بررسی بلایای طبیعی و نقش آن در توسعه پایداری با تأکید بر ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

کارشناس ارشد جغرافیای طبیعی

چکیده

بلایای طبیعی یکی از موانع اصلی توسعه پایدار محسوب می­ گردند. همواره وقوع آن به عنوان سدی بر سرراه توسعه اقتصادی، اجتماعی و عمرانی قرار دارد. چنانچه شدت بلایا بیشتر باشد، برنامه­ های توسعه ملی با مشکلات بیشتری همراه خواهد بود. چرا که بسیاری از تمدن ها و جوامع بشری در اثر وقوع بلایای طبیعی از بین رفته­ اند. انسان با بهره­ برداری غیرمنطقی و ضعف مدیریت بهره­ برداری از منابع طبیعی بر تعداد و شدت بلایا افزوده است. با نگاهی به تاریخچه بلایای طبیعی می ­توان به این مهم پی برد.
افزایش بی­ رویه جمعیت به عنوان یکی از موانع در استفاده صحیح از منابع طبیعی است. به این ترتیب که افزایش جمعیت بالطبع افزایش نیازهای غذایی (توسعه کشاورزی و دامپروری) سکونتگاه­ ها (توسعه مناطق شهری)، امکانات آموزشی- بهداشتی و تسهیلات رفاهی و... را به دنبال دارد که لازمه افزایش این نیازهای استفاده غیر اصولی، نامناسب و بی­رویه از ثروت­ های طبیعی می ­باشد. در نتیجه پیامدهای ناگوار بلایای طبیعی را سبب می­ گردد و برنامه­ ریزی­ های میان مدت و درازمدت را به مخاطره می­ اندازد. بنابراین لازم است در توسعه پایدار این دو مسئله مورد ارزیابی و کنترل قرار گیرد.

عنوان مقاله [English]

Study of Natural Disasters and its Role in Sustainable Development (With Emphasis on Iran)

نویسنده [English]

  • Ghodratallah Abedi
Master of Natural Geography
چکیده [English]

Natural disasters are considered as one of the main obstacles on the way of sustainable development. Their occurrence always blocks the way of economic, social and civil developments. Higher severity of disasters will afflict national development plans with more trouble. Many civilizations and human societies have been destroyed by natural disasters. Human has added to frequency and intensity of disasters by irrational exploitation and weak management of utilization of natural resources. A review of the history of natural disasters will indicate this fact.
Unbridled increase of population is one of the barriers on the way of correct utilization of natural resources, so that population growth brings about increase in need for foodstuff (development of agriculture and livestock breeding), residences (development of urban areas), educational, sanitary and other facilities which in turn lead to unreasonable and uncontrolled exploitation of natural wealth. Consequently, undesirable results such as natural disasters take place and endanger medium-term and long-term planning. Therefore, it is necessary in sustainable development that these two matters be assessed and controlled.     

1- آیین­نامه اجرایی هیأت وزیران جلسه مورخه 12/2/72.

2- آمار بلایای طبیعی ایران- حوزه معاونت امداد جمعیت هلال حمر- عبدالرضا ارغایی.

3- امیرسلیمانی، ترانه- سوانح و توسعه (ترجمه).

4- آرشیو روزنامه ایران.

5- آرشیو روزنامه ایران.

6- آرشیو روزنامه همشهری- ویژه مرکز مطالعات و برنامه­ریزی شهر تهران- مدیریت و برنامه­ریزی شهری (9).

7- رحمانی، فریده توسعه پایدار تئوری تا عمل (ترجمه)- مجله سیاسی اقتصادی شماره­های (70-69).

8- سازمان هواشناسی کشور- مجله نیوار شماره 33.

9- غیور، حسنعلی- سیل و مناطق سیل خیز در ایران- فصل نامه تحقیقات جغرافیایی شماره 40، انتشارات آستان قدس رضوی.

10- کمیته ملی کاهش اثرات بلایای طبیعی- گزارش جمهوری اسلامی ایران در مورد حوادث طبیعی.

11- گزارش فدراسیون بین­المللی جمعیت­های صلیب سرخ و هلال احمر سال 1995 میلادی (ترجمه متن عربی از عبدالرضا ارغایی).