نقش انسان در تغییرات محیط طبیعى

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشگاه آزاد اسلامی نجف آباد

چکیده

در قسمت اعظم کره زمین، چشم اندازى که اکنون در معرض دید است عمدتا مصنوع تفکر و ساخته و پرداخته دست انسان است. برخورد و اثر انسان در محیط طبیعى به طور روزمره و آشکار فضاهاى جغرافیایى را دگرگون ساخته است. اثر تجمعى جمعیت انسانى در طول زمان و به ویژه با استفاده از تکنولوژى در دهه‏ هاى پایانى قرن بیستم این تغییرات را بسیار سریع نموده است. چگونگى رابطه انسان با محیط طبیعى در محتواى دانش جغرافیا مورد مباحثات طولانى در سده گذشته قرار گرفته و مکاتب محیط گرائى متمایزى رشد و نمو یافته‏ اند. در آغاز قرن بیست و یکم یکى از رسالت هاى جغرافیا برجسته و آشکار نمودن مشکلاتى است که فرایند حاصل از این تغییرات مى‏ باشد.
انسان همچون سایر جانداران، جزئى از محیط زیست است و به هوا، آب و خاک و دیگر موجودات نیاز دارد. به دلیل وابستگى اجزاء کره زمین به همدیگر، هر تغییرى در هر یک از اجزاء کره زمین حاصل شود کل سیستم را در معرض خطر قرار خواهد داد. در حال حاضر مشکلات زیست محیطى بسیار گسترش یافته است.
این مقاله با این فرضیه مطرح شده است، که انسان با دخالت و تغییراتى که در محیط طبیعى به وجود آورده، نظام طبیعى را به صورت مصنوع دگرگون ساخته است. این پژوهش با استفاده از روش‏ هاى توصیفى و استنباطى و همچنین روش اسنادى به تجزیه و تحلیل تغییرات محیطى که در چند دهه اخیر با دخالت انسان در ایران اتفاق افتاده است، مى‏ پردازد. تغییر و دگرگونى در جنگل ها و مراتع، بیابان‏ زایى و گسترش بیابان ها و تغییر در گونه‏ هاى گیاهى با ارزش و رخنه بعضى از گونه‏ هاى غیربومى باعث تخریب اکوسیستم هاى حساس شده است.
اهمیتى که آموزش و ترویج در به وجود آوردن واکنش ‏هاى اجتماعى مناسب در برابر تغییرات محیطى، و نقشى که مردم در حفظ و احیاء و توسعه و بهره ‏بردارى از منابع طبیعى مى‏ توانند داشته باشند، راهکارهایى است که در این مقاله به آنها پرداخته شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Role of Humans in Environmental Changes

نویسنده [English]

  • Mahdi Mo'meni
Azad Islamic University of Najaf Abad
چکیده [English]

Over the larger part of the planet, the landscape that is now exposed is mainly an artifact of human thought and creation. The impact of man in the natural environment has day-by-day and evidently changed the geographical spheres. The cumulative effect of human population over time, especially through the use of technology over the final decades of the twentieth century, has made these changes very rapid. The relationship between man and the natural environment has been the subject of long discussions in the field of geography in the last century, and distinct environmentalist schools have developed. At the beginning of the 21st century, one of the missions of geography is to reveal and highlight the problems caused by these changes.
Like other living beings, human is a part of the environment and needs air, water, soil and other creatures. Due to the interdependence of the components of the planet, any change in each of the components will endanger the entire system. Environmental problems are now widespread.
This article is based on the hypothesis that human beings have artificially transformed the natural system through interference and imposing changes on the natural environment. This research deals with the analysis of environmental changes that has occurred in Iran through human interference in recent decades using descriptive and inferential methods as well as secondary methods. Changes in forests and rangelands, desertification and the spread of deserts and changes in valuable plant species, along with the penetration of some non-indigenous species have caused the degradation of sensitive ecosystems.
The importance of education and promotion of appropriate social responses to environmental changes, and the role that people can play in preserving, revitalizing, developing and exploiting natural resources, are the courses of action that are discussed in this paper.

کلیدواژه‌ها [English]

  • environmental changes
  • ecosystem
  • plant species
  • Forest
  • rangeland
  • causes of change
  • erosion
  • Desertification

1- بدیعى، ربیع- جغرافیاى مفصل ایران- انتشارات اقبال - سال 1372

2- پتروف، م،ب - جغرافیاى طبیعى ایران- (ترجمه حسین گل گلاب) انتشارات دهخدا- 1350

3- پاگنى، پیر- متوئورولوژى (ترجمه هادى وثیق)- انتشارات آموزش انقلاب اسلامى- 1371

4- حسین‏نژاد، ناصر- چوکادرختان را مى‏خشکاند - بیان شماره 244-1379

5- جعفرپور، ابراهیم- پژوهش‏هاى اقلیمى در غرب ایران - انتشارات سازمان جغرافیایى - 1355

6- دریو، ماکس- مورفولوژى (ترجمه دکترمسعود خیام) انتشارات نیام- 1366

7- رزاقى، ابراهیم- اقتصاد ایران- انتشارات نیل- 1367

8- سعادت، فتح‏اله- جغرافیاى اقتصادى ایران- انتشارات علمى- سال 1375

9- کلانترى، حمید- فرسایش خاک در ایران- همشهرى شماره 1576 سال 1376

10- کک،ر،ک- ژئومورفولوژى (ترجمه دکتر فرج‏اله محمودى) سال 1373

11- کردوانى، پرویز- حفاظت خاک- انتشارات دانشگاه تهران - 1363

12- مدرس، احمد- رشد دو گیاه ناشناخته- همشهرى شماره 1158 سال 1375

13- مؤمنى، مهدى- جغرافیاى انسانى(1)- انتشارات محتشم- 1376

14- نظرى، على اصغر- جغرافیاى جمعیت ایران- انتشارات دانشگاه پیام نور- 1372

15- نظرى، پورى- علفزارهاى ایران- سال 1365

16- همشهرى- تخلیه روستاهاى یزد، شماره 153 سال 1373

17- FAO (1988) An Interim Report on the State of forest, Resources in the Developing Countries,Rome.

18-Van Zeist (1967) Quarternarr Vegetation History of Eastern IRAN