تحلیلى بر سطوح توسعه یافتگى نواحى روستایى داراب با تأکید بر مدل موریس

نویسنده

عضو هیأت علمى دانشگاه آزاد اسلامى واحد لارستان

چکیده

تا زمانى که برنامه ریزى توسعه روستایى با سایر برنامه ریزى‏ هاى ناحیه ‏اى که در نواحى روستایى‏ در حال اجراهستند هماهنگ نشود، نمى‏ تواند چندان مؤثر واقع شود. زیرا برنامه ریزى توسعه روستایى ملزم به تأثیر گذارى در اقتصاد آن ناحیه و چشم اندازهاى آن مى ‏باشد. از طرف دیگر در فرآیند برنامه ریزى براى توسعه روستایى، شناخت ویژگى‏ هاى ساختارى سطوح توسعه یافتگى وآگاهى از پتانسیل‏ها و توان‏هاى محیطى هر منطقه اهمیت زیادى دارد. در بررسى حاضر با استفاده از 23 شاخص و متغیر که لازمه شناخت توسعه روستایى است، زمینه ‏هاى مختلف اقتصادى، اجتماعى و خدماتى با بهره‏ گیرى از مدل موریس تعیین و تحلیل بر روى آنها انجام شده است. نتایج حاصل از بررسى ‏ها نشان مى‏ دهد که تفاوتها و اختلافات زیادى در سطوح توسعه یافتگى وجود دارد، در صورت ادامه این روند ضرورت تعدیل نابرابریها را از طریق اجراى برنامه‏ هاى مفید توسعه روستایى ضرورى مى ‏سازد. نتیجه حاصله از تحقیق نشان داد که سطح توسعه یافتگى نواحى روستایى با یکدیگر برابر نیست و روستاها از نظر توسعه یافتگى در سطح پائینى قرار دارند لذا شایسته است برنامه ریزان توسعه روستایى توجه بیشتر خود را به افزایش ابعاد توسعه معطوف سازند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

An aAnalysis of the Levels of Development of Rural Areas of Darab with an Emphasis on the Morris Model

نویسنده [English]

  • Ali Shakour
Member of Faculty, Azad Islamic University of Larestan
چکیده [English]

As long as rural development planning is not aligned with other projects of regional planning taking place in rural areas, it can not be very effective, because rural development planning inherently influences the region's economy and its prospects. On the other hand, in the process of planning for rural development, the recognition of the structural characteristics of the levels of development and awareness of the potential and environmental abilities of each region is of great importance. In the present study, using 23 indicators and variables required to recognize rural development, various economic, social and service grounds have been identified and analyzed using Morris model. The results of the study show that there are many differences in levels of development, and if this trend continues, it is necessary to lessen the inequalities through the implementation of useful rural development plans. The result of the research also show that the level of development of rural areas is not homogenous and villages are in a low level in terms of development; therefore, it is desirable that rural development planners focus their attention more on increasing dimensions of development.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Morris Model
  • Rural Development
  • Regional Development
  • Development Indicators
  • Darab
1- آسایش، حسین (1376)، اصول و روش‏هاى برنامه ریزى ناحیه‏اى، تهران: انتشارات پیام نور.
2- تافلر، الوین (1377)، موج سوم، ترجمه شهین دخت خوارزمى، تهران: نشر علم.
3- حسین زاده دلیر، کریم (1382)، برنامه ریزى ناحیه‏اى، تهران، انتشارات سمت.
4- رضوانى، محمد رضا، (1383)، سنجش و تحلیل سطوح توسعه یافتگى نواحى روستایى در شهرستان سنندج، مجله جغرافیا و توسعه ناحیه‏اى، شماره 3 پاییز و زمستان 83.
5- سازمان مدیریت و برنامه ریزى فارس، آمارنامه استان فارس، 1382.
6- سازمان برنامه و بودجه، اولین گزارش ملى توسعه انسانى جمهورى اسلامى ایران، 1378.
7- شکور، على (1379) جغرافیاى داراب، شیراز: انتشارات زر.
8- شکور، على (1380)، مقدمه‏اى برجغرافیاى اقتصادى داراب، شیراز: انتشارات راهگشا.
9- شهبازى ،اسماعیل (1381)، توسعه و ترویج روستایى، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
10- عالى پور، فرحناز، (1371)، توسعه روستایى محورها و لوازم، ماهنامه جهاد، سال دوزادهم، شماره 151.
11- طبرسا، غلامعلى، (1380) تبیین شاخص‏هاى فرهنگى، ج اول: کتاب و کتابخوانى، تهران: کتاب پرواز.
12- مرکز آمار ایران، نتایج تفصیلى سرشمارى کشاورزى کشور، 1372.
13- مرکز آمار ایران، نتایج تفصیلى سرشمارى نفوس و مسکن کشور، 1375.
14- مطیعى لنگرودى، حسن، (1382) برنامه ریزى روستایى با تأکید بر ایران، مشهد: انتشارات جهاد دانشگاهى.
15- مهندسان مشاور DHV هلند، (1371)، رهنمودهایى براى برنامه ریزى مراکز روستایى، انتشارات روستا و توسعه، شماره 10، مرکز تحقیقات و بررسى مسایل روستایى جهاد کشاورزى، نشر ارغنون.
16-Berheny, M and A. Hooper, (1985) Rationality in Planning, London,.
17-  Hodder, R. (2000) Development Geography, Routledge London.
18-  Peet, R, (1999)Theories of Development, the Guilford Press, London.
19- Shaban, A. Bhole, L.M (2000), ``Regional Disparities in Rural Development in India ``Journal of Development, vol 19, PP 103- 117, Hyderabad NIRD.