مطالعه پتانسیل های اقلیم گردشگری سواحل جنوبی دریای خزر

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گردشگری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

2 کارشناس جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه پیام نور، ایران

3 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه ریزی توریسم، دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد، ایران

چکیده

منافع اقتصادی ناشی از گردشگری در سالهای اخیر، توجه بسیاری از کشورهای دارای مرز دریایی را به سوی خود جلب نموده است. در این میان دریای خزر در بخش شمالی کشور ایران از پتانسیل ویژهای در زمینه گردشگری برخوردار است که تنها با رویکردی همهجانبه در این زمینه، میتوان شاهد افقی روشن در حوزه گردشگری بود. بر این اساس نوشتار حاضر به روش توصیفی- تحلیلی و با هدف شناسایی مطلوبترین بازههای زمانی از نظر شرایط اقلیمی به منظور توسعه گردشگری تدوین گردیده است. نتایج حاصل از روش TCI نشان میدهد که در تمام طول سال میتوان شاهد نواحی با شرایط اقلیمی مطلوب در حاشیه دریای خزر بود که با برنامهریزی زمانی و مکانی مناسب زمینه رشد و توسعه گردشگری در این منطقه فراهم میشود. در این خصوص به ترتیب ماههای خرداد، تیر، شهریور و مرداد به عنوان مطلوبترین بازههای زمانی جهت برنامهریزی برای حضور گردشگران و ارائه خدمات به آنها میباشند. مطلوبیت شرایط اقلیمی در این چهار ماه و همزمانی آن با آغاز مسافرتهای تابستانی، فرصتی ویژه به منظور گسترش گردشگری و بهرهمندی از مزایای اقتصادی قابلتوجه آن محسوب میگردد. همچنین به ترتیب ماههای فروردین، اسفند، مهر، دی، اردیبهشت، بهمن، آبان و آذر به لحاظ مطلوبیت شرایط اقلیمی در اولویتهای بعدی قرار دارند. البته این بدان معنی نیست که در این ماهها، گردشگری مسکوت میماند، بلکه این رتبهبندی صرفاً مطلوبیت اقلیمی را در ماههای مختلف در مقایسه با یکدیگر بیان میدارد. در واقع تقریباً در اغلب ماههای سال میتوان شاهد شرایط اقلیمی مطلوبی در راستای گردشگری در نواحی همجوار با دریا بود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Study of Potentials of Tourism Climate in The Caspian Southern Coasts

نویسندگان [English]

  • sajad ferdowsi 1
  • Hamid Reza Shahmohammadi 2
  • Mahboobeh Jalali 3
1 PhD Student of Tourism, Allameh Tabataba’i University, Tehran, Iran
2 Bachelor, Geography and urban planning, The University of Payame noor, Iran
3 Master, Geography and tourism planning. Islamic Azad University, Najafabad Branch, Iran
چکیده [English]

Extended Abstract
Introduction
In recent years, the economic benefits of tourism has attracted attention of many countries that have maritime border. In this regard, Caspian Sea which located in the northern part of Iran, has special potential in the field of tourism and it can be seen a bright future in the field of tourism just with a holistic approach in this field. Meanwhile, climate is the most important factor in tourism development. General Specifications of Destination Weather and daily, monthly and seasonal changes, temperature, precipitation, humidity, radiation, wind and other elements of the climate are important information for tourism destinations so that the applicant can plan in terms of travel time, type of clothing and equipment required. Tourism climatology includes a variety of topics about two applied issues of climate and tourism which is linked to the principles of atmospheric science, and in particular the study of climate on the one hand, and tourism, recreation and leisure on the other. In general, the present study seeks to answer the following question: What are the most appropriate timeframe for the development of tourism on the southern shores of the Caspian Sea?
 
Materials & Methods
In this research, the southern margin of the Caspian Sea, including three provinces of Golestan, Mazandaran and Gilan, as areas adjacent to the sea, have been studied and analyzed. Accordingly, 15 cities of Mazandaran province, 4 cities of Golestan province and 9 cities of Gilan province are located on the southern margin of the Caspian Sea that they are analyzed in terms of tourism climate index. The present study has been done on the method of descriptive- analytical and with aims of identifying the most desirable periods of climatic conditions for the development of tourism. The required data is obtained by method of library through documents, journals and books. In this regard, the required climatic parameters were collected from 2010 to 2014 in a 5-year period. In order to determination the appropriate timeframe for tourism development has been used from the method of TCI (Tourism Climate Indicator).
 
Results & Discussion
Based on the collected data, the TCI was calculated for each of cities along the Caspian Sea with a description of its descriptive class in different months of the year. The analysis of TCI indicate that respectively June and July are the most desirable time in terms of climate for the presence of tourists on the coast and the Caspian Sea. So that of the 28 neighboring cities of the Caspian Sea in June, there are 6 cities with very good climatic conditions, 6 cities with good climatic conditions, 12 cities with acceptable climatic conditions and 4 cities with low favorable climate conditions. Also In July, there are 6 points with very good conditions, 4 points with good conditions, 15 points with acceptable conditions and 3 points with low favorable climate conditions. In the meantime, in terms of the desirability of the climatic conditions, after June and July, the months of September, August, April, March, October, January, May, February, November and December are located.
 
