بررسى تأثیرات سیستم اطلاعات جغرافیایى (GIS) در برنامه‏ ریزى شهرى و منطقه‏ اى

نویسندگان

1 عضو هیأت علمى دانشگاه اصفهان

2 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه ‏ریزى شهرى

چکیده

سیستم‏ هاى اطلاعات جغرافیایى و تکنولوژى‏ هاى اطلاعات کامپیوترى مربوط به آن به طور معمول در برنامه‏ ریزى و مدیریت در عصر حاضر به کار مى‏ رود. بخش مهمى از پشتوانه تئوریک و متودولوژیک سیستم اطلاعات جغرافیایى، ریشه در انقلاب «کمّى و کیفیتى» جغرافیا دارد. از این رو جاى تعجب نیست که اغلب سیستم اطلاعات جغرافیایى را متهم مى‏ کنند که ذاتاً وابسته به «راسیونالیسم» و «پوزیتیویسم» بوده، بنابراین براى استفاده در رویکردهاى برنامه‏ ریزى بازتر از مدل اجمالى عقلانى فایده‏ اى ندارد. هدف این پژوهش بررسى تأثیرات سیستم اطلاعات جغرافیایى در برنامه‏ ریزى شهرى و منطقه ‏اى بوده است و سعى شده تا به موارد ذیل پرداخته شود: توسعه پایگاه اطلاعات جغرافیایى براى تحلیل ‏هاى مرتبط با برنامه‏ ریزى، همسو سازى تکنولوژى‏ هاى زمینى - فضایى با مدل‏ هاى شهرى، ساختن سیستم‏ هاى پشتیبانى برنامه ‏ریزى، تسهیل گفتمان و مشارکت در فرایند برنامه ‏ریزى و ارزیابى فعالیت ‏هاى برنامه ‏ریزى و تأثیر تکنولوژى بر آن. در حالی که پیشرفت‏ هاى علمى در زمینه ساخت ابزارهاى پشتیبانى کننده برنامه‏ ریزى، چشمگیر بوده است، کوشش چندانى براى فراهم آوردن رهنمودهاى علمى درباره مدیریت استراتژیک اطلاعات، نهادینه کردن ابزارهاى حمایتى اطلاعات و تصمیم‏ گیرى و انتقال تکنولوژى به جایگاه برنامه ‏ریزى انجام نگرفته است. این کوتاهى از اشاعه ابزارهاى برنامه ‏ریزى کاربرد دانش در فرایند تصمی م‏گیرى و سیاست گذارى را محدود مى‏ کند، فرایندى که براى توسعه کشورهاى داراى اقتصاد، اجتماع و محیط زیست سالم، ضرورى است. این پژوهش درصدد بررسى تأثیرات سیستم اطلاعات جغرافیایى بر برنامه‏ ریزى شهرى و منطقه‏ اى مى‏ باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigating the Impact of GIS on Urban and Regional Planning

نویسندگان [English]

  • Hamid Reza Varesi 1
  • Mahmud Akbari 2
1 Member of Faculty, University of Isfahan
2 Master of Geography and Urban Planning
چکیده [English]

Geographic information systems and related computer information technologies are commonly used in planning and management in the present era. An important part of the theoretical and methodological support of GIS is rooted in the "quantitative and qualitative" revolution of geography. It is not surprising, then, that GIS is often accused of being inherently dependent on "rationalism" and "positivism," so it is not beneficial to use it in planning approaches broader than the merely rational model. The purpose of this study was to investigate the effects of GIS on urban and regional planning and it was attempted to examine the following: development of geographic database for analyses related to planning, alignment of ground-spatial technologies with urban models, building planning support systems, facilitating discourse and participation in the planning process, and evaluating planning activities and the impact of technology on them. While scientific advancements in the development of planning support tools have been significant, there has been no considerable effort to provide scientific guidance on strategic information management, establish the information support and decision-making tools, and transfer technology to the planning stage. This shortcoming in the dissemination of planning tools limits the application of science in decision and policy making, a process that is essential for the development of countries aiming at strong economy and healthy communities and environment. This research attempts to study the effects of GIS on urban and regional planning.

