مدیریت بحران زمین‏ لرزه، اولویت محیط ‏هاى شهرى

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

عضو هیأت علمى دانشگاه آزاد اسلامى واحد شهررى

چکیده

مدیریت، هنر تصمیم ‏گیرى مى ‏باشد. در محیط ‏هاى شهرى که مجموعه ‏اى پیچیده از طیف گسترده ‏اى از اجزا و تعامل‏ ها مى ‏باشند، مدیران مى‏ بایست هنر تصمیم ‏گیرى خود را در سطحى بالا به معرض نمایش بگذارند. اهمیت این امر زمانى تشدید مى ‏شود که بدانیم محیط ‏هاى شهرى آسیب‏ پذیرترین محیط ‏ها درمعرض بحران‏ ها بالاخص مخاطرات طبیعى مى ‏باشند. به علاوه نتایج حاصل از وقوع چنین مخاطراتى همه جانبه بوده و تلفات انسانى، خسارات اقتصادى و اجتماعى مختلفى را موجب مى‏ گردد. یکى از شناخته شده ‏ترین مخاطرات تهدیدکننده ‏ى محیط‏ هاى شهرى زمین‏ لرزه مى‏ باشد.
فراوانى وقوع زمین‏ لرزه‏ ها ونتایج حاصل از آن‏ها بالاخص در مناطقى که مستعد وقوع زمین‏ لرزه مى‏ باشد سبب گردیده است تا مدیران شهرى تحت فشارهاى مختلف از سوى جامعه و سیاستگذاران ملزم به اتخاذ راهکارهاى کارآمد براى پرداختن به این امر باشند.
این راهکارها را مى ‏توان در حوزه ‏ى سیاستگذارى و تعیین استراتژى به منظور ایجاد سطح مناسبى از هماهنگى وبدنبال آن یکپارچه‏ سازى منابع براى پرداختن به امر مدیریت بحران زمین‏ لرزه و همچنین استفاده از تحقیقات و فن‏آورى‏ هاى مختلف براى شناخت وجوه مختلف پدیده ‏ى زمین‏ لرزه و تأثیرات آن مشاهده نمود. با این اوصاف مدیریت بحران‏ هاى شهرى را مى ‏توان به صورت ترکیبى یکپارچه از استراتژى‏ ها، سیاستگذارى ‏ها، تحقیقات و فناورى تعریف نمود. در این راستا تلاش‏ هاى بین‏ المللى در جهت ایجاد استراتژى‏ هاى کلان و ترغیب جوامع به دنباله‏ روى آن‏ها به منظور تأمین سطح مناسبى از امنیت و رفاه زندگى شهرى بیانگر اهمیت فراگیر مدیریت بحران شهرى و بالاخص زمین‏ لرزه مى‏ باشد. از آنجایى که ایران و بویژه شهر تهران همواره در معرض وقوع زمین‏ لرزه قرار دارند، در این مقاله به بررسى فعالیت‏ هاى به عمل آمده در زمینه مخاطرات طبیعى زمین ‏لرزه، بالاخص در محیط ‏هاى شهرى در سطح جهان و ایران، مى‏ پردازیم.

عنوان مقاله [English]

Earthquake Crisis Management , Priority of Urban Environments

نویسندگان [English]

  • Mohammad Hassan Nami
  • Reza Agha Taher
Faculty member, Azad Islamic University of Shar-e-Ray
چکیده [English]

Management is the art of decision making. In urban environments, which are basically complex assortments of a wide range of components and interactions, managers should display their decision-making ability on a high level. The importance of this matter will be intensified when we know that urban environments are the most vulnerable environments, particularly to natural disasters. In addition, the results of such hazards are all-encompassing and lead to human casualties and various economic and social losses. One of the most recognized threats to urban environments is the earthquake.
The frequency of earthquakes and their results, especially in areas susceptible to earthquakes, has caused urban managers feel pressed by society and policy makers to adopt effective strategies to address this issue.
These strategies can be observed in the area of policy-making and strategy-determination to create a good level of coordination and subsequently integration of resources for addressing the management of earthquake crisis, as well as in the use of various research and technologies concerning recognition of different aspects of the earthquake phenomenon and its effects. In this context, urban crisis management can be defined as an integrated combination of strategies, policies, research, and technology. In this regard, international efforts to develop macro strategies and to encourage communities to follow them in order to provide an adequate level of security and prosperity of urban life indicate the universal importance of urban crisis management, and in particular earthquakes. Since Iran, and especially Tehran, are always subject to earthquakes, this paper examines the activities carried out in connection with natural hazards of earthquakes, especially in urban environments around the world and Iran.

