استفاده از رسوبات دریاچه ‏هاى مصنوعى (سدها) به عنوان شواهد زیست محیطى ورودى‏ هاى حوضه آبریز و آلاینده جوّى

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

کارشناس ارشد جغرافیای طبیعی (ژئومورفولوژی) ( مترجم)

چکیده

دریاچه ‏هاى طبیعى و مخازن مصنوعى(1) (سدها) به عنوان چاله‏ هایى براى نگاهداشت آب حوضه آبخیز و همچنین براى تجمع رسوبات ریز مشتق از جوّ محسوب مى‏ شود و بنابراین، اطلاعات با ارزشى از تغییرات زمانى در این ورودى‏ ها(2) وجود دارد. در حالى که استفاده از رسوبات دریاچه‏ هاى طبیعى به عنوان اسناد زیست محیطى ثابت شده است، کاربرد رسوبات سدها (دریاچه‏هاى مصنوعى) به عنوان رکوردهاى زمانى کمتر بوده است. اما ظاهرا براى بررسى گذشته‏ ى آلودگى ‏ها، منابع آبى مصنوعى داراى جاذبه بیشترى است: این ذخایر بیشتر در مجاورت با شهرها و آلایندهاى صنعتى قرار گرفته ‏اند و رسوبات سریعا و همزمان با انتشار آلودگى،انباشته مى‏ شود. فقدان علاقه به رسوبات مخازن مصنوعى ناشى از این ادراک است که احتمالاً تغییر سطح اساس آب این ذخایر، باعث آشفتگى قابل توجه رسوبات مخازن مى‏ گردد. شاید این ادراک با نبود تحقیق در سیستم‏ هاى رسوبى مخازن مصنوعى تقویت گردد. بنابراین نیاز به بازنگرى پژوهش‏ هاى منتشر شده (مطالعات نسبتا اندکى که از رسوبات ذخایر آبى مصنوعى و از مطالعات مربوط با ادبیات رسوبات دریاچه ‏هاى طبیعى استفاده شده است) در مورد الگوها و فرآیندهاى رسوبى ذخایر مصنوعى وجود دارد و بنابراین بطور حیاتى پتانسیل و مشکلات استفاده از رسوبات ذخایر آبى را بعنوان رکوردهاى زمانى آلودگى ارزیابى مى‏ کند. درک فعلى فرآیندهاى رسوبگذارى و توزیع رسوبات ناشى از آن فرآیندها، بازنگرى مى‏ شود. برخى تفاوت‏ هاى مهم بین دریاچه‏ هاى مصنوعى و طبیعى مورد تأکید بیشتر قرار مى‏ گیرند و الزامات نمونه‏ گیرى و تفسیر داده‏ هاى رسوب‏ شناسى مورد بحث قرار داده مى‏ شوند. پیشنهاد مى‏ شود که فعلاً منبع با ارزشى در حال استفاده است و همچنین نشان داده مى‏ شود که داده ‏هاى رسوبى ذخایر مصنوعى قادرند داده ‏هاى مهمى را براى فهم و بازسازى آلودگى‏ هاى جوى و حوضه آبخیز این منابع، مهیا نمایند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Use of Artificial Lake Sediments (Dams) as Environmental Evidence of Basin Entrances and Atmospheric Pollutant

نویسنده [English]

  • Farhad Ja'fari
Master of Natural Geography (Geomorphology) (Translator)
چکیده [English]

Natural lakes and artificial reservoirs (dams) are considered as reservoirs for storing water in the watershed area, as well as for the accumulation of fine sediments derived from the atmosphere, and thus containing valuable information on the time variations in these entrances. While the use of sediments of natural lakes as environmental documentation has been validated, the use of dam deposits (artificial lakes) as time records has been less frequent. But, apparently, for the purpose of examining the past pollution, artificial water resources are more attractive: these reserves are mostly located in proximity to cities and industrial pollutants, and sediments accumulate rapidly and simultaneously with the spread of contamination. The lack of interest in artificial reservoir sediments has been due to this view that the change in the level of water resources of these reservoirs is likely to cause considerable disturbance in reservoir sediments. This perception may be reinforced by the absence of research into sedimentary systems of artificial reservoirs. Therefore, there is a need for a revision of published research (relatively few studies that use sediments of artificial water reservoirs and studies on the literature of sediments of natural lakes) about the patterns and processes of artificial reservoirs, and thus, vitally assesses the potential and problems associated with the use of water deposits as time records of contamination. The current understanding of sedimentation processes and distribution of sediment resulting from those processes is revised. Some important differences between artificial and natural lakes are emphasized and the requirements for sampling and interpretation of sedimentary data are discussed. It is suggested that a valuable source is currently in use, and it is also shown that artificial reservoir sediment data can provide important data for understanding and reconstruction of atmospheric pollution and watershed of these resources.

کلیدواژه‌ها [English]

  • water regression (3)
  • artificial reservoirs of water (dam)
  • sedimentation (4)
  • sediment sampling (5)
  • time records (6)