کلیدواژه‌ها [English]

  • GIS
  • Planning
  • Urban Planning
  • Urban and Regional Planning
1- باهر، حسین، مبانى برنامه‏ریزى توسعه منطقه‏اى، انتشارات خدمات اسلامى، تهران، 1357.
2- رضویان، محمد تقى، برنامه‏ریزى کاربرى اراضى شهرى، انتشارات منشى، تهران، 1381.
3- جنگجو، شهرام، خلاصه مباحث اساسى کارشناسى ارشد برنامه‏ریزى شهرى و منطقه‏اى، تهران، انتشارات پردازشگران، 1381.
4- Arbeit, d. (1993), Resolving the Data Problem: A Spatial Information Infrastructure For Planning Support. Procceding of third International Conference on Computer in Urban Planning and Urban Management, Atlanta, Georgia.
5- Batty M.and Y. ×ie . (1994), Modeling Inside GIS . Part 1 Model Structures, International Journal Of Geographic Information Systems.
6- Bollens, S.R. and Godschalk. (1987), Tracking Land Supply For Growth Management, Journal Of The American Planning Association,
7- Budic, Z.D (1993), GIS Use Among Southeastern Local Government. Journal Of Urban and Regional Information Systems Association.
8- Devogele , T.C Parent, and S. Spaccapietra, (1998), On Spatial Database Integration . International Journal Of Geographic Information Science.
9- Esnard , A, and E.B MacDougall, (1997), Common Ground For Integrating Planning Theory and GIS Topics. Journal of Planning Education and Research,
10- Friedmann, J. (1987), Planning in the Public Domain, Princeton University Press .
11- Guhathakurta, S, (1999), Urban Modeling and Contemporary Planning Theory, Journal of Planning Education and Research.
12- Harris, B and M. Batty, (1993), Locational Models, Geographic Information And Planning Support Systems. Journal of Planning Education and Research.
13- Hirschheim, R, and H,K,Klein, (1992), Paradigmatic Influences on Information Systems Development Methodologies, Advances in Computer.
14- Klosterman, R.E. (1990), Microcomputer In Urban Regional Planning: Directions For Future. Computers, Environment, and Urban Systems.
15- Knaap, G,J, L.D. Hopkins, and K.P. Donaghy, (1998), A Game - Theoretic Model For Examining the Logic and Effects of land use Planning. Journal of Planning Education and Research,
16- Laurini, R. (1998), Groupware For Urban Planning: An Introduction. Computers, Environment, and Urban Sytems.
17- Mandelbaum. S.j. (1999), Making and Braking Planning tools. Computers, Enviroment, and Urban Sytems.
18- Sawicki,D.S and W.J, Craig. (1996), The Democratization of Data - Bridging The Gap For Community Groups, Journal Of The American Planning Association.
19- Schweik, C,M, and G.M Green, 1999 The Use of Spectral Mixture Analyss to Stuidy Human Incentives, Actions, and Environmental Outcomes. Social Science Computer Review.
20- Shiffer, M.J. (1992) , Towards a Collaborative Planning Systems. Environment and Planning.
21- Talen , E. (1998), Visualizing Fairness - Equity Maps For Planners . Journal Of The American Planning Association - Vernez- Moudon, A. and M. Hubner (2000), parcel - based GIS For Land supply and Capacity Monitoring, New York.
22- Hopkins, L.D , (1999) Structure of Planning Support System For Urban Development. Environment and Planning.
23- Wellar, B.C Nairne , and Michael, 1994, Progress in Building Linkages Between GIS and Methods and Techniques of Scientific Enquiry . Computers, Environment, and Urban Systems.