ارائه راهکارهاى مختلف به منظور پیش گیرى و کاهش خطرات زمین لغزش در طراحى سازه‏ هاى خطى

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشگاه آزاد اسلامى واحد شهررى

چکیده

حمل و نقل هر کشورى از مهمترین و با ارزش‏ترین سرمایه‏هاى آن کشور در رفع نیاز جمعیت رو به رشد به حساب آمده و مى‏تواند پشتوانه محکمى براى رشد اقتصادى آن کشور باشد. عدم آینده نگرى و همچنین عدم مطالعات پایه‏اى و ناحیه‏اى جهت توسعه این صنعت باعث بروز مشکلات بسیارى در راه توسعه و تأمین نیازهاى حیاتى افراد جامعه خواهد شد و شاید یکى از بهترین و در عین حال بحث برانگیزترین مسائل در این مورد مسأله ایمنى در طراحى راه‏هاى ارتباطى مى‏باشد.
یکى از انواع بلایاى طبیعى که مسأله ایمنى راه‏هاى ارتباطى را کاهش مى‏ دهد پدیده زمین لغزش است. لغزش یا رانش توده ‏هاى خاک در اراضى شیب دار را مى ‏توان تحت 4 نوع خاص مورد بررسى قرار داد که این 4 نوع عبارتند از: پدیده لیز خوردن یا Slidiiy، خزیدن خاک یا Greep، و پدیده Falls یا ریزش سنگ و خاک و Flows یا جریان گل و لاى در روى اراضى شیب دار این پدیده همه ساله زیان هاى مالى و در برخى موارد متأسفانه جانى قابل تعمقى به مملکت ما وارد مى‏ آورد حریم جاده‏ ها و ابنیه خطى و تأسیسات دیگر را ویران مى‏ نماید و دولت مجبور است هزینه گزافى را متحمل و صرف بازسازى و جابجایى توده‏ هاى خاک نماید. به عنوان مثال در زلزله 5 خرداد سال 1383 که ناشى از فعال شدن گسل بلده بود آنچه باعث تخریب جاده ‏هاى شمالى و نزدیک به کانون زلزله، به ویژه جاده چالوس - تهران (مسیر کندوان) شد و متأسفانه علاوه بر خسارات مالى باعث کشته شدن تعدادى از هموطنان (12 نفر) گردید پدیده زمین لغزش بود که در اثر وقوع زلزله ایجاد شد.

عنوان مقاله [English]

Presenting Various Strategies for Preventing and Reducing Landslide Risks in Designing Linear Structures

نویسنده [English]

  • Saeed Kamiabi
Member of Faculty, Azad Islamic University of Shahr-e-Ray
چکیده [English]

Transportation is one of the most important and valuable assets of any country in meeting the needs of the growing population and can be a solid backbone for its economic growth. Lack of foresight and basic and field studies to develop this industry will cause many problems in the development and fulfilment of vital needs of the people of society, and perhaps one of the best and, at the same time, most controversial issues in this regard is the safety issue in designing roads.
One of the natural disasters that reduces the safety of roads is the landslide phenomenon. The slippage or thrust of soil masses in sloping lands can be studied under four specific categories: Slidiiy or slippage, Greep or soil crawl, Fall or fall of rock and soil, and Flows or flowing streams on steep lands. Every year this phenomenon causes financial losses and, in some cases, it unfortunately brings about great number of casualties in our country, destroys boundaries of roads, monuments and other infrastructures, and the government is forced to pay enormous amount of money to compensate the devastations and relocate masses of soil. For example, in the earthquake caused by the activation of the Baladeh fault on the May 26, 2004, what caused the destruction of the northern roads near the earthquake’s epicenter, especially the Chalous-Tehran road (Kanduvan route) and, unfortunately, death of twelve people, was the landslide phenomenon that was caused by the earthquake.

1- بهبهانى، مصطفى، نگرش اثرپوشش گیاهى در تثبیت فرسایشى لغزشى، معاونت آبخیز دارى وزارت جهاد کشاورزى، 1373
2- بیگلریان، م، وفایى، ش، بررسى راههاى کاهش خطر، پیشگیرى، کنترل، خسارات زمین لغزه در شیب‏هاى مارنى، هنرستان فنى، سازمان توسعه و تجهیز مدارس کشور، 1373.
3- رجایى، عبدالحمید، ژئومورفولوژى کاربردى در آمایش سرزمین و مدیریت محیط، تهران، نشر قومس، 1373
4- رجایى، عبدالحمید، کاربرد ژئومورفولوژى در آمایش سرزمین و مدیریت محیط، تهران، نشر قومس 1373.
5- دفتر فنى شرکت متروى تهران، زمین لغزه و تأسیسات مترو و گاز رسانى.
6- دفتر فنى و مسکن استان گیلان، لغزش و برنامه ریزى منطقه‏اى
7- دفتر اداره کل خط و ابنیه، معاونت فنى راه آهن جمهورى اسلامى ایران، مجموعه‏اى از لغزشهاى مهم در طول شبکه راه آهن، 1373
8- کامیابى، سعید، ارزیابى و بررسى روشهاى ایمنى راه آهن بافق - مشهد، بولتن علمى سمینار مدیریت و تولید، سمنان، 1381
9- کامیابى، سعید، کاربرد اقلیم و ارزیابى و بررسى روشهاى ایمنى راه آهن بافق - مشهد در حوضه کال نمک، بولتن علمى پژوهشکده اقلیم‏شناسى، مشهد شماره 3، 1381.
10- کمک پناه، ع، حافظى، م، گزارشى از مجموعه مقالات اولین کارگاه تخصصى زلزله و بررسى راهبردهاى کاهش خسارات زمین لغزه در کشور، تهران، وزارت خارجه، 1373
11- مهندسین مشاور هزار راه، ریزشهاى دامنه‏اى در تنگه مسجد سلیمان، 1373
12- مهندسین مشاور پاسیلو، پایدارى شیبهاى سنگى، 1372
13- منتظر القائم، س، ارزیابى پایدارى شیبهاى طبیعى در زلزله، پایان نامه کارشناسى ارشد، دانشگاه صنعتى امیر کبیر 1371.