تحلیلی پیرامون مدیریت چرای دام ها و آبخیزداری در قلمرو نمیه کوچ نشینان اسالم تالش

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه جغرافیا- دانشگاه آزاد اسلامی

چکیده

نظام دامداری کوچ نشینان ایران یکی از کهن­ ترین و مهم­ترین شیوه­ های پرورش دام کشور بوده است از ویژگی­ های اساسی این نظام اتکای اصلی آن به مراتع طبیعی است به طوری که دام به صورت طبیعی و در قلمرو ایل و با استفاده از مراتع ییلاقی، میان بند و قشلاقی تغذیه می­ شود.
تغییر در اکوسیستم مرتعی در نتیجه چرای انواع دام امری اجتناب ناپذیر است که اگر این تغییر با نظارت و کنترل صورت نگیرد موجب فرسایش خاک، کاهش مداوم پوشش سطح زمین از گیاهان مرتعی، به خطر افتادن محیط طبیعی و نیز حیات کوچ نشینان می ­گردد.
مدیریت چرا به دنبال دخالت در تغییرات مذکور از طریق کنترل شدت و زمان چرا بوده است تا از این طریق به حداکثر بازدهی تولید با دستیابی به انبوهی و ترکیب گیاهی، به حداقل رساندن تخریب محیط و نیز سودآوری برای دامداران دست یافت.
با عنایت به اهمیت چرای طبیعی دام ­ها در مراتع از یک طرف و لزوم حفظ محیط طبیعی و آبخیزداری از طرف دیگر و با هدف اوجه به مدیریت چرای دام ها در آبخییزداری در این مقاله براساس روش تحقیق توصیفی و با بهره ­گیری از شیوه اسنادی و کتابخانه ­ای و نیز مطالعات میدانی در قالب مشاهده و تحلیل پرسشنامه به بررسی تحلیلی مدیریت چرای دام ها و آبخیزداری پرداخته شده است.

عنوان مقاله [English]

An Analysis of Livestock Grazing and Watershed Management in the Nemieh Territory of Asalam Tabesh Nomads

نویسنده [English]

  • Nasrallah Mowla'ei Hashjin
Assistant Professor, Department of Geography, Islamic Azad University
چکیده [English]

The nomadic animal husbandry system of Iran is one of the oldest and most important methods of animal husbandry breeding in the country. The basic features of this system include its main reliance on natural pastures, so that livestock is fed naturally in the territory of the Ile (tribe) using summer and winter ranges.
Change of rangeland ecosystem as a result of the grazing of various types of animal husbandry is inevitable, and if this change is not supervised and controlled, it will lead to soil erosion, a steady decline in the vegetation surface cover of rangelands and risk to the natural environment and life of nomads.
Grazing management has been seeking to interfere in the changes through control of intensity and time of grazing in order to maximize the production yield by achieving quantity and plant composition, minimizing environmental degradation and profitability for livestock breeders.
Considering the importance of natural grazing of animal husbandry in rangelands on the one hand and the necessity of preserving the natural environment and watershed management on the other, and with the aim of paying due attention to livestock grazing management in watersheds, in this paper, based on descriptive research method and using documentary and secondary methods as well as field studies in the form of observation and analysis of questionnaires, analytical survey of livestock grazing and watershed management have been conducted.

1- آمارنامه استان گیلان 1378- 1379 سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان گیلان.
2- اداره دامپزشکی شهرستان تالش- 1378.
3- اداره کل منابع طبیعی استان گیلان- سازمان جنگل و مراتع کشور- 1378.
4- بازن مارسل (1367)- تالش منطقه قومی در شمال ایران - ترجمه دکتر مظفر امین فرشچیان- مؤسسه چاپ و انتشارات آستان قدس رضوی جلد اول.
5-بازن مارسل (1367)- تالش منطقه قومی در شمال ایران - ترجمه دکتر مظفر امین فرشچیان- مؤسسه چاپ و انتشارات آستان قدس رضوی جلد دوم.
6- پاپلی یزدی دکتر محمد حسین (بهار 1367) گذر از کوچ نشینی به رمه گردانی- فصلنامه عشایر ذخایر انقلاب- شماره دوم- نخست وزیری- دبیرخانه شورای عالی عشایر ایران.
7- عبدلی کلوری علی(1371)- نظری به جامعه عشایر تالش- انتشارات اطلاعات.
8- فرهنگ آبادی‌های شهرستان تالش(1367)- سرشماری عمومی نفوس و مسکن 1365- مرکز آمار ایران.
9- مختصات جغرافیایی استان گیلان براساس آخرین تقسیمات سیاسی 1377-1378- سازمان برنامه و بودجه استان گیلان.
10- مجموعه مقالات سمینار و استراتژی توسعه زندگی عشایر (1369)- سازمان امور عشایر ایران- انتشارات عشایری.
11- مشیری دکتر رحیم و مولائی هشجین نصرالله (1379)- درآمدی بر اقتصاد کوچ نشینان ایران- انتشارات قومس.
12- مشیری دکتر سیدرحیم(1372)- جغرافیای کوچ نشینی (مبانی و ایران) انتشارات سمت.
13- مشیری دکتر سیدرحیم (تابستان و پاییز1369)- مسایل نوین قبیله‌ای (قومی) نومادریزم- مجله دانشنامه- دانشگاه آزاد اسلامی دوره دکتری- شماره2.
14- مصداقی دکتر منصور- 1374 مرتع داری در ایران- دانشگاه امام رضا.
15- مولائی هشجین دکتر نصرالله-1378- بررسی نظام عملکرد دامداری سنتی در جوامع نیمه کوچ‌نشین غرب گیلان به منظور امکان سنجی تثبیت و تحول شیوه معیشت دامداری (مطالعه موردی: بخش اسالم- شهرستان تالش)- طرح پژوهشی-گروه جغرافیا- دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت.