کاربرد منحنى‏ هاى هیپسومترى بى بعد در ارزیابى مساحت‏ هاى در حال فرسایش و رسوب‏گذارى در حوضه آبخیز بانه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوى دکترى جغرافیا (ژئومورفولوژى) دانشگاه تهران

2 کارشناس ارشد جغرافیاى دانشگاه تهران

چکیده

از مهمترین ویژگى‏ هاى حوضه‏ ها که در فرایند فرسایش تأثیر زیادى دارند، مى ‏توان به ویژگی هاى فیزیکى اشاره کرد. در این بین ویژگی هاى ارتفاعى و توپوگرافى به طور مستقیم و غیرمستقیم در فرآیند فرسایش تأثیرگذار هستند و سایر پارامترهاى تأثیرگذار از جمله اقلیم حوضه ‏ها (میزان و نوع بارش) و خاک را که در وضعیت فرسایش در سطح حوضه‏ ها بسیار مهم هستند، متأثر مى‏ سازند. بنابراین براى ارزیابى وضعیت فرسایش و رسوب در سطح حوضه بانه، جدول و منحنى‏ هاى هیپسومترى بى‏ بعد واقعى وتئوریک محاسبه و ترسیم شده ‏اند. باتوجه به آن ها، متوجه مى ‏شویم که حوضه بانه ضمن فرسایش و رسوب‏ گذارى، نسبت به حالت تعادل فاصله نسبتاً بیشترى داشته و جوان‏ تر است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Application of Dimensionless Hypsometric Curves in Evaluation of Erosion and Sedimentation Areas in Baneh Watershed

نویسندگان [English]

  • Mamand Salari 1
  • Omid Moradi 2
1 Ph.D. Student of Geography (Geomorphology), University of Tehran
2 Master of Geography, University of Tehran
چکیده [English]

Among the most important features of basins, which are very effective in the process of erosion, are physical properties. In this regard, elevation and topographic properties directly and indirectly influence the erosion process and affect other parameters such as climatic conditions of the basins (amount and type of precipitation) and soil that are very important in the state of erosion at the surface of basins. Therefore, for assessing the erosion and sedimentation status at the Baneh basin, the real and theoretical hypsometric tables and curves are calculated and displayed. According to them, we find that the Baneh basin, while undergoing erosion and sedimentation, is relatively further away from the state of equilibrium, and is younger.

کلیدواژه‌ها [English]

  • erosion
  • dimensionless hypsometric curve
  • Baneh watershed

1- احمدى، حسن (1378): ژئومورفولوژى کاربردى، جلد اول، چاپ سوم، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.

2- جعفرپور، ابراهیم (1356): پژوهشهاى اقلیمى غرب ایران، شماره 15، تهران: انتشارات مؤسسه جغرافیا.

3- دورنکامپ، کینگ و دیگران (1370): تحلیل‏هاى کمى در ژئومورفولوژى، ترجمه جمشید فریفته، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.

4- رفاهى، حسینقلى (1379): فرسایش آبى و کنترل آن، چاپ سوم. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.

5- سازمان جغرافیایى نیروهاى مسلح: نقشه‏هاى توپوگرافى 50000:1 محدوده.

6- سازمان زمین‏شناسى و اکتشافات معدنى کشور: نقشه زمین‏شناسى محدوده.

7- علیزاده، امین (1381): اصول هیدرولوژى کاربردى، چاپ پانزدهم. مشهد: انتشارات آستان قدس رضوى.

8- نخعى، محمد و قنواتى، عزت‏ا... (1385): کاربرد منحنى‏هاى هیپسومترى بى‏بعد در تعیین مساحتهاى در حال فرسایش و رسوب‏گذارى در حوضه خیرآباد کهگیلویه و بویراحمد، شماره چهارم، مجله زمین‏شناسى ایران.

9- موحد دانش، على‏اصغر (1373): هیدرولوژى آبهاى سطحى ایران، چاپ اول. تهران: انتشارات سمت.

10- Woodward, J. 1997. Erosion and suspended sediment transfer in river catchments: Environmental Controls. process and problem. Geography, 82, 353-378.