استراتژی مدیریت منابع و برنامه ریزی مسکن

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشجوی دکترای اقلیم شناسی، دانشگاه اصفهان

چکیده

طبق گزاری منتشره در مجله بهداشت جهانی حدود 4/1 مردم دنیا سرپناه مناسب نداشته و 100 میلیون نفر بدون مسکن بوده و زیرپل­ ها، در خیابان ­ها و محل­ های نامناسب می­ خوابند. بنابراین تأمین مسکن یک معضل جهانی است و بدون شک الگوها و روش­های سنتی هرگز نمی­ تواند جوابگوی این نیاز روزافزون باشد. بعلاوه عوامل دیگری همچون ملاحظات زیست محیطی، کمبود سرمایه، نیروی متخصص و مشکلات طبیعی جزء محدودیت ­های برنامه ­ریزی و مدیریت مسکن می­ باشد.
بدیهی است که خلق و ایجاد یک معماری و بافت شهری با کفایت و نوین، هماهنگ با فرهنگ خاص زمان و مکان، بایستی بر مبنای ترک ویژگی­ های کلاسیک و حذف متد تک ساختمان سازی استوار گردد. همچنین برای رسیدن به هدف هماهنگی «مسکن» و بافت شهری از نقطه نظر هنری و نظم اجتماعی «انسانی» در ضمن این که رابطه عنصری «مسکن» و «انسان» و تجزیه و تحلیل می­ کنیم باید توأماً تعادل محیطی و هنری و نظم اجتماعی را نیز در نظر بگیریم.
توجه به خصوصیات تاریخی هر قوم و ملتی، در برنامه ­ریزی مسکن لازم و ضروری است و در موفقیت برنامه­ ها و فراگیر بودن آنها بسیار مؤثر است.
با توجه به اینکه در شهرهای بزرگ مشکلات حمل و نقل، آلودگی هوا، کمبود فضا، اشغال بیش از حد زمین­ های شهری توسط خیابان­ ها و بزرگراه ­ها، اتلاف و دقت در جابجایی ­ها و مسایل زیست محیطی بی شمار، ناشی از عدم وجود برنامه جامع در طراحی فضاهای مسکونی است، بنابراین دقت در مدیریت و برنامه ­ریزی مسکن، تخستین گام برای احتراز از مشکلات مذکور است.
در این مقاله ضمن توجه به مسایل زیست محیطی شهرها، منابع اصلی محیط یعنی ماده، انرژی، فضا، زمان و تنوع نیز مدنظر قرار گرفته است و لازم است یک برنامه فراگیر از کلیه عوامل دخیل در برنامه ­ریزی مسکن بصورت کمی تعریف گشته و در پایگاه اطلاعاتی سیستم اطلاعات جغرافیایی ذخیره گردد. سپس با استفاده از نرم­ افزارهای G.I.S با مدل­ سازی رایانه­ ای و با کمک لایه­ های و یا ترکیبی از آنها مورد ارزیابی و سنجش قرار گیرند و محاسن و معایب هر یک روشن گردد و بهترین شیوه برنامه ­ریزی مسکن توجه به فرهنگ و سنن مللی و شرایط محیطی پیشنهاد گردد.

عنوان مقاله [English]

Strategy for Management of Housing Resources and Planning

نویسنده [English]

  • Mohammad Mosayyebi
Ph.D. Student of Climatology, University of Isfahan
چکیده [English]

Based on the reports published in global health magazines, about one-fourth of people of the world are deprived of suitable shelter, and a hundred million people have no house and lie in streets, under bridges and in other improper places. Therefore, housing is a global problem, and it is certain that traditional patterns and methods can by no means respond acceptably to these increasing need. Furthermore, other factors such as environmental considerations, lack of enough investment and skilled force and natural problems are among the limitations of housing plans and management.  
It is obvious that creation and establishment of efficient and modern architecture and urban texture in agreement with the culture of time and place must be based on leaving classic characteristics and removing the single-story attitude. Moreover, for achieving agreement between housing and urban texture from artistic and social order point of view, we must consider environmental, artistic and social order balance together when analyzing the relationship between human and housing.
Attention to historical characteristics of each nation is a necessity in housing plans that is very effective in the success and comprehensiveness of these plans.
Considering that in large cities the problems of transportation, air pollution, shortage of space, excessive occupation of urban lands by highways, inefficiency in movements within the city and countless environmental problems are due to lack of a comprehensive plan in design of residential spaces, so due care in management and housing plans is the first step for avoiding such problems.
In this paper, while considering the environmental problems of cities, the main sources of environment, namely matter, energy, space, time and variety have been taken into account, and it has been emphasized that it is necessary to define quantitatively a comprehensive plan containing all factors that affect housing plans, and to implement it into geographic information systems. Then, using GIS software and computer modeling, the layers or combinations of such plans should be assessed and, considering their advantages and disadvantages, the best approach for housing plans shall be proposed according to national culture and environmental conditions.

1- آلن، گرنجر، 1982، کویرزایی، چگونه مردم کویر می­سازند، چگونه می­توانند آن را متوقف سازند چرا این کار را نمی­کنند. ترجمه عبدالمجید نامنی، 1374، انتشارات دانشگاه شیراز.

2-چایچی، پرویز، 1354، بحران جهانی کشاورزی، تهران، بنگاه ترجمه و نشر کتاب.

3- حسن پورمسگر، حسین، 1368، مقدمه­ای بر ضرورت نگرش بر معماری صنعتی،مجله علمی معماری وشهرسازی، شماره3، فروردین- اردیبهشت.

4- حسن پورمسگر، حسین، 1368، تحقیقی در روش­های تولید سریع و اقتصادی مجتمع­های مسکونی، مجله علمی معماری و شهرسازی، شماره3، فروردین – اردیبهشت.

5- کنت، وات، 1973، مبانی محیط زیست، ترجمه عبدالحسین وهاب زاده، 1364، مشهد، انتشارات اترک.

6- لواسانی، احمد، 1372، کنفرانس بین­المللی محیط زیست در ریو، تهران، دفتر مطالعات سیاسی و بین­المللی.

7- منوری، مسعود، 1367، حاشیه­نشینی زخمی چرکین بر چهره شهرهای بزرگ، مجله علمی معماری و شهرسازی، شماره یک، مهر و آبان.

8- موحددانش، علی اصغر، 1373، هیدرولوژی آب­های سطحی ایران، تهران، انتشارات سمت.

9- برمیان، اسکندر، 1368، هماهنگی مسکن و بافت شهری از نقطه نظر هنری و نظم آنها، مجله علمی معماری و شهرسازی، شماره3، فروردین – اردیبهشت.

10- Clark. C. 1967, Population Growth and Land use Macmilan, London.

11- Dasman, R.F.,1965, The Destruction of California Macmillan, New York.

12- Huntington, E., 1945, Mainspring of Civilization Wily New York.

13- Lowdermilk, W.C., 1962, History of civilization Soil and Water Management Planning Inter Seminar soil water util, South Dakota state College Brookings, Washington, PP.5-10.

14- Nyrup, L.O., 1969, A Numerical, Model of Urban Heat Island, J Appl. Meteoral, 8:908-918.

15- Smeed, R.J., 1967, The Road Capacity of city center, Highway Res, Record, 169: 22-29.