تجزیه و تحلیل بادهای کاشان و بکارگیری نتایج آن در امر تثبیت ماسه های روان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

کارشناس ارشد جغرافیای طبیعی

چکیده

نیاز انسان برای زیستن در محیط، محیطی که گاهی خشم عوامل طبیعی آن، زیست او را با خطر مواجه می­ سازد، او را وادار می­ کند مکه عوامل، عناصر و نیروهای طبیعت را دقیقاً بشناسد و به نحوی معتدل با آن سازش پیدا کند. بدون شک انسان از روزهای آغازین تاکنون همواره با خطرات ناشی از بلایای طبیعی همراه بوده است. بشر اولیه بدلیل عدم آگاهی از علل وقوع چنین حوادثی نه تنها خود را مقهور می ­دانست، بلکه گاهی اوقات آنها را به قهر و خشم نیروهای ماورالطبیعه نسبت می ­داد. اما با افزایش علم و آگاهی انسان مبنی بر علل وقوع چنین حوادثی، بتدریج روش ­های کنترل مهار و حتی پیش ­بینی آن بر افق ذهن انسان پدیدار گشت، دستیابی انسان به ابزار و تکنولوژی­ های جدید، توانست ضمن کاستن از دامنه ضایعات و خسارات ناشی از بلایای طبیعی، وحشت عمومی را از این گونه حوادث به نحو مؤثری تقلیل دهد.
داستان کویر، بیابان  و ماجرای ماسه­ های روان قصه تازه و جدیدی نیست و در کشور ما تاریخی کهن دارد. مردم کشور ما از آغاز با پدیده مواجه در هر عصر و زمانه­ای بستگی به ابزار و آلات و وسائلی که در اختیار آنها بوده، داشته است. مدت چندین سال است که هجوم ماسه ­های روان به منطقه شمال کاشان باعث نگرانی و چاره اندیشی مسئولین اداره منابع طبیعی گردیده است و چاره­ اندیشی مسئولین اداره منابع طبیعی گردیده است و چاره اندیشی تاکنون مکرراً به آنها تأکید شده است.
براین اساس مقاله حاضر، ضمن نگرش کلی به بادهای منطقه، به ارائه چند گزینه پیشنهادی که می­ تواند راهگشای مخاطرات ناشی از طوفان­ های ماسه­ ای باشد، پرداخته است، به این امید که فایده واقع گردد. لازم به ذکر این نکته است که تمام مسائل مربوط به تثبیت ماسه­ های روان در ارتباط با فاکتور باد را نمی­توان در یک مقاله خلاصه نمود و همه جنبه­ های آن را مورد موشکافی قرارداد.

عنوان مقاله [English]

Analysis of Kashan Winds and Application of its Results in the Case of Stabilizing Shifting Sands

نویسنده [English]

  • Abbas Khosravi
Master of Natural Geography
چکیده [English]

Human’s need for living in an environment whose rage sometimes endangers his existence forces him to identify natural factors, elements and forces carefully and to adapt to them. Undoubtedly, human since his first days has faced danger of natural disasters. Early human, due to ignorance of the reasons causing such incidents, considered himself overwhelmed by them and even ascribed them to the fury of supernatural forces. However, with increase of human’s knowledge of the causes of such events, the ways of their control and even prediction wee gradually identified; human’s access to modern tools and technologies helped decrease the severity of damages due to natural disasters as well as people’s panic of such occurrences in an effective manner.
The issue of salt pans, deserts and shifting sands is not a new story, and has a long history in our country. The attitude of people toward any phenomenon has always been dependent on tools and equipment available. In recent years shifting sands’ attack to the north of Kashan has concerned the Natural Resource Organization’s officials and has aroused them to take action.
According to these facts, the present paper, while taking a general view on the region’s winds, presents a number of suggestions that can be helpful in dealing with dangers of sandstorms. It should be noted that all issues concerning control of shifting sands in relation with wind factor can not be summarized and scrutinized in one paper.

1- تقی­زاده، حبیب (1367)، چگونگی پیدایش باد و انواع آن، مجله رشد آموزش زمین­شناسی، سال سوم- شماره 12 و 13.
2- جباری، ایرج(1370): باد و لزوم مطالعه آن (مطالعه موردی شهر ارومیه)، مجله رشد آموزش جغرافیا، سال هفتم، شماره 27.
3- جعفرپور، ابراهیم (1355): شرایط اقلیمی و نیاز آبی کاشان و نواحی اطراف، نشریه شماره 3، انتشارات مرکز تحقیقات کویری و بیابانی ایران، تهران.
4- خسروی، عباس (1374)، مورفودینامیک بادی و اشکال ناشی از آن در منطقه کاشان، رساله کارشناسی ارشد، گروه جغرافیا، دانشگاه شهید بهشتی تهران.
5- رهنمائی، محمدتقی(1370): توان­های محیطی ایران، انتشارات وزارت مسکن و شهرسازی، چاپ اول.
6- سالنامه هواشناسی (1991-1982)، انتشارات سازمان هواشناسی کشور.
7- کردوانی، پرویز(1371): مراتع، مسائل و راه­حل­های آن در ایران، انتشارات دانشگاه تهران- چاپ اول.
8- ملکی، حسین(1367): جنگل­ها و گسترش کویرهای ایران، انتشارات نشر آینده تهران.
9- ودیعی، کاظم(1370): مقدمه­ای بر روش تحقیق در جغرافیا، انتشارات دهخدا، تهران، چاپ دوم.