ارزیابی اقلیم آسایش گردشگری استان اردبیل با استفاده از شاخص TCI و تکنیکGIS

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد، گروه جغرافیا، آموزش و پرورش زنجان، زنجان

2 استادیار جغرافیا وبرنامه ریزی شهری، دانشگاه حکیم سبزواری ، سبزوار

10.22131/sepehr.2018.31483

چکیده

درحال حاضر صنعت گردشگری یکی از منابع مهم تولید درآمد، اشتغال و ایجاد زیر ساختها برای نیل به توسعه پایدار محسوب میشود. استان اردبیل یکی از مناطق زیبای گردشگری شمال غرب کشور ما است که در چهار فصل سال مورد توجه گردشگران بسیار است. این استان از قابلیتها وتوانمندیهای زیادی برای ایجاد و توسعه گردشگری برخوردار است. یکی از نیازهای مهم واساسی به منظور توسعه قابلیتها وتوانمندیهای گردشگری منطقه، برخورداری از اقلیم مناسب گردشگری میباشد. آگاهی از وضعیت اقلیمی و زمانهای مساعد برای گردشگری، از  مهمترین نیازهای گردشگران است. یکی از متداول ترین شاخصهای اقلیم گردشگری شاخص TCI میباشد.
در این پژوهش به منظورارزیابی شرایط ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌اقلیمگردشگریوجاذبههای اقلیمی استاناردبیل از نقطه نظرگردشگری، ازشاخص اقلیم گردشگری TCI ودادههای اقلیمی چهار ایستگاه سینوپتیک استان استفاده شده است. بدین منظور ابتدا آمار هفت پارامتر اقلیمی موردنیاز به صورت ماهانهاز ایستگاههای سینوپتیک استان دربازه زمانی 15ساله (2010-1996)استخراج شد. پس از استخراج آمار، پایگاه اطلاعاتی مربوطه تشکیل و برپردازش آنها با استفاده از شاخص TCI اقدام گردید. سپس با بهرهگیری از نرمافزار GIS در میانیابی، تعمیم دادههای نقطهای به پهنهای و ترکیب نقشهها، زمان مساعد جهت حضورگردشگران در استان اردبیلمشخصشد.
نتایج پژوهش نشان داد که ماههای اردیبهشت، خرداد، تیر، مرداد، شهریور، مهروآبان با رتبههای خوب، خیلیخوب، عالی و ایدهآل بهترین شرایط رابرای حضور گردشگران دراستان دارامی باشد. درماههای فروردین، آذر، دی ،بهمن و اسفند که برابر با ماههای سرد سال است، شرایط نامطلوب آسایش زیست اقلیمی درمنطقه حاکم بوده واستان وضعیت مناسبی برای حضور گردشگران ندارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Assessment of tourism comfort climate in Ardabil Province using TCI Index and GIS Technique

نویسندگان [English]

  • Mohammad Jafari 1
  • Mohammad Salmani Moghadam 2
1 M.S.c . Department of Geography- Ministry of education of Zanjan Province, Zanjan , Iran
2 Assistant Professor of Geography and Urban Programming of Hakim Sabzevari University
چکیده [English]

Extended Abstract
Introduction
Today tourism industry comprises a large part of global economy and it is changing into the biggest and the most profitable industry through the world. Many countries have included it in their strategies and planning. Ardabil province is one of beautiful tourist destinations in northwest of Iran which attracts many tourists during all seasons. This province possesses noteworthy capabilities and potentials to create and develop tourism. Climatic condition is vital information for tourists. It is crucial to pay attention to climate features of an area and the impact that these features have on tourism formation. Climate and tourism are highly dependent on one another in such a way that having favorable climatic conditions is considered as one of the advantages and potential for tourism and many travelers take the climate conditions in selecting the time and location of their journey into consideration. Understanding the climate-threatening constraints and risks and knowledge of the attractions and latent potential of the climate features for any planning at various national, provincial and urban level including tourism are of great importance. Tourism Comfort Index (TCI) is an index that specifies climate effect on tourism systematically. The index utilizes climate elements such as temperature, precipitation, humidity, radiation and wind. In order to use the index, registered statistics in weather station is required.
 
Materials and methods
The present research is descriptive-analytical and aims to determine the most appropriate time for the presence of tourists in the region and the development of tourism plans. In this research, the tourism climate index (TCI) has been used to assess the climate of tourism and climatic attractions of Ardabil province from the tourism point of view. To this end, the statistics of required climatic parameters were extracted from the climatic data of 4 synoptic stations of the province during a period of 15 years (1996-2010). After calculating the TCI index for each month of the year, The Inverse Distance Weighting (IDW) method was used to zone the comfort conditions of tourism climate of the province and to convert point data of the stations to surface data, and finally, the TCI map was obtained for the entire province.

Results and discussion

The tourism climatic condition of Ardabil province was evaluated on a monthly basis using the tourism climate index (TCI), and the results of the surveys were presented in the form of a zoned map for each month separately. The findings of the research indicated that the months of April, May, June, July, August, September, October and November with good, very good, excellent and ideal ratings have the best conditions for the presence of tourists in the region and the of December, January, February and March as the cold months of the year, have unfavorable climatic comfort conditions in the region and the province, does not have an appropriate condition for the presence of tourists.
 
