بهره‏ گیرى از سیستم خبره و GIS دینامیک در هدایت آنى ترافیک تهران با توجه به وضعیت آلودگى هوا

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه شهید چمران اهواز

2 کارشناس ارشد GIS و سنجش از دور دانشگاه علوم و تحقیقات تهران

چکیده

تهران از آلوده ‏ترین شهرهاى جهان از نظر آلودگى هوا محسوب مى‏ گردد و طبق بررسى‏ ها حدود 70 درصد از این آلودگى ناشى از حمل و نقل و ترافیک مى‏ باشد. هم اکنون در جهت پایش ترافیک از چراغ ‏هاى راهنمایى و رانندگى و تجهیزات مربوطه و ایستگاه هاى سنجش آلودگى هوا استفاده مى‏ گردد. امّا مشکل این است که این سیستم‏ ها فاقد آنى بودن لازم هدایت و مدیریت ترافیک به حسب زمان و مکان و در راستاى شاخص کیفیت هوا مى‏ باشند.
به نظر مى‏ رسد که استفاده از یک سیستم خبره بر بسترى از GPS ،GIS پویا و پایگاه داده‏ هاى رابطه‏ا ى زمان مند، قادر باشد تا هوش و آنى بودن را به سیستم کنترل ترافیک ارزانى دارد. روش تحقیق از نوع تحلیلى - کاربردى است. براساس یافته ‏هاى تحقیق سیستم خبره بر پایه ‏ى استفاده صحیح از تکنولوژى‏ هاى GIS، GPSو پایگاه داده‏ هاى رابطه ‏اى زمان مند قادر است که هوش و آنى بودن را به سیستم کنترل ترافیک براساس مدیریت کیفیت هوا، ارزانى دارد. در انتها براساس یافته‏ هاى تحقیق، طرحى مفهومى از چنین سیستم خبره‏ اى پیشنهاد گردید.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Use of Expert System and Dynamic GIS in for Instant Guidance of Traffic in Tehran on the Basis of Air Pollution Condition

نویسندگان [English]

  • Nahid Sajjadian 1
  • Mahyar Sajjadian 2
1 Assistant Professor, Shahid Chamran University of Ahvaz
2 Master of Science in (GIS) and Remote Sensing, Science and Research University of Tehran
چکیده [English]

Tehran is one of the most polluted cities in the world in terms of air pollution, and according to surveys, about 70% of this contamination is due to transportation and heavy traffic. Traffic monitoring is now being conducted using traffic lights and related equipment, as well as air pollution sensing stations. But the problem is that these systems lack the necessary ability of immediate reactions and traffic management in terms of time and location and according to air quality index.
It seems that the use of an expert system based on GPS, dynamic GIS, and timed relationship databases is capable of providing intelligence and immediate operation to the traffic control system. The research method is analytical-practical. According to the findings of the research, the expert system, based on the correct use of GIS, GPS and timed relationship databases, is capable of providing intelligence and immediate reactions to a traffic control system based on air quality management. Finally, based on the findings of the research, a conceptual design of such an expert system was proposed.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Air pollution
  • traffic
  • Intelligent Transport System
  • GIS
  • GPS

1- پذیرا، محمد و همکاران، بررسى میزان آگاهى، نگرش و عملکرد ساکنان منطقه‏ى 6 شهر تهران در مورد آلودگى هوا و اقدامات لازم در شرایط اضطرار در سال 1383، همایش آلودگى هوا و اثرات آن بر سلامت، 1384.

2- خالدى، شهریار، جغرافیاى زیستى، انتشارات دانشگاه پیام نور، 1382،138.

3- Wark, K,Warner,C.F,1998,Air Pollution,Its origin and Control, Addition Westey,new York.

4- مرزبان راد، جواد و همکاران، نقش آلودگى هوا و اثرات آن، همایش آلودگى هوا و اثرات آن برسلامت، 1384.

5- قنادى، مجید، نگرانى‏هاى زیست محیطى جهان در قرن21، فصلنامه آب و محیط زیست، شماره‏ى 69، تابستان 1387،6.

6- Krzyzanowski, M. 2008, Who air Quality Guidelines for Europe, J.Tozicol. Environ Health A, 71 (1), PP.47-50.

