تأملی بر مفهوم اندازه بهینه شهر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

عضو هیئت علمی دانشگاه تبریز

چکیده

بحث درباره اندازه مطلوب شهر از دیرباز مورد توجه اندیشمندان و صاحب نظران مسائل شهری بوده و از جنبه­ های مختلف مورد نقد و بررسی قرار گرفته است. در دهه های 1960 و 1970 این بحث در ادبیات شهر سازی جایگاه ویژه ­ای یافته و تحولاتی در نحوه نگرش به آن حاصل شده است. طی چند دهه سابقه برنامه ­ریزی شهری در ایران نیز این موضوع به عنوان یکی از محورهای برنامه­ ریزی شهری از اهمیت خاصی برخوردار بوده است . لیکن در سالهای اخیر به لحاظ تأثیرپذیری برخی سیاستهای دولتی از اندازه شهرها، مردم و مدیران شهری آن را بیش از پیش مورد توجه قرار داده ­اند که نقد و تحلیل­ عملی خاص خود را طلب می­ نماید. در این مختصر سعی بر آنست که تا باذکر دیدگاه­ های صاحب نظران مربوطه زمینه ­ای برای بسط اندیشه و تعمیق برخوردها در این قلمرو فراهم آید.

عنوان مقاله [English]

A Discourse on the Concept of the Ideal Size of a City

نویسنده [English]

  • Rasul Ghorbani
Member of Faculty, University of Tabriz
چکیده [English]

The discussion about the desirable size of a city has long been considered by scholars and authorities of urban issues and has been analyzed in various aspects. In the 1960s and 1970s, this discussion found a special place in the literature on urban development and the attitudes toward this matter experienced significant changes. This issue has been of great importance as one of the major aspects of urban planning through several decades of urban planning in Iran. However, in recent years, due to the impact of the size of cities on certain governmental policies, people and city administrators have paid greater attention to this issue, which requires particular critique and analysis. In this brief article, it is tried to provide grounds for the development of thoughts and deepening of attitudes in this area by mentioning the views of relevant scholars.

1- بحرینی، سیدحسینی، 1368، تهران ، چگونگی شهری و چه باید باشد، محله محیط شناسی، انتشارات دانشگاه تهران، شماره 15، صص 97 – 83.
2- تولایی، نوین، 1378، عواملی مؤثر بر توسعه و ویرانی شهرها از نظر ابن خلدون، مجله صفه، دانشکده معماری وشهرسازی دانشگاه شهید بهشتی، شماره 28، صص 15-4.
3- شکویی، حسین، 1373، دیدگاه­های نو در جغرافیای شهری، انتشارات سمت، تهران.
4- شوای، فرانسوا، 1375، شهرسازی، تخیلات و واقعیات، ترجمه سید محسن حبیبی، انتشارات دانشگاه تهران، تهران.
5- صرافی، مظفر، 1379، شهری شدن جهان و جهانی شدن شهرها، طرح مسئله­ای برای جنوب، مجله اطلاعات سیاسی – اقتصادی، مؤسسه اطلاعات، شماره­های 155 – 156 ، صص 167 – 164.
6- زنجانی، حبیب­الله، 1370، اندازه مطلوب جمعیت در شهر سالم، مجله آبادی، مرکز مطالعات و تحقیقات شهرسازی و معماری ایران، شماره 3 صص 87 – 84.
7- قائم، گیسو، 1374، شهر سال در کشورهای درحال توسعه، مجله صفه، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی، شماره­های 18 – 17 ، تهران.
8- قربانی، رسول، 1374، ارزیابی طرح جامع ارومیه، مرکز مطالعات برنامه ریزی شهری، وزارت کشور، تهران.
9- Burnell, James, D and Glaster, George, (1992) Quaslity – of – life Measurments and Urban Sizze: An Empirical Note, Urban Studies University of Glasgow.
10- Cappello, R. Camagni, R. (2000), Beyond Optimal City Size. An Evaluation of Alternative urban Growth Patterns. Urban Studies, University of Glasgow, vol73, No9, pp 1479-1496.