تحلیل مجازی فرم و فرایند در نقشه های توپوگرافی 1:50000

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار دانشگاه اصفهان

2 مربی دانشگاه آزاد

چکیده

در مطالعات جغرافیایی یکی از دغدغه­های اصلی ژئومورفولوژیست­ها دستیابی به تحلیل­هایی است که در چارچوب فرم اراضی و فرایندهای ژئومورفیک تبیین پذیر باشد. این مسئله بدون برسی­های میدانی و مشاهدات مستقیم بویژه در مورد پدیده­های کوچک مقیاس امکان پذیر نبوده و کارهای دورکاوی تصویری اگرچه تا حدودی می­تواند در حل مشکل کمک نماید ولی استفاده از تصاویر و در دسترس بودن آنها به سهولت دسترسی نقشه­های 1:50000 توپوگرافی نیست.
این مقاله که حاصل اجرای یک طرح پژوهشی در دانشگاه آزاد است به شرح روشی پرداخته  که با مطالعه و تجزیه و تحلیل فرم خطوط میزان منحنی در نقشه­های توپوگرافی سعی در تبیین فرم­ها و فرایندهای ژئومورفیک بوجود آورنده آن داشته و نسبت به تبیین اصول و مبانی می­پردازد که براساس ارزیابی شکل (فرمیک) خطوط میزان منحنی در نقشه­های توپوگرافی استوار است.
برای دستیابی به چنین اصولی با ارزیابی سی منطقه در بررسی­ های صحرایی و تحلیل، بازشناسی، طبقه بندی فرم اراضی و خطوط میزان منحنی و نحوه ارتباط فرم اراضی و تیپ میزان منحنی­ها و جنس و سیستم­ های شکلزار در چارچوب یک متد قیاسی تجربی به چنین عملی مبادرت گردیده است.
مهمترین نتیجه بدست آمده در این بررسی ­ها نشان می­ دهد که فرم خطوط میزان منحنی در نقشه ­های توپوگرافی جلوه ­گر و نمایشگر محتوای مکانی است، بدین معنی که با اتکا اصول موضوعه خاصی می­ توان بدون در اختیار داشتن اطلاعات زمین شناسی با تجزیه و تحلیل شکل شناسی خطوط میزان منحنی در نقشه­ های توپوگرافی به فرم و فرایند و همچنین جنس رسوبات یک منطقه با دقت بالایی پی برد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Virtual Analysis of the Form and Process in Topographical Maps on the Scale of 1:50000

نویسندگان [English]

  • M.H. Ramesht 1
  • - Nojavan 2
  • - Enteshari 2
1 Associate Professor, University of Isfahan
2 Instructor at the Islamic Azad University
چکیده [English]

In geographic studies, one of the main concerns of geomorphologists is the achievement of analyses that can be explained within the framework of landform and geomorphic processes. This issue is not possible without field surveys and direct observations, especially for small-scale phenomena, and although visual remote sensing is able to help solve the problem to a degree, availability of images and their utilization are not as easy as access to 1: 50000 topographic maps.
This paper, which is the result of a research project at the Islamic Azad University, describes a method that studies and analyzes the form of contour lines in topographic maps in order to explain the geomorphic forms and processes that create them, and to determine the principles and basics that are based on formic assessment of contour lines in topographic maps.
To achieve such principles, the assessment of thirty regions in terms of field surveys, analysis, recognition and classification of landforms and contour lines and the relationship between landform and the type of contour lines have been carried out in the framework of an experimental comparative method.
The most important result obtained in these studies is that the form of contour lines in topographic maps indicates the spatial content, which means that it is possible to recognize the form and process as well as the forming material of sediments of a region without possession of geological information by relying on certain theorems and analyzing the morphology of contour lines in topographic maps.

کلیدواژه‌ها [English]

  • contour lines
  • form and process
  • base surface
  • Loess
  • baseline

1-  ثروتی، سرور، 1379، توصیف و تفسیر نقشه­های توپوگرافی و زمین شناسی، چاپ خجسته، 149-1.

2- جداری عیوضی، جمشید، 1371، اصول کارتوگرافی، انتشارات دانشگاه پیام نور، ص44.

3- حسنی، مسعود، 1368، فتوژئولوژی، انتشارات طلایه، 137-142.

4- رامشت، م.ح، 1381، آثار یخچالی درزفره طرح 300508 دانشگاه اصفهان.

5- فرنان چولی، خزائنی فروزان، 1372، کارتوگرافی، انتشارات نیکا، مشهد، ص61.

6- محمودیان، محمد، 1357، فتوژئولوژی، دانشگاه اصفهان، ص،180-222.

7- Atkin, Barbara, C.1988. The Earth. Blackwell Scientifilic Publications. London. P181-185.

8- Kauffman, Judson, 1990,Physical Hall, New Jersey.

9- Krinsley, Daniel B. 1970, A Geomorphological and Paleoclimatological Study of The Playas of Iran, Geological Depatment of Interior, Washington, D.C.