بررسی تغییرات سطحی و حجمی آب دریاچه ارومیه با استفاده از تصاویر ماهواره ای و ارتفاع سنجی ماهواره ای

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد،گروه عمران-ژئودزی،واحدشاهرود،دانشگاه آزاداسلامی،شاهرود،ایران

2 استادیارگروه عمران-ژئودزی،واحدشاهرود،دانشگاه آزاداسلامی،شاهرود،ایران

10.22131/sepehr.2018.33569

چکیده

بحران خشک شدن دریاچه ارومیه با وسعتی حدود نیم میلیون هکتار به عنوان بزرگترین دریاچه داخلی ایران، با توجه به تبعات آن، تبدیل به یک مسئله ملی شده است. بررسی تغییرات سطح و حجم آب دریاچه ها به منظور حفاظت آن ها در سال های اخیر در بین کشورها جایگاه ویژه ای پیدا کرده است. در این تحقیق از تصاویر ماهواره  ای  Landsat در دوره 40 ساله مساحت دریاچه ارومیه و تغییرات آن بدست آمد. همچنین بااستفاده از دادههای ماهوارههای ارتفاع سنجی Envisat وSaral تراز آب دریا چه در مقطع زمانی سالهای 2015-2002 استخراج و نهایت تغییرات حجم آب دریاچه بدست آمد. نتایج گرفته شده با نتایج حاصل از داده های زمینی مقایسه شد که جواب  ها همخوانی داشتند.
نتایج حاکی ازآن است که مساحت دریاچه ارومیه از 5366 کیلومترمربع در سال 1976 به 633 کیلومترمربع درسال 2015 رسیده،یعنی حدودیک هشتم شده است و باافزایش درسال 2016 به 2383 کیلومترمربع رسیده است. تراز آب دریاچه نیزاز سال 2002 تا 2015 حدود 4 مترکاهش و درسال2016 به میزان 5/0 مترافزایش یافته است. ازسال 2002 تا 2015 حجم آب دریاچه ارومیه به میزان 7/9 میلیارد مترمکعب کاهش یافته و درسال 2016، 2/1 میلیاردمترمکعب به آن افزوده شده است. ورودی آب به دریاچه در سال آبی 94-93 نسبت به 75-74 تقریباً یک  پنجم شده و در عین حال برداشت آب   های زیرزمینی افزایش یافته است. همچنین با بررسی چاه  های پیزومتری حوضه دریاچه ارومیه، سطح آب زیرزمینی از سال 81 تا 94 به میزان 6/1 متر کاهش یافته است. با توجه به نتایج حاصله علت اصلی کاهش آب دریاچه، برداشت آب های سطحی و زیرزمینی می باشد، لذا علاوه بر جلوگیری از برداشت بی رویه آب، اصلاح در روش کشاورزی و نوع محصولات آن ضروری است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigating the water level and volume variations of Lake Urmia using satellite images and satellite altimetry

نویسندگان [English]

  • Hamidreza Dastranj 1
  • Farrokh Tavakoli 2
  • Ali Soltanpour 2
1 Department of surveying engineering, Shahrood Branch, Islamic Azad University, Shahrood, Iran
2 Department of surveying engineering, Shahrood Branch, Islamic Azad University, Shahrood, Iran
چکیده [English]

Extended abstract
Introduction
We live in a world where water has always been considered as one of the major issues. Currently, many people in developing countries are deprived of sufficient water to meet their basic needs. Lake Urmia is located between the longitudes45 to 46 ° East and latitudes 37 ° to 38.5 North. The lake is located in Zone 38 of theUniversal Transverse Mercator System (UTM). Lake Urmia is the largest inland lake in Iran and the second largest saltwater lake in the world. The desiccation or drying upcrisis of Lake Urmia with an area of about half a million hectares consideringits consequences has led to actions and plans by organizations, agencies and even people which still continues and has become a national issue. Investigating the changes in the water level and the volume of lakes in order to protect them, has acquired a special place among the countries both in national and regional levels during the recent years.Generally, there are two methods forthe collection of information from the objects and phenomena on the surface of the earth:one island methods (land access) and the other is remote sensing methods.
 
Materials & Methods
In this regard,due to the importance of the issue, exploitation of satellite images and satellite altimetry observationsto study the water level and volume variations of Lake Urmia is the reason for the present research.In this research, Landsat satellite imagery in a 40 year period from 1976 to 2016 was used. Lake Urmia is located in 2 frames in some of these images and in 3 frames in some, and using them, the coastline map and the area of the Lake and its changes were obtained. To do this, ENVI software was used to perform the processing steps required to extract thecoastline changes, and ArcGIS software to perform cartography for the obtained outputs.After selecting the appropriate technique for implementation in order to analyze the extraction of the coastline changes, the steps can be expressed as the following:Selecting educational samples on the images, applying neural network classification method, evaluatingclassification accuracy, extracting coastline changes.
 
Results & Discussion
After the classification is donewith the desired algorithm and the classification accuracy is verified, thedata output is divided into two main water and non-water applications. And then, as the boundary between the land and water is determined, the coastline can be extracted.In this research, three indexes of error matrix, overall classification accuracy and Kappa coefficient were used to assess the accuracy of the classification.It should be noted that in the selection of the water areas, three deep, medium depth and shallow water sections were taken into consideration and the choice of these areas in the infrared band which is particularly for the distinction between water and non-water was used.And finally, the accuracy of the classificationswas evaluated. Also, using Envisat and Saral altimeter satellite data,both of which have two passes over Lake Urmia, we obtained the water level of the lake in 2002-2015. For this purpose, we first processed the data,using the BRAT software, and obtained the balance level by applying the corrections related to the measurements of the satellite range and elevation in the MATLAB software. Now, using the amount of the lake surface area and its level in different years, we obtained calculated the volume changes and finally, the obtained resultswere compared with the results drawn from the land data which corresponded to the answers. In this research, the information of the area including runoffs flowing into Lake Urmia, we have also studied runoff flowing into the Lake Urmia region, surface and groundwaterwithdrawal, climate changes, changes in groundwater levels, investigation the volume changes in groundwater aquifersand...were studied as well.
 
Conclusion
The results indicate that the area of Lake Urmiahas decreased from 5366 square kilometers in 1976 to 633 square kilometers in 2015, about one-eighth, and then with an increase has reached to 2383 square kilometersin 2016. The level of the lake water has decreased by 4 meters from 2002 to 2015 and has increased by 0.5 meters in 2016. The volume of water in Lake Urmia has decreased by 9.7 billion cubic meters from 2002 to 2015 and 1.2 billion cubic meters were added to it in the following year. The results also show that the largest reduction in the volume of the lake water has occurred in 2007-2012. The water inflow into the lake in 2014-15 comparing to 1995-96 has beenapproximately one fifth and has decreased to 700million cubic meters from 3,500 million cubic meters,And in fact the inflow water has decreased 2800 million cubic meters while, the groundwater withdrawal has increased by 360 million cubic meters in this period, which indicates an imbalance in the amount of inflow water and groundwater withdrawal. According to the results obtained, the main reason for reduction of the lake water is the withdrawal of surface and ground water. Therefore, avoiding uncontrolled water withdrawal, shutting down the unauthorized wells, opening the floodgates of dams as needed, to avoid the construction of other dams in the basin of the LakeUrmia, dredging of the rivers leading to the lake, as well as the reforming the agricultural methods and types of products are essential. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Lake Urmia
  • Evaluation of Water Area and Volume
  • Satellite Imagery
  • Satellite Altimetry

1-  آل شیخ، علی محمدی، قربانعلی؛ علی اصغر، عباس، علی؛1383؛پایش خطوط ساحلی دریاچه ارومیه با استفاده از سنجش از دور.

2- امامی،امیری؛سیدمرتی،سارا؛ 1387؛پایش خطوط ساحلی دریاچه ارومیه با استفاده از سنجش از دور.

3- پورهروی،زمزم؛سعید،داوود؛ 1393؛بررسی تغییرات سطح تراز دریاچه ارومیه با استفاده از داد ههای ماهواره های ارتفاع سنجی، پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی واحد تفت

4- حمیدپوربناب،آزموده اردلان؛ بهرام،علیرضا؛ 1390؛ پایش تراز آب دریاچه ها به کمک ارتفاع سنجی ماهواره  ای، پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال.

5- خواجه،آزموده اردلان؛سامان،علیرضا؛1390؛پایش آب های بسته با استفاده از ارتفاع سنجی ماهواره ای، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده فنی دانشگاه تهران.

6- رحمتی،توکلی؛محمدرضا،فرخ؛ 1393؛ بررسی ژئودینامیک دریاچه ارومیه باتکیه برداده‌هایGPS،پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه آزاداسلامی واحد تفت.

7- رسولی،عباسیان،جهانبخش؛علی‌اکبر،شیرزاد،سعید؛ 1387؛ پایش نوسا نهای سطح آب دریاچه ارومیه با پردازش تصاویر ماهوار ه ای چند سنجند ه ای و چند زمانی، فصلنامه مدرس علوم انسانی، شماره  2 .

8- سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، فرهنگ جغرافیایی رودهای کشور (حوضه آبریز دریاچه ارومیه)؛ 1381.

9- شمس اسفندآبادی،عمادی؛بهادر،روح الله؛ 1393؛بررسی تغییرات سطح ارتفاعی آب دریاچه ارومیه با استفاده از داد ههای ماهوار ههای ارتفاع سنجی و هواشناسی از طریق شبکه عصبی، پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال.

10- ضرورت احیای دریاچه ارومیه علل خشکی و تهدیدات، ستاد احیای دریاچه ارومیه، تیر1394.

11- فرخی،روشن؛سعید،محمدباقر،1393؛ تحلیل بیلان آبی دریاچه ارومیه - برآورد میزان تبخیر، دانشگاه تهران.

12- کمالی،یونس زاده جلالی؛ میثم،سهیلا؛1394؛تغییرات کاربری اراضی حوضه آبریز دریاچه ارومیه با استفاده از تصاویر ماهواره ای.

13- Eng. P. S., Shunji M., Kiyoshi H., Robert L.G. S. Samarakoon. (1997), Detection of coast lines of tonle Sap lake in flood season using JERS-1 data for water volume estimation STAR program, Asian Institute of Technology.

14- Kaichang Di, Ruijin Ma, Jue Wang, Ron Li (2004), Coastal mapping and change detection using high-resolution IKONOS satellite imagery, Japan- Ohio.

15- K. Singh, N. V. Deshpande, B. Sakalley, S. N. Rajak and J. Kelsy.(1991) Satellite remote sensing for surface water assessment and management of Bhopal Lake - An integrated approach, Remote Sensing Applications, Centre M.P. Council of Science & Technology Bhopal, India.

16- L.Zavoianu A, Caramizoiu D. B. (2001), Study and accuracy assessment of remote sensing data for enviromental change detection in Romanina coastal zone of the Black sea; Faculty of Geodesy, Technical University of Engineering Bucharest, Romania.

17- Ng. Omar Qudah, Eng. Hussein Harahsheh (1994), Recession of Dead Sea through the Satellite Images Royal Jordanian Geographic Centre Amman-Jordan.

18- Price. Jill (2013), Geography alive 10 for the Australian curriculum.

19- www.aviso.altimetry.fr.

20- https://earth.esa.int.

21- http://earthexplorer.usgs.gov.