Conclusion
Ardabil province is distinguished from other regions due to the diversity of its climate and its unique natural, historical and cultural attractions, and may be considered as the country’s tourism hub. Due to the numerous capabilities of the province in attracting tourists, it is necessary to recognize and evaluate the climate of comfort through acceptable scientific methods in order to systematically determine the impact of climatic factors on tourists' activities. The results indicate that the comfort climate of the province is very diverse in different seasons of the year, so that in the warm seasons, the southern regions of the province have a favorable situation and in the cold seasons of the year this trend changes and the northern areas of the province have favorable situation.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Tourism Climatic Comfort
  • GIS
  • TCI index
  • Ardabil province

1- آستانی، سبحان اردکانی؛ سجاد، سهیل (1392)، پهنه بندی و ارزیابی اقلیم آسایش گردشگری تالاب بین‌المللی شادگان با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی و مدل TCI، نشریه محیط زیست طبیعی، مجله منابع طبیعی ایران، دوره 66، شماره2، صص127-136.

2- اسدالهی، دانه‌کار، علیزاده؛ زهرا، افشین، افشین (1390)، بررسی شاخص آسایش اقلیم گردشگری تالاب چغاخور به منظور توسعه گردشگری پایدار، فصلنامه علمی محیط زیست، شماره 50، صص54-61.

3-پاپلی یزدی، سقایی؛ محمدحسین، مهدی (1390)، گردشگری (ماهیت و مفاهیم) چاپ پنجم، انتشارات سمت، تهران.

4- جعفری، سبحانی اردکانی، آستانی؛ سیدمیلاد، سهیل، سجاد (1393)، تعیین شاخص اقلیم آسایش گردشگری سراب گیان نهاوند با استفاده از GIS، فصلنامه انسان و محیط زیست، شماره 29 ، صص21-37.

5- جوان، شیخ الاسلامی؛ خدیجه، علیرضا (1393)، برنامه‌ریزی توسعه اکوتوریسم در استان کردستان با بهره گیری از
 شاخص زیست اقلیمی، فصلنامه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری چشم انداز زاگرس، سال ششم، شماره20، صص21-41.

6- حبیبی ‌نوخندان، گندمکار، اسماعیلی؛ مجید، امیر، رضا (1390)، ارزیابی اقلیم آسایش چند شهر اصلی گردشگری، مجله پژوهش‌های جغرافیای طبیعی، شماره 75، صص1-18.

7- حسنوند، سلیمانی تبار، یزدان پناه؛ عباس، مریم، حجت‌اله (1390)، تبیین فضایی میزان آسایش اقلیمی استان لرستان براساس شاخص TCI ، مجله علمی تخصصی برنامه ریزی فضایی، سال اول، شماره1، صص121-144.

8- سلیقه، بهبودی، جمالی؛ محمد، حکیمه، فاطمه (1392)، تعیین شاخص آسایش اقلیم گردشگری در استان آذربایجان شرقی با استفاده از مدل TCI، مجله اندیشه جغرافیایی، سال هفتم ، شماره 14،صص 95-118.

9- طاوسی، سبزی؛ تقی، برزو (1392)، تعیین گستره منطقه آسایش زیست اقلیمی استان ایلام با استفاده از شاخص اوانز، مجله جغرافیا و آمایش شهری – منطقه‌ای، شماره7 ، صص21-34.

10- عبداله‌زاده، پورعبدی‌وند، یزدان‌پناه؛ مهدی، لاله، حجت‌اله (1392)، مطالعه شرایط اقلیمی برای توسعه توریسم با استفاده از شاخص TCI (مطالعه موردی: استان آذربایجان شرقی)، مجله جغرافیا و برنامه‌ریزی محیطی، سال24، شماره1، صص89-108.

11- عزتیان، مؤمن‌زاده؛ ویکتوریا، فرزانه (1390)، ارزیابی اقلیم گردشگری استان مازندران با استفاده ازشاخص TCI، همایش گردشگری و توسعه پایدار، دانشگاه آزاد اسلامی واحد همدان.

12-گندمکار، امیر(1393)، توزیع زمانی ومکانی شاخص اقلیم گردشگری استان اصفهان، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، سال 29 شماره 3، صص203-214.

13- موحدی، پیری، کاوسی؛ سعید، سیامک، رضا (1391)، ارزیابی و تحلیل شاخص اقلیم گردشگری استان لرستان با استفاده از شاخص TCI ، فصلنامه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری چشم‌انداز جغرافیا زاگرس، سال چهارم، شماره 11، صص7-23.

14- یزدان‌پناه، رنجبر دستنایی؛ حجت‌اله، محمود (1391)، بررسی آسایش اقلیمی گردشگری استان چهارمحال و بختیاری با استفاده از شاخص TCI، فصلنامه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری چشم‌انداز زاگرس، سال چهارم ، شماره 12،صص71-92.

15-Lecha L., Shachleford P. , (1997). climate services for tourism and recreation, WMO Bulletin 46, 46-47.

16-Mieczkowski Z., (1985). The tourism climatic index: a method of avaluating world climats for tourism, The Canadian Geografer,29: 220-233.

17- Perry A., (2001). More Heat and Drought, Proceedings of the First International Workshop on Climate, Tourism and Recreation.

18- Scott D., (2004). Climate change and sustainable tourism in the 21st century, In: Cukier J (ed) Tourism research: Policy, Planning and Prospects. Department of Geography Publication Series, University of Waterloo, Ontario.

19- Scott D., McBoyle G., Schwartzentruber M.,(2004). Climate change and distribution of climatic resources fot tourism in North America, Climate Research Clim Res.