، على اصغر، جغرافیاى شهرى ایران، انتشارات پیام نور، 1377.

3- تودارو، مایکل، توسعه اقتصادى در جهان سوم، ترجمه دکترغلامعلى فرجادى، انتشارات بازتاب،1378.

4- فریدمن، جان، مایک داگلاس، توسعه روستاشهرى، ترجمه عزیز کیاوند، انتشارات سازمان برنامه و بودجه، 1363.

5- مشهدى زاده دهاقانى، ناصر، تحلیلى از ویژگیهاى برنامه ریزى شهرى در ایران، انتشارات دانشگاه علم و صنعت، 1373.

6- وایت هاوس، روث، نخستین شهرها، ترجمه مهدى دبیرى، انتشارات امیرکبیر، 1369.

7- سلطان زاده، حسین، مقدمه‏اى بر تاریخ شهر و شهرنشینى در ایران، انتشارات امیرکبیر، 1367.

8- شیعه، اسماعیل، مقدمه‏اى بر مبناى برنامه ریزى شهرى، انتشارات دانشگاه علم و صنعت، 1377.

9- هاگت، پیتر، جغرافیا ترکیبى‏نو، ترجمه شاپورگودرزى نژاد، انتشارات سمت، 1377.

10- ورئو، ماکس، مبناى جغرافیاى انسانى، ترجمه سیروس سهامى، انتشارات رایزن، 1374.

11- بحرینى، سیدحسین، مقاله توسعه پایدار، یک تحلیل نظرى، مجموعه مقالات اولین سمینار کشورى توسعه پایدار و محیط زیست، 1375.

12- بهرام سلطانى، کامبیز، مجموعه مباحث و روشهاى شهرسازى (محیط زیست)، مرکز مطالعات شهرسازى و معمارى، 1371.

13- داسمن،ر.ف، زمین در خطر است، ترجمه محمود بهزاد، انتشارات فرانکلین، 1363.

14- بحرینى، سیدحسین، مقاله شهر، شهرسازى و محیط زیست، مجله محیط‏شناسى، شماره 20، 1363.

15- شکویى، حسین، جغرافیاى شهرى، انتشارات پیام نور، 1373.

16- شکویى، حسین، دیدگاه‏هاى نو در جغرافیاى شهرى، انتشارات سمت، 1377.

17- پناهنده، اکبر؛ پایان نامه ارزیابى اثرات توسعه (مطالعه موردى منطقه ویژه اقتصادى انزلى-گلشن) دانشکده محیط زیست دانشگاه تهران، 1382.

18- محمدى، اکبر؛ پایان نامه اثرات توسعه شهرى بر منابع زیست محیطى سنندج؛ دانشکده جغرافیا؛ دانشگاه تهران؛ 1380.

19- شایسته، کامران؛ بررسى قوانین و مقررات توسعه شهرى در ایران بر مبناى دستور کار 21 (نمونه موردى:منطقه 18 تهران)- دانشکده محیط زیست - دانشگاه تهران- 1382.

20- قلعه عباسى، احیا- تأثیر ژئومورفولوژى بر توسعه شهرى (مطالعه موردى:کرج) دانشکده جغرافیا؛ دانشگاه تهران؛1381.