Conclusion
In this research, the climatic conditions of the southern margin of the Caspian Sea, as one of the most important criteria for the development of tourism, were investigated. The results indicate that the southern margins of the Caspian Sea, each within a given time period, can provide favorable climatic conditions in order to attract tourists to these beaches. Somehow that in most of the months of the year you can see the favorable climate conditions for tourism in the area adjacent to the sea. The results of TCI indicate that over the years it can be seen areas with desirable climatic conditions in the Caspian Sea which it can be provided growth and development of tourism in this area with planning in appropriate time and place. Desirability of climatic conditions in the four months and coincided with the beginning of summer vacation, is a special opportunity to promote tourism and benefit from its significant economic advantages. In this regard the months of June, July, August and September is the most desirable periods for planning to presence of tourists and delivery of services to them. Also the months of April, March, October, January, May, February, November and December due to desirability climatic conditions are the next priority. Of course this does not mean that in these months, tourism remains silent, but the ratings is only Desirability of climate in different months. In fact, in almost all months of the year can be seen a favorable climate for the tourism in the area neighboring the sea.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Tourism
  • Climate
  • Caspian Sea
  • Iran
  • TCI

1 - آستانی، خدابخش؛ سجاد، نرجس؛ 1390؛ پهنه‌بندی اقلیم آسایش گردشگری تالاب بین‌المللی گاوخونی به کمک شاخص TCI و استفاده از نرم‌افزار GIS، همایش ملی بوم‌های بیابانی گردشگری و هنرهای محیطی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف‌آباد.

2 - الوانی، دهدشتی؛ سیدمهدی، زهره؛ 1373؛ اصول و مبانی جهانگردی، انتشارات بنیاد مستضعفان و جانبازان انقلاب اسلامی، تهران.

جولیا شارپلی، ریچارد؛ 1380؛ گردشگری روستایی، ترجمه رحمت‌الله منشی‌زاده و فاطمه نصیری، انتشارات منشی، تهران.

3 - ساری صراف، محمدی، حسینی صدر؛ بهروز، غلامحسن، عاطفه؛ 1389؛ تعیین مناسب‌ترین شاخص Ray man برای مطالعه اقلیم آسایش در شمال استان آذربایجان غربی، چهاردهمین کنفرانس ژئوفیزیک ایران، تهران، ص 100-105.

4 - سلیمانی بشلی، محمدرضا؛ 1392؛ جامعه‌شناسی محیط‌زیست تحلیل وضعیت دریای خزر و سواحل آن در ابعاد مختلف، چاپ اول، انتشارات دفتر تحقیقات کاربردی، ساری.

5 - ضیائی، بختیاری؛ محمود، آرشین؛ 1388؛ شاخص اقلیم آسایش گردشگری جزیره کیش، مجموعه مقالات پنجمین همایش ملی خلیج فارس.

6 - طاووسی، یاری؛ تقی، منیر؛ 1392؛ تعیین گستره آسایش دمایی در برنامه‌ریزی اقلیم گردشگری، مورد: استان سیستان و بلوچستان، نشریه جغرافیا و توسعه، شماره 31، 46-29.

7 - فرج‌زاده اصل، منوچهر؛ 1384؛ سیستم اطلاعات جغرافیایی و کاربرد آن در برنامه‌ریزی گردشگری، چاپ اول، انتشارات سمت، تهران.

8 - فرج‌زاده، احمدی آبادی؛ منوچهر، علی؛ 1384؛ ارزیابی و پهنه‌بندی اقلیم گردشگری ایران با استفاده از شاخص اقلیم گردشگری، فصلنامه پژوهش‌های جغرافیای طبیعی، شماره 71.

9 - کریمی، محبوب‌فر؛ جعفر، محمدرضا؛ 1390؛ کاربرد اقلیم در طرح توسعه صنعت توریسم، چاپ اول، انتشارات ارکان دانش، اصفهان.

10 - کریمی، هاشمی؛ جعفر، سید محمد؛ 1388؛ شناخت آسایش اقلیمی شهرهای زیارتی استان اصفهان با روش ترجونگ در ماه‌های فروردین و تیر، مجموعه مقالات همایش منطقه‌ای کاربرد جغرافیای طبیعی در برنامه‌ریزی محیطی، دانشگاه آزاد خرم‌آباد.

11 - گرامی مطلق، شبانکاری؛ علیرضا، مهران؛ 1385؛ پهنه‌بندی اقلیمی استان بوشهر، مجله پژوهشی علوم انسانی دانشگاه تهران، شماره 20.

12 - گی، چاک وای؛ 1382؛ جهانگردی در چشم‌اندازی جامع، ترجمه علی پارساییان و سید محمد اعرابی. چاپ اول، انتشارات دفتر پژوهش‌های فرهنگی، تهران.

13 - محمدی، حسین؛ 1393؛ آب‌وهوا شناسی کاربردی، چاپ چهارم، انتشارات دانشگاه تهران، تهران.

14 - منشی‌زاده، رحمت‌الله؛ 1376؛ جهانگردی، چاپ اول، انتشارات سمعی، تهران.

16. Bridges, J. G., 1959, A short History of tourism Travel and tourism Encyclopedia in H. P. sales, (Ed), travel world, London.

17. Farajzadeh, H. and Matzerakis, A., 2009, Quantification of climate for tourism in the northwest of Iran, Journal of Meteorological Applications, Vol. 16 (4).

18. Gunn, C. A., 2002, Tourism plaming Cancepts Basics cases, Routledge, New York.

19. Mathison, A. and Wall, G., 1982, Tourism Economics physical and social Impacts, longman, London.

20. Maureen Agnew, Jean P. Palutikof, 2011, Climate Impacts on the Demand for Tourism, Proceedings of the First International Workshop on Climate, Tourism and Recreation.

21. Mieczkowski, Z., 1985, The tourism climatic index: A method of evaluating world climates for tourism, Canadian Geographer, 29 (3).

22.Scott, D. and McBoyle, G., 2001, Using a modified ‘Tourism Climate Index’ to examine the implications of climate change for climate as a natural resource for tourism, First International Workshop on Climate, Tourism and Recreation, Halkidiki, Greece.