مطالعات جغرافیای طبیعی، بستر سازنده طرح های توسعه روستایی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار دانشگاه آزاد اسلامی رشت

چکیده

هدف مطالعات جغرافیای طبیعی یا شناخت محیط، شناخت پایه­ ای از محیط یا سرزمین است که بستر و میدان عمل کلیه فعالیت­ های انسانی و پدیده ­های موجود در طبیعت است و این پدیده­ها از قانون­ های یکسانی تبعیت نمی­ کنند (دکتر رهنمایی-1371) در نتیجه وضعیت موجود حاصل تبادل کنش و واکنش بر یکدیگر در طول سالیان دراز می ­باشد که شناخت وضعیت جدید در شرایط ایده ­آل زمانی، از اهمیت فوق ­العاده­ ای برخوردار می­ باشد. چون محیط اجتماعی، محیط اقتصادی ناشی از طبیعت است و محیط جغرافیایی خود شامل محیط طبیعی و اجتماعی و اقتصادی است. از آنجایی که مطالعات طرح ­های توسعه روستایی در سه بخش طبیعی، اجتماعی، اقتصادی یا فضا، جمعیت و اشتغال متمرکز گردیده است. بخش مطالعات طبیعی یا فضای بسیار کم رنگ دیده می­ شود و یا تأکید لازم انجام نمی­ گیرد و این عامل تجربه ­ای تلخ است که نباید تکرار شود.
این مقاله کوشش دارد اهمیت بخش مطالعات جغرافیای طبیعی یا محیطی (فیزیوگرافی) طرح­ های توسعه روستایی را ارائه دهد.

عنوان مقاله [English]

Natural Geography Studies, a Constructive Basis for Rural Development Plans

نویسنده [English]

  • Bahman Ramezani
Assistant Professor, Islamic Azad University of Rasht
چکیده [English]

The aim of natural geographic or environmental studies is to achieve a basic knowledge of environment or land which is the context of all human activities and natural phenomena; these phenomena do not follow the same rules (Rahnama’ei, 1992). Consequently, the current state is the result of interactions over years. Identification of new state in ideal temporal conditions is of extraordinary importance, because social environment is indeed the economic environment caused by nature, and geographic environment includes natural, social and economic environment. Since studies concerning rural development plans have concentrated on three natural, social and economic or spatial, demographic and occupational (employment) sections, the part concerning natural or spatial studies seems less prominent and does not receive emphasis, and this is a bitter experience which should not be repeated.
This paper tries to present the importance of a part of rural developmental plans regarding natural geographic or environmental studies (physiography).  

1- اداره کل بهسازی و مسکن، جهادسازندگی- 1370 اصول و مبانی طرح­ریزی کالبدی منطق روستایی- نشریه شماره 3.

2- آسایش- دکتر حسین- 1374- جایگاه مطالعات روستایی در برنامه­ریزی توسعه روستایی- مجله مسکن و انقلاب.

3- بهرامی- عسکر- 1375- جابجایی توده­ای- مجله مسکن و انقلاب.

4- حاتمی­نژاد- حسین- 1374- کاربرد جغرافیای در عمران فیزیکی روستا- مجله مسکن و انقلاب شماره 9.

5- خوش­فر- غلامرضا- 1375- اصول برنامه­ریزی روستایی- مجله مسکن و انقلاب.

6- خوش­فر- غلامرضا- 1374- جمع­آوری اطلاعات برای برنامه­ریزی- مجله مسکن و انقلاب.

7- رمضانی- دکتر بهمن- 1369- زلزله­خیزی ناحیه گیلان- سازمان برنامه و بودجه گیلان.

8- رهنمایی- دکتر محمدتقی- 1371- توان­های محیطی ایران- مرکزی مطالعات وزارت مسکن و شهرسازی.

9- طاهری- دکتر- 1374- تأثیرعوامل فیزیکی و انسانی بر مساکن روستایی مناطق خشک و نیمه خشک- مجله مسکن و انقلاب.

10- کسمایی- مرتضی- 1369- اقلیم و معماری خرمشهر- مرکزی مطالعات وزارت مسکن و شهرسازی.

11- کسمایی- مرتضی- 1368- راهنمای طراحی اقلیمی- مرکز مطالعات وزارت مسکن و شهرسازی.

12- کوچک سرایی- هاشم- 1373- لزوم مطالعات جغرافیایی در توسعه روستایی- مجله مسکن و انقلاب.

13- گروه پژوهش معماری و اقلیمی ایران- 1367- ترافیک روستایی.

14- ودیعی- دکتر کاظم- 1348- راهنمایی مطالعات جغرافیایی و عمران­های منطقه­ای- دهخدا.