7- بوتکین، دانیل و ادوارد کلر،شناخت محیط زیست، ترجمه‏ى عبدالحسین وهاب زاده، انتشارات جهاد دانشگاهى مشهد، 1386،266.

8- پوراحمد، احمد، نقش اقلیم و ساختار جغرافیایى در آلودگى هواى شهر تهران، فصلنامه پژوهشهاى جغرافیایى، شماره 534،40.

9- خبرگزارى فارس، صرفه جویى 19 درصدى بنزین و افزایش سرعت به 5/30 کیلومتر در ساعت، شماره 8504170409،17/4/1385.

10- صابرى فومنى، سعیده، کاهش ترافیک و صرفه جویى در مصرف سوخت، مزایاى سیستم‏هاى کنترل هوشمند در شهرهاى دنیا، روزنامه رسالت، شماره 6847، 18/8/1388،7.

11- مقیمى، جعفر و مجید همراه، کارتوگرافى، انتشارات سازمان جغرافیایى و کارتوگرافى گیتاشناسى،1370،1.

12- جدارى عیوضى، جمشید، نقشه و نقشه خوانى در جغرافیا، انتشارات پیام‏نور، 1382،3.

13- مدیرى،مهدى، کارتوگرافى و اینترنت، انتشارات سازمان جغرافیایى نیروهاى مسلح، 1385، یازده.

14- همراه، مجید، کارتوگرافى به کمک رایانه، نشرانگیزه، 1382،1.

15- دیانى، شادى و کوروش محمدى، سیستم‏هاى اطلاعات جغرافیایى و کاربرد آن در مدیریت منابع آب و خاک، انتشارات مهمى برنا،1386،7.

16- على محمدى، عباس، مبانى علوم و سیستمهاى اطلاعات جغرافیایى، انتشارات سمت، 1388،11.

17- هایوود، یان و همکاران، مقدمه‏اى بر سیستم‏هاى اطلاعات جغرافیایى (کتاب اول)، ترجمه‏ى گیتى تجویدى، انتشارات سازمان نقشه‏بردارى، 1381،13.

18- یاسورى، مجید، مبانى، کاربرد و نرم افزارهاى GIS، انتشارات آستان قدس رضوى، 1383، 20-18.

19- رسولى، على‏اکبر، تحلیلى برفناورى سیستمهاى اطلاعات جغرافیایى، انتشارات دانشگاه تبریز، 1384، 43-40.

20- جهانى، على و سوسن مسگرى، GIS به زبان ساده، انتشارات سازمان جغرافیایى وزرات دفاع و پشتیبانى نیروهاى مسلح، 1380، 77-70.

21- ال وربیلا، دیوید، تحلیل‏هاى کاربردى GPS، ترجمه مهدى معینى و شهرام شهابیان، انتشارات پردازش و برنامه‏ریزى شهرى، 1384، 92-91.

22- شهرابى، جمال، اصول و مبانى آنالیز مکان محور در سیستمهاى اطلاعات مکانى، انتشارات جهاد دانشگاهى واحد صنعتى امیرکبیر، 1386،124.

23- ایرانیکار شناس، غلامرضا، کاربرد سیستم‏هاى GIS و GPS در کنترل هوشمند ترافیک، اولین همایش ملى عمران شهرى، 1385.

24- هایود، لن، طراحى سیستم‏هاى اطلاعات جغرافیایى (کتاب دوم)، ترجمه‏ى حسین عالمى‏راد، انتشارات مرکز مطالعات و تحقیقات شهرسازى و معمارى ایران، 1388،114.

25- مدیرى، مهدى و خسرو خواجه، اشاره‏اى به سامانه‏هاى اطلاعات جغرافیایى (GIS)، انتشارات سازمان جغرافیایى نیروهاى مسلح، 1384،18.

26- شریفى نسب، هومن و همکاران، تدوین نرم‏افزار سیستم خبره در انتخاب ادوات خاک ورزى، نشریه علوم کشاورزى، شماره 3، پاییز 1383، 121.

27- فهیمى، مهرداد، هوش مصنوعى، انتشارات جلوه، 1381،5.

28- شاه شجاعى، على، هوش مصنوعى و سیستم‏هاى خبره و کاربرد آنها در کتابدارى و اطلاع رسانى، فصلنامه اطلاع رسانى، دوره‏ى چهاردهم، شماره 3و4 بهار و تابستان 1378.

