اهمیت توجه به عامل زمان در مطالعات جغرافیاى طبیعى

نویسنده

استادیار گروه پژوهشى جغرافیا، دانشگاه تبریز

چکیده

شناخت مسائل و نحوه عملکرد پدیده‏ هاى طبیعى، خواه به منظور برخوردارى از مواهب یا براى مقابله با عوارض نامطلوب آن، باید با مشاهده و تفسیر پدیده‏ ها همراه باشد. تفسیر درست و تحلیل دقیق نتایج حاصل از مشاهدات، مستلزم داشتن اطلاعات لازم و کافى از نحوه رخ داده ‏ها و تاریخ گذشته پدیده‏ ها است . در مسائل طبیعى مانند لغزش ،زلزله و... و مسائل و الزامات تاریخى انسان، مانند تغذیه، اسکان، آلودگى آب و... به شناخت لحظه‏ اى یا سیر زمانى تغییرات و مقایسه تاریخى میزان تغییرات توجه مى ‏شود و جغرافى دانان بخوبى مى‏ توانند این مهم را بررسى نمایند و در مطالعات خود، در گستره بزرگ زمین، به نحوه تغییرات کوتاه مدت هنگام رویداد پدیده ‏ها توجه کنند و با بررسى روند تغییرات بلند مدت، با استناد به تغییرات کوتاه مدت، نتایج را به آینده تعمیم دهند و شدت و بزرگى رخدادهاى آینده را پیش بینى کنند. بنابراین، مى‏ توان گفت که جغرافیاى طبیعى، تعادل لحظه‏ اى پدیده‏ ها را درک مى‏ کند و یا حداقل درصدد درک آن است و حتى در مقیاس تاریخ انسان، زمان را به گذشته برمى‏ گرداند و یا زمان را تا آینده دور جلو مى‏ برد. به عبارت دیگر، شکل امروزى زمین و شرایط کنونى در هر پدیده مورد نظر، از اموراصلى مورد توجه متخصصان علم جغرافیا است، اما براى بررسى دقیق آن به وجود اطلاعات دقیق از گذشته همواره نیاز هست. همچنین براى بهره بردارى‏ هاى دراز مدت از منابع طبیعى، با استناد به روند کنونى و اطلاعات گذشته به اجبار، نیاز به پیش بینى‏ هایى درمورد روند آینده نیز وجود دارد. با توجه به موارد مذکور، به صراحت مى ‏توان اذعان داشت که بررسى میزان تغییرات پدیده ‏ها در طى زمان، اساس مطالعات جغرافیا، بویژه جغرافیاى طبیعى را تشکیل مى‏ دهد. خوشبختانه امروزه با گسترش ارتباطات، امکان بسط دامنه این گونه مطالعات به فضاهاى مختلف، با ویژگی هاى متنوع و همچنین جمع آورى اطلاعات بیشتر، فراهم شده است و از سوى دیگر با استفاده از روش ها، فنون و امکانات جدید، افق دید به گذشته و در مواردى به آینده وسیع ‏تر شده است .

عنوان مقاله [English]

Importance of Time Factor in Natural Geography Studies

نویسنده [English]

  • Maryam Bayati Khatibi
Assistant Professor, Research Department of Geography, University of Tabriz
چکیده [English]

Understanding natural issues and the way natural phenomena operate, whether in order to enjoy their benefits or to deal with their adverse effects, must be accompanied by observation and interpretation of phenomena. Proper interpretation and accurate analysis of the results of observations requires necessary and sufficient information concerning the events’ ways of occurring and the past history of phenomena. In natural problems such as landslides, earthquakes, etc., and in historical issues and requirements of humans such as nutrition, habitation, water pollution, etc., the instantaneous recognition or the course of changes in time as well as historical comparison of magnitude of changes are duly considered, and geographers can well examine this issue and consider, in their studies on large expanses of land, how short-term changes occur during the phenomenon, and, by referring to these changes, generalize the results to the future and predict the intensity and extent of future events. Thus it can be said that natural geography perceives the momentary balance of phenomena, or at least seeks to understand it, and even takes time backward or forward on a scale of human history.
 In other words, the present form of the Earth and the current conditions in any given phenomenon are of great concern to geographers, but accurate information from the past is always needed for their accurate examination. Furthermore, there is a need for predictions about the future trend based on current trends and past information when considering long-term exploitation of natural resources. According to the above-mentioned matters, it can be clearly stated that the study of changes in phenomena over time is the basis of geography studies, especially natural geography. Fortunately, today with the development of communications, it is possible to extend the scope of these studies to different spaces with various features, and also to collect more information; on the other hand, using new methods, techniques and facilities, the horizons of vision in the past, and in some cases in the future, have become more extensive.

1 - فقیه،نظام الدین،1383، سیستم‏هاى پویا، اصول وتعیین هویت، انتشارات سمت.

2-میلانى، حسن، 1377، زمان ‏و مکان‏ چگونه ‏موجود شده‏اند، کیهان ‏اندیشه، شماره80.

3- Berger,A.R.and W.J,Jams.1996.Geoindicatots,changing in earth systems. Balkema.

4- Doyle,P.M.,Bennett and A.N,Baxter.2001.The Key to earth history.J.Wiley.

5- Gregory,K.J.1988.The nature of physical geography .Arnold.

6- Johnston,R.J.1988.Geography and geographers.Chapman and Hall.

7- Monkhouse,F.J.1990.Principles of physical geography .BPCC.

8- Ollier,C.1991.Ancient landforms.Belhaven press.

9- Schumm,S.A.1993.To interpret the earth.Cambridge uni press.

10- Tinkler,K,J.1985.A start history of geomorphology.Croom Helm.

11- Vitek,J.D and J.R,Giardino.1993.Geomorphology: the research frotier and beyond.Elsevier.