تهیه نقشه آبرفت هاى کواترنرى استان زنجان با استفاده از GIS-RS

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

عضو هیأت علمى‏ مرکز تحقیقات منابع طبیعى استان زنجان

چکیده

از آنجایى که تشکیلات کواترنرى بستر اصلى زندگى جامعه انسانى را تشکیل مى‏ دهد، مطالعه کواترنرى، مطالعه ذخیره عظیم و بالقوه طبیعى هر مملکتى است که باید زیربناى مطالعاتى توسعه پایدار قرار گیرد.
تصاویر رقومى ماهواره‏ هاى منابع زیرزمینى با طول موج هاى مختلف و با قدرت تفکیک بالا همراه با بهره‏ گیرى از سیستم هاى (GIS) و نرم‏ افزارهاى ویژه پردازش داده‏ ها، این امکان را براى مفسران فراهم کرده که با دقت و سرعت خیلى زیاد به مطالعه و بررسى موضوعات مختلف مرتبط با منابع طبیعى بپردازند.
بر این اساس در این مقاله سعى شده با استفاده از تصاویر ماهواره ‏اى لند ست (ETM) روشى براى تهیه نقشه آبرفت هاى کواترنرى ارائه گردد. براى انجام این تحقیق بعد از گرد آورى داده‏ هاى مورد نیاز و تصویر ماهواره‏ اى لندست (ETM) این داده ‏ها مورد پردازش قرار گرفته و در محیط برنامه (GIS) اقدام به تهیه نقشه کواترنر گردید. با جمع‏ بندى نتایج بدست آمده مى‏ توان گفت از ترکیب 6 باند (باندهاى 1و2و3و4و5و7) از هفت باند اطلاعات (ETM) در محدوده طول موج مرئى تا نزدیک مادون قرمز حرارتى، تصاویر رنگى (Colour Composites) مختلف به منظور تفکیک واحدهاى سنگى ساخته شد که بهترین آن ترکیبى از سه باند 5و3و1 است.
در این تصویر واحد هاى مختلف سنگى به خوبى از هم تفکیک شده و با انجام بررسی هاى لازم دقت آن در حدود 90 درصد برآورد گردید که داراى ضریب اطمینان بسیارمناسبى است. با استفاده از نتایج حاصل از این بررسی ها مى‏توان پتانسیل هاى موجود در این تشکیلات را با توجه به خصوصیات تصویرى آنها مورد شناسایى و بهره ‏بردارى قرارداد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Preparation of Quaternary Alluvia of Zanjan Province Using GIS-RS

نویسنده [English]

  • Parviz Abdi
Member of Faculty, Natural Resource Research Center of Zanjan Province
چکیده [English]

Since Quaternary organizations form the basis of human society's life, the Quaternary study is the study of the enormous and potential natural reserves of each country, which should be the study-basis of sustainable development.
High-resolution satellite digital images with different wavelengths, along with utilization of GIS systems and special data processing software, have provided commentators with the possibility to study various issues related to natural resources with very high accuracy and speed.
Accordingly, in this paper, using ETM Landsat satellite images, a method for the preparation of Quaternary alluvial maps has been proposed. In order to carry out this research, after collecting required data and ETM Landsat satellite images, these data were processed and a Quaternary map was prepared in the GIS program environment. By summing up the results, we can say that from a combination of 6 bands (bands 1, 2, 3, 4, 5 and 7) out of the seven information bands of ETM in the range of visible to thermal near-infrared wavelengths, different color composites for the purpose of separation of lithological units were fabricated, the best of which being a combination of three bands of 5, 3 and 1.
In this image, various lithological units are well separated, and by carrying out the necessary examinations, its accuracy was estimated to be about 90%, which indicates a very satisfactory coefficient of reliability. Using the results of these studies, we can identify and exploit the potentials of this system according to their visual characteristics.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Quaternary alluvia
  • Satellite images
  • ETM Landsat
  • geographic information system (GIS)
  • Zanjan Province
- عبدى، پرویز، 1379،بررسى مشخصه‏هاى زمین شناختى نهشته‏هاى کواترنرى دشت زنجان به منظور تعیین محلهاى مناسب براى تغذیه مصنوعى سفره‏هاى آب زیرزمینى، پایان نامه کارشناسى ارشد، دانشگاه تهران.
- مهندسان مشاور شباک، مهندسان مشاور معمارى وشهرسازى و برنامه ریزى، 1374، مطالعات جامع و برنامه‏ریزى توسعه اقتصادى و اجتماعى استان زنجان- اقلیم و آب(سطحى و زیرزمینى) ،سازمان برنامه و بودجه استان زنجان.
- مهندسین مشاور آب و خاک، 1351، مطالعات ژئوالکتریک منطقه ابهر- خرمدره .