29- حبیبى پیرکوهى، آرش و على شائمى برزکى، سیستمهاى خبره و کاربرد آن در مدیریت، سومین کنفرانس بین‏المللى مدیریت، 1384.

30- غضنفرى، مهدى و زهره کاظمى،EDU-FES: یک سیستم خبره فازى جهت مشاوره آموزشى دانشجویان، نشریه بین‏المللى علوم مهندسى، شماره 3، پاییز 1380، 117.

31- عرب مازادیزدى، محمد و همکاران، ضرورت استفاده از سیستم‏هاى خبره در قلمرو امور مالى و حسابدارى، ماهنامه حسابدار، سال بیست و دوم، شماره پیاپى 187، مهر 1386،63.

32- سیادت، محمدرضا و حمید سلطانیان زاده، تخمین محل هپیوکمپوس در تصاویر مغز انسان با استفاده از یک سیستم خبره، نشریه دانشکده فنى، جلد 34، شماره1، خرداد ماه 1379، 15.

33- آذر، عادل و على رجب زاده، طراحى مدل پیش‏بینى ترکیبى در صنعت نفت (مدل سیستم‏هاى خبره تصمیم گیرنده)، فصلنامه پژوهشنامه بازرگانى، شماره‏ى 34، بهار 1384،53.

34- هاشم زاده، رحیم، نگرشى برکاربرد سیستم‏هاى خبره (هوشمند) در طراحى قالبها از طریق پلان، دهمین کنفرانس دانشجویى مهندسى عمران، 1382.

35- غضنفرى، مهدى و زهره کاظمى، اصول و مبانى سیستمهاى خبره، انتشارات دانشگاه علم و صنعت، 1387، 17-14.

36- میلر، جى.تى، زیستن در محیط زیست، ترجمه‏ى مجید مخدوم، انتشارات دانشگاه تهران، 1386، 11.

37- اردکانى، محمدرضا، اکولوژى، انتشارات دانشگاه تهران، 1386،297.

38- اسمیت، کیت، مبانى آب و هواشناسى کاربردى، ترجمه على محمد خورشیددوست، انتشارات مؤسسه فرهنگى انتشاراتى یاوریان، 1386، 134.

39- سبحان ادکانى، سهیل و همکاران، تعیین کیفیت بهداشتى هواى تهران در سال 1383 با استفاده از شاخص کیفیت هوا، مجله علوم و تکنولوژى محیط زیست، دوره‏ى هشتم، شماره‏ى 4، زمستان 1385،33.

40- فرج، محمدرضا، آشنایى با سیستم‏هاى هوشمند در حمل و نقل، فصلنامه پنجره، شماره‏هاى 7و6، پاییز و زمستان 1385،68.

41- خراسانى، نعمت‏اللّه و همکاران، بررسى و مقایسه کیفیت هوا در شهرهاى تهران و اصفهان در سال 1387، و ارائه راهکارهایى براى بهبود آن، مجله منابع طبیعى، جلد55، شماره4، 1381.

42- اشرفى، خسرو و همکاران، جانمایى ایستگاههاى سنجش آلودگى هوا در تهران بزرگ، مجله محیط‏شناسى، سال سى و سوم، شماره 544 زمستان 1386،1.

43- Ministry for the Environment,2009,Good Practice Guide for Air Quality Monitoring and data management.Wellington: Ministry for the Environment.

44- Charlot H,2000,Air Pollution modeling for Chennai using GIS as a Tool, GIS development.net

45- جوانمرد، کاوه، سامانه مکان یابى جهانى (GPS)، انتشارات ایشیق، 1387،9.

46- احمدى زاده، سعید، مبانى سیستم تعیین موقعیت جهانى (GPS)، انتشارات دانشگاه بیرجند، 1387،6.

47- صدرالدین، اصغر، کاربرد GPS در نقشه‏بردارى، انتشارات نورپردازان، 1386،1.

48- ابراهیم زاده سپاسگزار، محمدابراهیم، GPS و نقشه‏هاى دیجیتال، نشر علم عمران، 1388،16.

49- قادرى، نصراللّه، آشنایى با سیستم تعیین موقعیت جهانى GPS، انتشارات سازمان جغرافیایى نیروهاى مسلح، 1387،43.