ارزیابى کارکرد شهرهاى جدید منطقه اصفهان با تأکید بر بهارستان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیأت علمى گروه جغرافیا دانشگاه اصفهان

2 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه ‏ریزى شهرى

چکیده

شهرهاى جدید به عنوان سکونتگاههاى جدیدالاحداث و فاقد هسته اولیه قبلى مى‏باشد که براساس برنامه و ساختار از پیش اندیشیده شده، ایجاد گردیده و داراى سابقه چندهزارساله در جهان مى‏باشند.
در واقع مى‏توان ادعا کرد که بحث شهرهاى جدید سابقه در تاریخ شهرنشینى دارد ولى طرح ایجاد شهرهاى جدید به شکل کلاسیک و گسترده آن را باید در اوایل قرن بیستم جستجو کرد. نظریه شهرهاى جدید الهام گرفته از نظریه‏هاى گوناگونى است که ابنزرهاورد به عنوان نظریه‏پرداز اصلى آن معرفى شده است.
انقلاب صنعتى و پیامدهاى ناشى از آن، گسترش شهرنشینى ورشد شتابان شهرها به ویژه در مادر شهرها را بدنبال داشت که درگذر از تحولات صنعت و توسعه سرمایه‏دارى شهرهاى بزرگ با مشکلات حادى مواجه شده‏اند. در کشورهاى درحال توسعه نیز با گسترش روزافزون جمعیت به ویژه جمعیت شهرنشینى معضلات متعددى در شهرها بوجودآمد. توزیع نامتناسب جمعیت در سطوح کشورها و تمرکز انبوه جمعیت در شهرهاى بزرگ منجر به ایجاد معضلاتى همچون کمبود مسکن، حاشیه‏نشینى، تراکم بالاى جمعیت، فشردگى ترافیک، آلودگى هوا، تخریب اراضى کشاورزى اطراف شهرهاى بزرگ و غیره شده است که تدابیر ویژه‏اى رامى‏طلبد.
یکى از تدابیر، راهکار ایجاد شهرهاى جدید براى کاهش مشکلات بزرگ و ساماندهى فضاى آن مناطق بوده است. در واقع اهداف و راهبردهاى شهرهاى جدید، اغلب بر تمرکززدایى جمعیتى مبتنى است. روند شهرنشینى در کشور ما نیز متأثر از تحولات و نفوذ سرمایه‏ دارى بوده و درطى دهه‏ هاى گذشته دائما درحال افزایش بوده است. منطقه شهرى اصفهان نیز جدا از وضعیت نظام شهرنشینى کشور نبوده و از ضرایب شهرنشینى بالایى برخوردار بوده که منجر به پیامدها و معضلات متعددى در منطقه شده است.
در راستاى کاهش این معضلات بار اصفهان و جذب سرریزهاى جمعیتى این شهر و اسکان شاغلان بخش صنعت در منطقه بررسى و ایجاد شهرهاى جدید مورد تأئید قرارگرفته است. شهر جدید بهارستان شالوده اصلى بررسى این مقاله محسوب مى‏ گردد که در قالب ساختارهاى مختلف مورد بررسى و ارزیابى قرار گرفته است .

عنوان مقاله [English]

Assessment of Function of Isfahan's New Cities with Emphasis on Baharestan

نویسندگان [English]

  • Hamid Reza Varesi 1
  • Hosein Ali Kazemi 2
1 Member of Faculty, Department of Geography, University of Isfahan
2 Master of Geography and Urban Planning
چکیده [English]

New cities are newly-built settlements that lack the previous initial core, built on a pre-designed plan and structure, with thousands of years of history in the world.
Indeed, it can be argued that the discussion of new cities is as old as urban history, but the idea of creating new cities in its classical and extensive form should be sought in the early twentieth century. The Theory of New Cities is inspired by various theories, and Ebenezer Howard has been recognized as its main theorist.
The industrial revolution and its consequences led to the expansion of urbanization and acceleration of urbanization, especially in mother cities, which have faced serious problems through industrial developments and expansion of capitalism in large cities. In developing countries, with increasing population growth, especially urban population, numerous problems have appeared. Disproportionate distribution of population across the countries and mass concentration of population in large cities has led to problems such as housing shortage, marginal settlement, high population density, traffic congestion, air pollution, destruction of agricultural lands around large cities, etc., which call for special measures.
One of the measures was to create new cities to reduce major problems and organize the space in those areas. In fact, the goals and strategies of the new cities are often based on demographic decentralization. The urbanization process in our country has also been influenced by the developments and dominance of capitalism and has been steadily increasing over the past decades. The urban area of ​​Isfahan is not isolated from the situation of the urbanization system of the country and has high urbanization coefficients which has led to numerous consequences and problems in the region.
In order to reduce these problems, absorption of population overflows of this city and settling the employees of the industrial sector in the region have been reviewed and creation of new cities has been confirmed. Shahr Jadid Baharestan (the New City of Baharestan) is considered as the main basis for this paper, which has been examined and evaluated through different frameworks.

1 - زیارى، کرامت‏اله، برنامه‏ریزى شهرهاى جدید، انتشارات سمت، چاپ اول، 1378.
2 - زیارى، کرامت‏اله، نقش شهرهاى جدید در روند شهرنشینى (مورد منطقه اصفهان)، پایان نامه دکتراى، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، 1374.
3 - زیارى، کرامت‏اله، پیشنویس کتاب برنامه‏ریزى شهرها و شهرکهاى جدید، 1375.
4 - شرکت عمران شهرجدید بهارستان، گزارش سمینار اسکان بشر، مهرماه 1368.
5 - شرکت عمران شهرجدید بهارستان، کاتالوگ شهرجدید بهارستان، 1380.
6 - شرکت عمران شهرجدید بهارستان، ماهنامه شهرجدید بهارستان، روزنامه نسل فردا، سال پنجم، خردادماه 1381.
7 - شرکت عمران شهرجدید بهارستان، ماهنامه شهرجدید بهارستان، روزنامه نسل فردا، سال پنجم، خردادماه 1381.
8 - مؤمنى، مهدى، جغرافیاى انسانى(2)، انتشارات محتشم، چاپ اول، 1377.
9 - مهندسین مشاورنقش جهان، پارس، مطالعات جمعیتى، اقتصادى، 1368.
10 - مطالعات میدانى
11 - نریمانى، مسعود، فرآیند شکل‏گیرى و عوامل تأثیرگذار در موفقیت شهرهاى جدید در ایران، سازمان مسکن و شهرسازى استان اصفهان، 1376.