مرورى بر تاریخچه و قابلیت‏ هاى وقوع زلزله در رى

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

چکیده

زلزله، بخشى از رفتار طبیعى زمین است که هر سال بیش از 150 هزار بار اتفاق مى‏ افتد اما تنها تعداد اندکى از آنها با خطرات و تلفات جانى و خسارت هاى مالى همراه است. بشر از دیرباز با این پدیده دست به گریبان بوده و از آن وحشت داشته است. چه بسیار سکونتگاه هاى انسانى که بر اثر زمین‏ لرزه از بین رفته و ساکنان آنها به ناگاه زیرخروارها آوار دفن و هلاک گردیده ‏اند. برخلاف دیگر مخاطرات طبیعى، زلزله‏ ها در قلمروى وسیع اتفاق افتاده و در پهنه‏ هاى گسترده‏ اى خسارت و خرابى به همراه مى‏ آورند. ناگهانى بودن وقوع زلزله و غیرقابل پیش بینى بودن آن و عدم توانایى بشر بر مهار این پدیده حتى در زمان ما نیز عامل رعب و وحشت انسان هاست.
انسان امروز تنها با احداث ساختمان هاى مقاوم توانسته خود را از خطرات زلزله تا حدودى ایمن نگه دارد. گرچه در هر نقطه از زمین امکان وقوع زلزله وجود دارد، اما تحقیقات حکایت از آن دارند که در مجاورت گسل هاى فعال، این احتمال زیادتر و بنابراین شدت و خرابی هاى زلزله نیز زیادتر است. زیرا تمرکز انرژى در درون زمین باعث مى‏ شود که گسل ‏ها جابجاشده و وضعیت جدید به خود بگیرند که نتیجه آن وقوع زلزله است .
رى از جمله شهرهاى تاریخى و باستانى ایران است که به دلیل مجاورت با گسل هاى فعال قابلیت زیادى از نظر وقوع زلزله داشته و به این جهت در طول تاریخ بارها دستخوش زلزله‏ هاى ویرانگر قرار گرفته و از این رهگذر خسارت هاى فراوان و تلفات بسیار به خود دیده است. مقاله حاضر ابتدا نگاهى دارد به تاریخچه زمین لرزه‏ هاى رى و پس از آن قابلیت‏ هاى وقوع زلزله را با توجه به موقعیت گسل ‏ها مورد بررسى قرار خواهد داد.

عنوان مقاله [English]

An Overview of Earthquake's History Occurrence Probability in Ray

نویسنده [English]

  • Habibollah Fasihi
چکیده [English]

Earthquake is part of the Earth’s natural behavior, occurring more than 150,000 times a year, but only a small number of them are associated with life and financial dangers and losses. Humanity has long been struggling with this phenomenon and has been horrified by it. There have been many human settlements destroyed by the earthquake and their inhabitants immediately buried and annihilated under the debris. Unlike other natural hazards, earthquakes take place on a vast territory and bring about widespread damage and destruction. The sudden occurrence of earthquake and its unpredictability and the inability of man to control this phenomenon are also among the causes of human panic even in our time.
Today, humans have been able to partly protect themselves from earthquake hazards by the construction of earthquake-resistant buildings. Although earthquakes might occur on any point of the earth, but the research suggests that it is more likely in the vicinity of active faults and therefore the severity and damage of earthquake is also more serious in these areas, because the concentration of energy inside the earth causes the flaws to move and take on a new state resulting in an earthquake.
Ray is one of the ancient cities of Iran which, due to its proximity to active faults, has great potential for earthquake occurrence and has therefore suffered many devastating earthquakes causing a lot of damage and casualties throughout the course of history. The present paper first reviews the history of Ray’s earthquakes and then examines the probabilities of earthquake occurrence according to the location of faults.

- امبرسیزن‏ن وچ پ ملویل، تاریخ زمین لرزه‏هاى ایران، ترجمه ابوالحسن رده، انتشارات آگاه، چاپ اول 1370.

- بربریان وهمکاران، پژوهش وبررسى زمین ساخت،لرزه زمین ساخت وخطرزمین لرزه گسلش تهران وپیرامون، سازمان زمین‏شناسى کشور، گزارش شماره 56-1364.

- رضائیان، مهناز، بررسى عملکردگسله‏هاى موجوددرگستره تهران برروى آبهاى زیرزمینى، پایان نامه دوره کارشناسى ارشددانشگاه شهیدبهشتى، 1377.

- زارعى، علیرضا، زلزله درایران، سازمان زمین‏شناسى کشور، 1377.

- غفورى آشتیانى، محمدوعلیرضاویسه، طرح بیمه زلزله وایمن ساز ى ساخت وساز درکشور، پژوهشگاه بین‏المللى زلزله‏شناسى ومهندسى زلزله 1375.