1- ابراهیمى، م.، حسینى، م.، حسینى جناب، و طریقى راسخى، ع.، 1384 - بزرگترین مانور مدیریت بحران کشور. وب سایت مجله راه و ساختمان http://www.nagiran.com

2- بربریان، م.، قریشى، م.، ارژنگ روش، ب.، مهاجر اشجعى، ا.، 1371 - پژوهش و بررسى ژرف نو زمین ساخت، لرزه زمین ساخت و خطر زمین‏لرزه - گسلش در گستره تهران و پیرامون. گزارش 56 سازمان زمین‏شناسى کشور.

3- پژوهشگاه بین‏المللى زلزله‏شناسى و مهندسى زلزله www.iiees.ac.ir

4- پورکمالى، م.، و آرین، م.، 1376 - سایزموتکتونیک لرزه‏زمین ساخت. شرکت مهندسى مشاور دزآب.

5- حسینى، م.، ابراهیمى، م.، و حسینى جناب، و.، 1384 - مدیریت بحران شهر تهران و مانور. وب سایت مجله راه و ساختمان. http://www.magiran.com

6- زارع، م. 1383 - هشدار یک سانتیمتر جابجائى سالانه در جنوب البرز. www.vojoudi.com

7- سالنامه آمار ایران، 1383.، مرکز آمار ایران.

8- مظفرى، پ.، کمالیان، ن.، مهرابیان، ش.، وعکاشه، ب.، 1372 - زمین‏لرزه‏هاى ایران از سال 1900 تا 1992 میلادى. گزارش علمى شماره 77 بخش زلزله‏شناسى مؤسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران.

9- میرزایى، ن.، قیطانچى، م.، ناصریه، س، رئیسى، م.، ظریفى، ز.، و طبائى، س.ق.، 1381 - پارامترهاى مبنایى زمین‏لرزه‏هاى ایران. مؤسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران وجمعیت هلال احمر ایران - مؤسسه آموزش عالى و علمى کاربردى هلال احمر ایران.

10- گزارش نهایى پروژه پهنه‏بندى لرزه‏هاى تهران بزرگ، 1380 - مرکز مطالعات زلزله و زیست محیطى تهران بزرگ و آژانس همکارى‏هاى بین‏المللى ژاپن.

11- Benson , C. (1998) . The Cost of Disasters. Development at Risk? Natural Disasters and the Third World. J.Twigg.London, United Kingdom: 8-13.

12- Disaster Information System (DIS). http://www.dis-inc.com.

13- Earthquake Engineering New Zealand - News and Events(2001)., Tianjin. People's Republic of China Earthquake Mitigation Initiative Partnership with Wellington, New Zealand.

http:// Inweb 18.

worldbank.org/man/mena.nsf/0/85BC35A5A1067F6A8525694A0053C1D5? op enDocument.

14- Iranian Studies Group at MIT, (2004). A compilation of literature on earthquake Management in Iran. Draft: January 6, 2004.

15- Iranian Studies Group at MIT, (2004) . Earthquake Management in Iran http:// web.mit.edu/afs/athena/activity/i/isg.

16- Kakumoto, Sh., Hatayama, M., Kajitani, Y., Yoshikawa, K., Kosugi, Y., Kubilay, H.R., (2004). Damage Reduction by Culture Based Method Supported by Spatial Temporal GIS (Collaborative) Research With Duzce Municipality Turkey.

17- National Geoscience Database of Iran NGDI) http://www.ngdir.ir)

18- Organisation of American States (OAS) (1991). Primer on Natural Hazars Management in Integrated Regional Development Planning . Washington D.C.USA, Organisation of American States (OAS).

19- Pro Vention News July 2004., www.proventionconsortium.org.

20- Smith, K. (1996). Environmental Hazards: Assessing Risk and Reducing Disaster. London, United Kingdom, Routledge.

21- Solway, L., (1999), Socio - Economic Perspectives of Developing Country Megacities Vulnerable to Flood and Landslide Hazard. Floods and Landslide: Integrated Risk Assessment. C.Margottini. Heidelberg, Germany, Springer - Verlag: 245-277.

22- Tobin, G.A., Montz, B.E., (1997) Natural Hazards: Explanation and Integration, New York, USA. The Guilford Press.

23- Tobler, W., (1979) , Smooth Pycnophlactic Interpolation for Geographical Region , Journal of the American Statistical Association, 74, 519-530.

24- United States Geological Survey (USGS). http:// earthquake. usgs.gov.

25- Uitto, J.I., (1998). The geography of disaster vulnerability in megacities Appkf Geography, Vol.18, No.I,PP.7-16, 1998. Elesvier Science Ltd.

26- Waugh, W.L. (2000) . Living with Hazard: Dealing with Disasters. An Introduction to Emergency Management. New York, USA.M.E. Sharpe, Inc.

27- Juma, S., (2003) World Bank Loan To Support Earthquake Recovery in Iran., News Release No:2003/391/MNA. In Washington, June 4, 2003. http://www.worldbank.org/ir.